 |
| Lụt ngập diện rộng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa khiến nhiều nhà dân bị chìm trong biển nước. (Ảnh: TTXVN phát) |
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, thiên tai từ đầu năm 2025 đến nay diễn biến rất phức tạp, gây thiệt hại lớn về người và kinh tế. Đến sáng 4/12, tổng thiệt hại về kinh tế ước tính tới 97.000 tỷ đồng.
Dự báo diễn biến khí tượng thủy văn trong thời gian tới, đặc biệt là từ nay đến hết năm 2025, ông Hoàng Đức Cường - Phó Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết trong tháng 12/2025, trên khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện từ 1-2 cơn bão, áp thấp nhiệt đới; không khí lạnh có xu hướng gia tăng về tần suất, cường độ và có thể xuất hiện tình trạng rét đậm, rét hại ở khu vực phía Bắc.
Thông tin cụ thể tại Họp báo thường kỳ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 4/12, ông Cường cho biết dự báo, từ tháng 12/2025 đến tháng 2/2026, ENSO (hiện tượng nóng lên không bình thường - El Nino và lạnh đi không bình thường - của lớp nước mặt thuộc vùng biển phía Đông xích đạo Thái Bình Dương) có khả năng cao sẽ tiếp tục duy trì trạng thái La Nina. Sau đó, từ tháng 3-5/2026, ENSO có khả năng quay trở lại trạng thái trung tính.
Với diễn biến khí tượng trên, ông Cường nhận định trong tháng 12/2025, trên khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện từ 1-2 cơn bão, áp thấp nhiệt đới.
Đáng chú ý, ông Cường cho biết hiện nay, ở vùng biển phía Đông của khu vực miền Trung Philippin. Dự báo khoảng ngày 6-7/12, áp thấp nhiệt đới này có khả năng vượt qua khu vực miền Trung của Philippin và đi vào Biển Đông, có khả năng mạnh lên thành bão (cơn bão số 16) sau đó có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền của khu vực Trung và Nam Trung Bộ, gây ra một đợt mưa vừa, mưa to ở các tỉnh từ Thành phố Huế trở vào đến khu vực Khánh Hòa.
Cũng trong tháng 12, ông Cường cho biết dự báo ở khu vực Trung và Nam Trung Bộ có khả năng xuất hiện từ 1-2 đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, trong đó lượng mưa ở khu vực từ Nam Quảng Trị trở vào đến khu vực phía Bắc của duyên hải Nam Trung Bộ có xu hướng cao hơn so với trung bình nhiều năm, cần đề phòng nguy cơ xảy ra lũ quét và trượt lở đất.
“Trong tháng 12, không khí lạnh tiếp tục có xu hướng gia tăng về tần suất, cường độ và có thể xuất hiện tình trạng rét đậm, rét hại ở miền Bắc nhưng tập trung tại khu vực vùng núi phía Bắc. Không khí lạnh tiếp tục hoạt động mạnh trong các tháng 1 và 2 năm 2026, gây ra các đợt rét đậm, rét hại,” ông Cường dự báo.
Trong khi đó, tại khu vực Nam Bộ có khả năng xuất hiện nắng nóng từ khoảng đầu tháng 3/2026 ở miền Đông Nam Bộ; sau đó từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2026, nắng nóng có xu hướng gia tăng cường độ và mở rộng dần sang khu vực miền Tây Nam Bộ (tương đương với trung bình nhiều năm). Khu vực Tây Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có khả năng xuất hiện nắng nóng từ khoảng tháng 4/2026.
Về diễn biến thiên tai khí tượng thủy văn từ đầu năm 2025 đến nay, ông Cường cho biết năm nay được ghi nhận là một năm có diễn biến thiên tai khí tượng thủy văn cực kỳ bất thường và dị thường, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng trên cả nước.
“Tổng thiệt hại kinh tế do thiên tai gây ra ước tính 97.000 tỷ đồng và đã có 409 người chết và mất tích tính đến cuối tháng 11/2025,” ông Cường thông tin.
Cụ thể, tính đến hết tháng 11/2025, đã có 21 cơn bão, áp thấp nhiệt đới (trong đó có 15 bão, 6 áp thấp nhiệt đới) hoạt động trên Biển Đông và trở thành năm có số lượng bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động nhiều nhất trên Biển Đông kể từ khi có số liệu quan trắc (từ năm 1961). Năm nhiều nhất trước đó là 2017 với 20 cơn bão, áp thấp nhiệt đới (trong đó gồm 16 bão, 4 áp thấp nhiệt đới).
Ngoài kỷ lục về số lượng bão, áp thấp nhiệt đới, mùa bão năm 2025 còn ghi nhận một số tính chất đặc biệt, bất thường và cực đoan như: Cơn bão số 1 (WUTIP) là cơn bão đầu tiên xuất hiện trên Biển Đông trong tháng 6 sau hơn 40 năm; cơn bão số 9 (RAGASA) với cường độ mạnh cấp 17, giật trên cấp 17 đã trở thành cơn bão mạnh nhất từng hoạt động trên khu vực Biển Đông…
Trong năm 2025, tình hình lũ lụt nghiêm trọng cũng đã xảy ra trên diện rộng, với mực nước đỉnh lũ trên các sông vượt mốc lịch sử ở cả Bắc Bộ, Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ, hạ lưu sông Cửu Long.
"Chưa năm nào ghi nhận lũ đặc biệt lớn, lũ lịch sử cùng xuất hiện trong một năm tại 20 con sông như sông Cầu (Thái Nguyên, Bắc Ninh), sông Thuơng (Bắc Ninh), sông Chung (Lạng Sơn), sông Bằng Giang (Cao Bằng), sông Lô (Tuyên Quang), sông Ngòi Hút, Ngòi Thia (Lào Cai), thượng lưu sông Mã và sông Bưởi, sông Yên (Thanh Hóa), thượng lưu sông Cả (Nghệ An), sông Bồ (Tp Huế), sông Vu Gia-Thu Bồn (Đà Nẵng), sông Kỳ Lộ, sông Ba (Đắk Lắk), sông Dinh Ninh Hòa (Khánh Hòa), sông Lũy (Lâm Đồng), hạ lưu sông Tiền (Vĩnh Long, Đồng Tháp), hạ lưu sông Hậu (An Giang, Cần Thơ)," ông Cường nói.
Đặc biệt nghiêm trọng là trận lũ lụt lịch sử tại Phú Yên (nay là khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk) vào năm 2025 là một phần của đợt thiên tai lớn tại miền Trung và Tây Nguyên, được đánh giá là vượt qua đỉnh lũ lịch sử năm 1993 trên lưu vực sông Ba.
Theo ông Cường, sự kiện hoạt động bão bất thường, lũ lớn nghiêm trọng, diện rộng bất thường trong năm 2025 tại Việt Nam cũng như trên thế giới là một minh chứng rõ ràng cho thấy quy luật lũ truyền thống đang thay đổi, phản ánh xu hướng thời tiết ngày càng cực đoan, khó lường do tác động của biến đổi khí hậu./.