 |
| Trụ sở cũ của Sở Y tế. Ảnh: Bảo Phước |
“Khóa” trách nhiệm vào người đứng đầu
Ngày 20/8/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Huế ban hành Chỉ thị số 14-CT/TU về đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính. Chỉ thị này đặt ra vấn đề cụ thể về tài sản công, nhưng có ý nghĩa rộng lớn hơn rất nhiều. Đó là sau khi bộ máy đã được sắp xếp, tài sản phải được sắp xếp theo; sau khi xác lập mô hình quản trị mới, nguồn lực công cũng phải được tổ chức lại để phục vụ phát triển. Không thể chấp nhận một bộ máy tinh gọn hơn nhưng hàng trăm trụ sở, nhà, đất vẫn bỏ trống, xuống cấp hoặc nằm chờ phương án.
Điểm nổi bật của Chỉ thị 14 là thái độ không chấp nhận trì trệ. Ban Thường vụ Thành ủy xác định xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư là nhiệm vụ “trọng tâm, cấp bách”, gắn trực tiếp với trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị và người đứng đầu. Yêu cầu chống tham ô, tham nhũng, tiêu cực, trục lợi chính sách được đặt cùng với yêu cầu không để tài sản sử dụng sai mục đích, bỏ hoang, xuống cấp, hư hỏng hoặc bị lấn chiếm. Lãng phí không chỉ là thất thoát; để tài sản có giá trị nằm bất động, không phục vụ xã hội cũng là lãng phí.
Sự quyết liệt còn thể hiện ở việc “khóa” trách nhiệm vào người đứng đầu. Chỉ thị quy định người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Thành ủy về tiến độ và kết quả xử lý, khai thác tài sản thuộc phạm vi được giao. Mỗi đơn vị phải xây dựng kế hoạch, xác định người chịu trách nhiệm, cá nhân thực hiện và tiến độ cụ thể. Kết quả xử lý nhà, đất dôi dư được đưa thành một tiêu chí đánh giá KPI đối với người đứng đầu. Đây là bước chuyển quan trọng từ trách nhiệm chung chung sang trách nhiệm có địa chỉ, có thời hạn và có thước đo.
Thông điệp rõ khi chỉ thị yêu cầu những trường hợp thiếu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy, trì trệ, không hoàn thành nhiệm vụ hoặc để xảy ra thất thoát, lãng phí phải kiểm điểm, xử lý; thậm chí xem xét điều chuyển, thay thế. Khi quyền hạn đi cùng trách nhiệm và kết quả trở thành tiêu chí đánh giá cán bộ, sức ép thực thi sẽ rõ ràng hơn.
Không tùy tiện và không trì trệ
Đáng chú ý, quyết liệt ở đây không có nghĩa là nóng vội. Thành ủy yêu cầu khai thác tối đa cơ chế, chính sách đặc thù của Nghị quyết 31/2026/NQ-CP để rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ, nhưng đồng thời phải chặt chẽ, công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền và pháp luật. Đẩy nhanh mà buông lỏng có thể tạo kẽ hở; nhưng lấy sự chặt chẽ làm lý do trì hoãn cũng là né tránh trách nhiệm. Chỉ thị đặt ra đồng thời hai yêu cầu: không tùy tiện và không trì trệ.
Một chi tiết thể hiện rõ tư duy hành động là yêu cầu đối với các cơ sở đủ điều kiện khai thác, cho thuê theo quy định thì phải khẩn trương thực hiện, “không chờ ban hành phương án tổng thể cho toàn bộ quỹ nhà, đất”. Tinh thần cần được hiểu là cái gì đã rõ thì làm ngay; thuộc thẩm quyền thì chủ động quyết định; chỉ những vấn đề vượt thẩm quyền mới báo cáo cấp trên. Những cơ sở đã có quyết định giao, điều chuyển, chuyển đổi công năng cũng phải nhanh chóng bàn giao, tiếp nhận và đưa vào sử dụng.
Quan trọng hơn, chỉ thị không dừng ở mục tiêu “xử lý cho xong” tài sản dôi dư. Với tài sản không còn nhu cầu hoặc sử dụng không hiệu quả, các hình thức điều chuyển, bán, thanh lý, cho thuê phải được triển khai theo quy định; với tài sản có khả năng tạo nguồn thu, cơ quan, đơn vị, địa phương phải chủ động xây dựng phương án khai thác để góp phần tăng thu ngân sách và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tư duy ở đây đã chuyển từ quản lý tài sản sang khai thông nguồn lực: tài sản dôi dư phải được xử lý, tài sản được xử lý phải được khai thác, và khai thác phải tạo ra giá trị mới.
Tuy nhiên, sức nặng thực sự của Chỉ thị 14 sẽ được đo bằng kết quả thực hiện. Thành phố cần một hệ thống dữ liệu số tập trung, cập nhật thường xuyên, thể hiện rõ hiện trạng, phương án, cơ quan quản lý, người chịu trách nhiệm, mốc thời gian và kết quả xử lý. Khi dữ liệu minh bạch, sự trì hoãn cũng dễ được nhận diện.
Chỉ thị 14 vì thế có thể xem là một phép thử cụ thể đối với hiệu quả vận hành của bộ máy sau sắp xếp. Chuỗi trách nhiệm đã được thiết lập khá rõ: có tài sản, có phương án, có người chịu trách nhiệm, có tiến độ, có KPI, có giám sát và có chế tài. Phần còn lại là hành động. Nếu thực hiện nghiêm, 542 cơ sở dôi dư sẽ không còn là gánh nặng hậu sắp xếp mà có thể trở thành quỹ nguồn lực mới cho Huế. Và quan trọng hơn, kết quả ấy sẽ chứng minh một nguyên tắc quản trị cần được khẳng định: tài sản công chỉ thực sự có giá trị khi được quản lý minh bạch, sử dụng hiệu quả và chuyển hóa thành lợi ích thiết thực cho cộng đồng và sự phát triển của thành phố.