 |
| Lãnh đạo phường Phú Bài tiếp công dân định kỳ để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân |
Đổi thay từ cơ sở
Thời gian qua, các kỳ họp HĐND xã, phường cho thấy những chuyển động rõ rệt. Không khí nghị trường đã thay đổi, đại biểu không chỉ nghe báo cáo mà chủ động đưa ra nhiều ý kiến cụ thể, gắn với dân sinh. Điển hình như tại kỳ họp gần đây của HĐND phường Phú Xuân, ông Võ Lê Nhật, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường đã nêu thẳng tình trạng rác thải chưa được thu gom đúng giờ, hạ tầng xuống cấp, hay sự chậm trễ trong cải cách thủ tục hành chính. Những vấn đề này sau đó được tổng hợp, trở thành cơ sở để UBND phường cam kết hành động, đồng thời kiến nghị lên HĐND thành phố nhằm có giải pháp đồng bộ hơn.
“Người dân thấy rõ hơn sự gắn bó giữa đại biểu với đời sống hàng ngày, khi những vấn đề vốn bị coi là nhỏ nay cũng được đưa vào nghị trường với thái độ nghiêm túc”, bà Trần Xuân Lai, cử tri phường Phú Xuân nói.
Ở phường Phú Bài, nơi đô thị hóa diễn ra nhanh, nhiều dự án hạ tầng lớn được triển khai, đại biểu HĐND càng phải đối diện thử thách. Vấn đề giải phóng mặt bằng thường phát sinh bức xúc, và các đại biểu đã tích cực gần cơ sở, đối thoại, lắng nghe người dân để phản ánh kịp thời lên chính quyền. Nhờ sự gần gũi, quyết liệt trong giám sát, nhiều vướng mắc được tháo gỡ ngay từ đầu, tránh khiếu kiện kéo dài. “Chúng tôi đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của đại biểu HĐND cấp phường, xã; nếu như trước đây còn nặng hình thức thì nay hoạt động đã sát thực tiễn hơn”, ông Lê Cẩn, cử tri phường Phú Bài chia sẻ.
Một điểm chung đáng chú ý là sự thích ứng nhanh với phương thức làm việc trong thời đại số. Các đại biểu đã tận dụng ứng dụng Hue-S, nhóm zalo tổ dân phố, thậm chí cả mạng xã hội để nhận phản ánh và cập nhật kết quả giải quyết. Những công cụ này giúp duy trì tương tác liên tục thay vì phụ thuộc vào các buổi họp định kỳ vốn đôi khi mang tính hình thức.
“Chúng tôi đã tổ chức các lớp tập huấn, trang bị kiến thức cho đội ngũ hoạt động HĐND cấp phường, xã. Đây là khâu then chốt trong bối cảnh Huế chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khi đại biểu phải đối diện với nhiều nhiệm vụ mới, đòi hỏi kỹ năng chuyên sâu hơn về giám sát, phản biện, chất vấn và xử lý thông tin”, ông Phan Đình Tuấn, Trưởng phòng Hành chính, Tổ chức, Quản trị - Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND thành phố cho biết.
Vai trò mới trong mô hình mới
Sau khi Quốc hội thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), mô hình chính quyền địa phương 2 cấp quy định rõ: HĐND xã, phường là cơ quan quyền lực nhà nước tại địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân.
Nếu trước đây, HĐND xã, phường nhiều khi chỉ dừng lại ở việc ban hành nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội và giám sát UBND cùng cấp, thì nay, trong mô hình mới, vai trò và thẩm quyền của cơ quan này được nhấn mạnh và cụ thể hơn. “So với trước, HĐND xã, phường nay có thêm điều kiện để chủ động quyết định các vấn đề thiết thực như: Thông qua kế hoạch phát triển hằng năm, giám sát quản lý đất đai, tài nguyên, đầu tư công trên địa bàn; tổ chức lấy ý kiến cử tri và phản ánh kịp thời lên thành phố. Trước kia, không ít đại biểu ngại kiến nghị vì sợ chồng chéo với cấp huyện, nhưng nay thẩm quyền đã rõ ràng hơn, tiếng nói của HĐND cơ sở vì vậy cũng có trọng lượng hơn”, Phó Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Nguyễn Thị Sửu nhận định.
Dẫu vậy, không ít đại biểu thừa nhận họ còn hạn chế về kỹ năng giám sát, phản biện, đôi khi chưa đủ tự tin để đặt câu hỏi gai góc hoặc đưa ra kiến nghị quyết liệt. Một số cho rằng nguồn lực hoạt động còn hạn chế, từ kinh phí đến thời gian, khiến việc tiếp xúc cử tri chưa thường xuyên.
Ông Trương Quang Trung, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hương An nhấn mạnh: “Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế, xây dựng đô thị thông minh, việc nâng cao vai trò đại biểu HĐND cấp xã là điều kiện tiên quyết để củng cố nền tảng dân chủ”.
Theo bà Nguyễn Thị Sửu, chủ trương của Quốc hội và Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã mở đường, nhưng quan trọng là cách thức vận hành ở cơ sở. Khi quyền hạn của HĐND xã, phường đã rõ, trách nhiệm của đại biểu được tăng cường, thì yêu cầu về bản lĩnh, năng lực và sự tận tâm càng lớn. Đại biểu không còn có thể “ngồi cho đủ chỗ”, mà phải thật sự là tiếng nói đại diện của Nhân dân.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động trong thời gian tới, Thường trực HĐND thành phố đã đề nghị HĐND xã, phường cần phát huy hơn nữa vai trò trong thảo luận tại kỳ họp, lựa chọn vấn đề sát thực tiễn và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân; sau kỳ họp, cần nhanh chóng cụ thể hóa nghị quyết, triển khai thực hiện, thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kịp thời điều chỉnh để nâng cao hiệu quả.