 |
| HTX May thêu truyền thống Thanh Hà là một trong những cơ sở dạy nghề và tạo việc làm cho nhiều lao động khuyết tật. |
Có nghề nhưng khó tìm việc
Xa gia đình từ hơn 2 năm nay, Nguyễn Thị Thanh Tuyền, quê ở xã Chân Mây - Lăng Cô đã dần quen với cuộc sống tại Trung tâm Dạy nghề và Tạo việc làm cho người khuyết tật thành phố Huế (gọi tắt Trung tâm). Lúc mới vào Trung tâm, Tuyền được thầy cô tư vấn, định hướng nghề phù hợp với điều kiện sức khỏe. Em đã chọn học nghề may.
Qua quá trình học và làm việc tại Trung tâm, Tuyền tự tin may ráp được nhiều sản phẩm đặt hàng. Thanh Tuyền chia sẻ: "Em dự định xin việc tại một doanh nghiệp may ở phường Hương An để có thu nhập ổn định, tự lo được cho bản thân. Nhưng, cơ thể khiếm khuyết, em cũng e ngại không biết doanh nghiệp có nhận mình hay không".
Nỗi lo ấy không riêng của Thanh Tuyền, tại Trung tâm, nhiều học viên sau khi hoàn thành khóa học, có tay nghề nhưng vẫn gặp khó khăn khi tìm việc làm bên ngoài. Tống Phước Song Nhân, ở phường Hương An và nhiều học viên dù đã ra nghề cách đây nhiều năm nhưng vẫn phải "bám trụ" lại Trung tâm để hành nghề. Song Nhân cho biết, em từng tìm việc bên ngoài nhưng không được nhận nên quyết định quay lại Trung tâm. Tại đây, em được thầy cô tạo việc làm và có thêm thu nhập.
Hiện Trung tâm tiếp nhận đào tạo gần 100 học viên, trong đó người khuyết tật chiếm hơn 80%; tổ chức đào tạo các nghề, như: may, mộc mỹ nghệ, cắt tóc - trang điểm, sửa chữa xe gắn máy, điện dân dụng và thêu.
Sau mỗi khóa học, khoảng 50 - 60% học viên rành nghề, có thể tìm việc bên ngoài hoặc trở về quê lập nghiệp. Với những người khuyết tật nhẹ, cơ hội hòa nhập thị trường lao động rộng hơn. Nhưng với người khuyết tật nặng, việc tìm một nơi làm việc vừa phù hợp với tay nghề, vừa bảo đảm điều kiện đi lại, sinh hoạt, nghỉ ngơi lại không đơn giản. Thế nên, một bộ phận học viên sau khi học nghề vẫn phải ở lại Trung tâm tiếp tục làm việc.
Theo thầy Trần Công Đông, giáo viên dạy nghề mộc tại Trung tâm, ngoài đào tạo nghề, việc tìm kiếm đơn hàng từ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất là một phần quan trọng để học viên được thực hành trên sản phẩm thật. Qua đó, các em vừa nâng cao tay nghề, có thêm thu nhập, vừa tích lũy kinh nghiệm và tự tin hơn khi tìm việc.
Cách đào tạo tại Trung tâm cũng được điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tượng. Thay vì quá chú trọng lý thuyết, giáo viên chủ yếu hướng dẫn thực hành trực tiếp, cầm tay chỉ việc. Theo chương trình học, có những lớp chỉ cần đào tạo trong 3 - 6 tháng, nhưng với học viên là người khuyết tật, khóa học có thể kéo dài đến 1 năm hoặc hơn để các em thạo nghề.
 |
| Học viên khuyết tật học nghề tại Trung tâm Dạy nghề và Tạo việc làm cho người khuyết tật thành phố. |
Thêm những "cánh cửa" việc làm
Điều các cơ sở dạy nghề cho người khuyết tật, người yếu thế trăn trở là, khi không có đầu ra, tay nghề dễ bị mai một và người học lại quay về với sự phụ thuộc. Một trong những cách thiết thực để hỗ trợ người khuyết tật là kết nối học viên với thị trường lao động theo nhiều hình thức, có thể gián tiếp thông qua cơ sở dạy nghề mà không nhất thiết phải làm việc toàn thời gian tại doanh nghiệp.
Bên cạnh tuyển vào làm việc tại cơ sở sản xuất, doanh nghiệp có thể giao một phần công đoạn sản xuất hoặc đặt hàng gia công để người khuyết tật làm việc ngay tại Trung tâm hay tại các cơ sở cộng đồng.
Với cách làm này, thời gian qua, Trung tâm đã chủ động tìm kiếm các đơn hàng may áo quần, đồng phục, tranh thêu, sản phẩm mộc mỹ nghệ... để tạo việc làm cho học viên. Tuy nhiên, nguồn việc vẫn còn phụ thuộc vào thị trường và số lượng đơn hàng nên chưa thật sự ổn định.
Ông Trần Văn Thành, Giám đốc Trung tâm Dạy nghề và Tạo việc làm cho người khuyết tật cho rằng, điều Trung tâm mong muốn nhất là có thêm doanh nghiệp đồng hành. Nếu đáp ứng được yêu cầu công việc, doanh nghiệp có thể tuyển dụng những học viên đã có tay nghề vào nhà máy. Còn những trường hợp chưa đáp ứng được điều kiện làm việc bên ngoài, doanh nghiệp có thể chia sẻ và giao một phần đơn hàng để các em làm việc tại Trung tâm.
Đồng hành với người khuyết tật và yếu thế, HTX May thêu thủ công Thanh Hà ở phường Thanh Thủy là một trong những địa chỉ vừa đào tạo nghề, vừa tạo việc làm cho phụ nữ khuyết tật. HTX hiện có 5 thành viên chính thức, 6 thành viên liên kết cùng khoảng 20 thợ có kinh nghiệm từ 3 năm trở lên.
Thay vì chỉ sản xuất những mặt hàng thủ công đơn thuần, HTX luôn đổi mới, sáng tạo để chị em có thêm việc làm, đặc biệt tạo thêm những sản phẩm thêu, may mới lạ trên áo, túi xách, cài tóc, mũ hay những phụ kiện làm đẹp... Đó là cách HTX May thêu thủ công Thanh Hà mở thêm “cánh cửa mới” để người khuyết tật tham gia vào chuỗi sản xuất, có thu nhập và được ghi nhận bằng chính sản phẩm mình làm ra.
Để lao động khuyết tật trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị từ sản phẩm đến thị trường, cần sự chung tay của nhiều phía. Các cơ sở dạy nghề tiếp tục đổi mới chương trình, khảo sát nhu cầu thị trường và đào tạo sát với công việc thực tế. Doanh nghiệp có thể tham gia ngay từ khâu đặt hàng, hướng dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn sản phẩm đến tuyển dụng ở những công đoạn sản xuất phù hợp. Các tổ chức xã hội, chính quyền và cộng đồng hỗ trợ kết nối thị trường, quảng bá sản phẩm, tạo điều kiện về môi trường làm việc và sinh kế.