 |
| Khám sức khỏe cho người dân tại xã Bình Điền. |
Tính cho cả nhà
Đầu tháng, sau khi nhận lương, chị Nguyễn Thị Hương, ở phường Thuận Hóa lại ngồi tính những khoản chi của gia đình. Tiền ăn uống, điện nước, học hành của con... khoản nào cũng khó giảm. Riêng tiền BHYT, chị vẫn cố gắng dành riêng để khi đến hạn có thể tiếp tục tham gia cho những thành viên chưa được cấp thẻ theo các nhóm khác.
“Đóng cho nhiều người cùng lúc cũng thành một khoản, nhưng nhà có người từng phải nằm viện mới thấy có BHYT yên tâm hơn. Không ai biết lúc nào mình đau ốm để tính trước”, chị Hương chia sẻ.
Đây cũng là bài toán của không ít gia đình có lao động tự do, buôn bán nhỏ hoặc những thành viên không thuộc nhóm được cơ quan, đơn vị đóng bảo hiểm y tế.
Theo quy định hiện hành, mức đóng BHYT hằng tháng của người tham gia theo hộ gia đình bằng 4,5% mức lương cơ sở. Các thành viên cùng tham gia trong năm tài chính tiếp tục được giảm trừ mức đóng: Người thứ hai, thứ ba và thứ tư lần lượt đóng bằng 70%, 60% và 50% mức của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40%.
Với mức lương cơ sở hiện nay là 2,53 triệu đồng, người thứ nhất đóng 113.850 đồng/tháng, tương đương 1.366.200 đồng/năm. Một gia đình 4 người nếu đều thuộc diện tham gia BHYT hộ gia đình đóng khoảng 3,825 triệu đồng/năm, bình quân chưa đến 320.000 đồng/tháng.
Khoản tiền ấy vẫn cần được tính toán trong chi tiêu của mỗi nhà, song đổi lại, các thành viên có một “điểm tựa” khi phát sinh chi phí khám, chữa bệnh.
Quyền lợi ngày càng mở rộng
Điểm đáng chú ý trong năm nay là từ ngày 1/7/2026, một số quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT được mở rộng. Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, người tham gia tự đi khám, chữa bệnh không đúng nơi đăng ký ban đầu trong một số trường hợp được hưởng thêm quyền lợi đối với khám ngoại trú.
Cụ thể, từ ngày 1/7/2026, người tham gia BHYT tự đi khám ngoại trú tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản có số điểm từ 50 đến dưới 70 điểm (trừ cơ sở trước ngày 1/1/2025 được xác định là tuyến huyện) được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng. Mức này cũng áp dụng đối với một số trường hợp tự đi khám ngoại trú tại cơ sở cấp cơ bản, cấp chuyên sâu mà trước ngày 1/1/2025 được xác định là tuyến tỉnh, tuyến Trung ương hoặc tương đương theo quy định.
Sự thay đổi này đáng quan tâm bởi trước đây, quyền lợi khi người có thẻ tự đi khám, chữa bệnh không đúng nơi đăng ký ban đầu còn những giới hạn nhất định, nhất là đối với khám ngoại trú. Việc từng bước mở rộng phạm vi thanh toán giúp người dân có thêm lựa chọn tiếp cận cơ sở y tế phù hợp.
Thực tế tại Huế, nhu cầu khám, chữa bệnh bằng BHYT rất lớn. Theo Thống kê TP. Huế, 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố có 1.028.297 lượt khám, chữa bệnh BHYT; trong đó 896.788 lượt ngoại trú và 131.509 lượt nội trú.
Bên cạnh hiểu quyền lợi mới, người dân cần chú ý duy trì thời gian tham gia. Người tham gia lần đầu hoặc tham gia không liên tục từ 90 ngày trở lên thì thẻ có giá trị sử dụng sau 30 ngày kể từ ngày đóng đủ bảo hiểm y tế. Vì vậy, không nên chờ đến khi có bệnh mới tham gia hoặc để thẻ hết hạn kéo dài.
Với mỗi gia đình, dành hơn một triệu đồng mỗi năm cho một người hay vài triệu đồng cho cả nhà vẫn là khoản phải cân đối. Nhưng khi phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế ngày càng được mở rộng, khoản tiền dành ra lúc khỏe mạnh càng cho thấy ý nghĩa của sự chủ động. Đó không chỉ là chi phí mua một tấm thẻ, mà còn là cách mỗi gia đình chuẩn bị một khoản dự phòng cho sức khỏe, để khi bệnh tật bất ngờ xảy đến, gánh nặng viện phí được san sẻ.