Phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu sôi động hơn khi đêm xuống
Với đặc điểm của nước ta, một phần nền kinh tế gắn chặt vào “mặt tiền”, “vỉa hè”. Bộ phận kinh tế này làm cho vỉa hè nhếch nhác, nhưng ở một khía cạnh nào đó, nó giải quyết một phần việc làm và thu nhập cho một bộ phận lao động. TP. Huế tính đến chuyện này là để quản lý hè phố tốt hơn nhưng có lẽ cũng một phần là vì lý do thu nhập của người dân.
Chuyện cho thuê hè phố, thậm chí là đường phố để kinh doanh buôn bán về đêm (dĩ nhiên là những địa điểm phải phù hợp với tình hình thực tế) không phải điều mới mẻ gì. Một số nước đã làm, và họ làm rất tốt cũng như đã trở thành một nét văn hóa của thành phố.
Kiến trúc sư Tạ Mỹ Dương ở TP. Hồ Chí Minh, trong một bài “Du ký kiến trúc” ông kể lại chuyện, ở khu vực phố cổ của thành phố Madrid (Tây Ban Nha) ban đêm, nhà nước cho thuê cả lòng đường để người dân buôn bán và biến nơi đây chẳng những là “phố nhậu” mà là một “quần thể nhậu”. Buổi chiều ông đi thì thấy vẫn đường thông hè thoáng, nhưng khi thành phố lên đèn thì nhiều nơi trở thành “phố nhậu”. Vậy mà sáng hôm sau, những hàng quán đêm qua biến mất, trả lại chức năng giao thông cho đường phố như chẳng có gì diễn ra trên những đường phố ấy vào ban đêm. Và điều đó gây nên một sự thích thú đặc biệt cho những du khách như ông.
Tôi cũng không chắc chắn lắm những điều như kiến trúc sư Tạ Mỹ Dương kể nó có phù hợp với Việt Nam ta, với TP. Huế chúng ta không, nhưng đọc những lời mô tả của ông, tôi hình dung như những thước phim quay chậm lướt qua trước mặt mình trông thật hấp dẫn và lôi cuốn. Phố sinh động, ánh đèn lung linh, nhạc văng vẳng… Tất nhiên, với một nước văn minh, cái chuyện ăn uống của họ như là một sự thưởng thức nhẹ nhàng, thư giãn sau một ngày làm việc. Họ tạo một hoạt động về đêm để khai thác du lịch. Nhà nước thì được thu thuế, các chủ quán thì được tiền, còn khách thì được thư giãn vui vẻ. Xem ra cũng là có lý.
Ở TP. Huế, có vài dịp Festival tôi thấy có cho phép kinh doanh trên vỉa hè của phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu. Chứng kiến vài lần, thấy TP. Huế trở nên sinh động hơn. Nói gì thì nói, đã du lịch thì suy cho cùng là nhìn ngắm, thưởng thức, ăn, chơi. Thiếu đi những yếu tố này thì du lịch đôi khi trở nên buồn tẻ.
Ở Viêng Chăn (Lào) họ tổ chức cả một chợ ẩm thực về đêm với đặc trưng là đồ nướng. Chợ cứ nghi ngút khói mà khách thì tấp nập. Nhiều thành phố khác như Savanakhet, Pakse đều có phố ẩm thực bên bờ Mekong.
Do nhiều yếu tố, tính nề nếp của chúng ta có thể chưa bằng các nước phát triển. Theo thiển ý thì cứ mạnh dạn làm thí điểm. Vừa làm vừa chấn chỉnh dần dần. Yếu tố kinh tế nó có tác động đôi khi mạnh hơn nhiều so với lời nói. Cứ cam kết với nhau dứt khoát về chuyện thiệt hơn. Tôi cho phép anh kinh doanh (kinh doanh ở đây chỉ gói gọn trong phạm vi bài đang đề cập), nghĩa là anh được lợi, nhưng anh phải cam kết những yêu cầu chính đáng tôi đặt ra, ví dụ phải văn minh lịch sự, an toàn, không ảnh hưởng môi trường. Anh không đáp ứng được, anh vi phạm thì xin mời anh nghỉ để những người xứng đáng hơn anh làm. Khi làm, có thể có sai sót để sửa rồi tốt hơn lên còn hơn là chẳng làm gì! Thiển nghĩ vậy.
Thời gian tới, nghe nói phố đi bộ được kéo dài thêm ra. Khu phố “Tây” ở Huế dần hình thành ngày càng rõ nét. Có thể biến những nơi đây thành phố đi bộ, không xe cộ về đêm được không? Và thậm chí biến những nơi đây thành phố ẩm thực, được không? Nếu những đặc trưng ẩm thực Huế có mặt trong những không gian như thế này thì đây cũng là dịp tốt để quảng bá về mình.
Thành phố Hồ Chí Minh năng động và phát triển là thế, nhưng bây giờ cũng tính đến chuyện “thành phố không ngủ” để phục vụ du lịch.
Bài: NGUYÊN LÊ - Ảnh: PHAN THÀNH