Giản Tư Trung định nghĩa một cách rất giản dị và trực diện: Khai minh là năng lực tự định đoạt cuộc đời mình, là khả năng dùng cái đầu của chính mình để tư duy chứ không nấp bóng hay để ai khác nghĩ thay. Cuốn sách chỉ ra rằng, muốn có tự do thực sự, con người phải dám bước ra khỏi “vùng an toàn của sự vô minh” và sẵn sàng chịu trách nhiệm cho mọi quyết định của cuộc đời mình.
“Đúng việc - Một góc nhìn về câu chuyện khai minh” chia làm nhiều phần, mỗi phần là một câu chuyện khai minh về việc học, việc làm, việc đời và việc dân tộc. Tác giả nhấn mạnh, giáo dục không chỉ là tiếp thu kiến thức mà quan trọng hơn là học để hiểu mình, hiểu người và hiểu đời. Tác phẩm đặt ra những câu hỏi về mục đích học tập, giá trị sống và lựa chọn của mỗi con người. Giản Tư Trung giúp độc giả nhận ra tầm quan trọng của việc lựa chọn “đúng việc” trong cuộc sống, thay vì chạy theo những tiêu chuẩn áp đặt.
Trong cuốn sách, tác giả dành hẳn một chương để định nghĩa lại 5 chủ thể trong hệ thống giáo dục: Nhà nước, nhà trường, nhà giáo, gia đình và người học. “Chúng ta nỗ lực để đổi mới giáo dục, nhưng liệu đã làm rõ đích đến, xác định đúng vai trò và công việc của mỗi chủ thể hay chưa? Làm sao để mỗi chủ thể giành lấy các quyền vốn có và trả lại quyền cho các chủ thể khác? Nếu đã làm đúng việc và có đủ quyền thì các chủ thể này liệu có đang thực hiện tốt vai trò và công việc của mình? Khi những câu hỏi này được trả lời một cách thỏa đáng thì nền giáo dục mới thật sự được đổi mới”, Giản Tư Trung nhấn mạnh.
Sau khi xuất bản, cuốn “Đúng việc - Một góc nhìn về câu chuyện khai minh” được đông đảo độc giả đón nhận nồng nhiệt. Và trích đoạn “Làm việc cũng là “làm người”” trong sách “Đúng việc - Một góc nhìn về câu chuyện khai minh” đã xuất hiện trong sách giáo khoa ngữ văn lớp 11 tập 2, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống (NXB Giáo dục Việt Nam).
Qua tác phẩm dễ dàng nhận thấy Giản Tư Trung có lối hành văn khúc chiết, mang tính lập luận cao và đầy tính phản biện. Tác giả không ngần ngại bóc tách những căn bệnh cố hữu của xã hội hiện đại: Thói thực dụng, sự lười tư duy, trào lưu chạy theo hư danh mà quên đi cốt lõi bên trong. Vì thế, “Đúng việc - Một góc nhìn về câu chuyện khai minh” giống như một chiếc la bàn định hướng. Cuốn sách không cho bạn một công thức thành công có sẵn, nhưng cho bạn một hệ quy chiếu để mỗi khi đứng trước một lựa chọn, một khủng hoảng, bạn biết mình phải làm gì để không bị cuốn trôi.
“Đúng việc” là cuốn sách đáng đọc cho bất kỳ ai đang hoang mang giữa các giá trị sống, đặc biệt là các bạn trẻ. Muốn thế giới thay đổi, trước hết mỗi cá nhân phải làm “đúng việc” của mình. Khi mỗi người đều làm tốt thiên chức “Làm người, làm dân, làm nghề” của chính họ, thì sự khai minh của cả một xã hội sẽ tự khắc diễn ra.