 |
| Chính những nếp gấp của máy bay, thuyền giấy khi được Nguyễn Văn Hè đưa vào nghệ thuật đã trở thành một cuộc đối thoại. |
Từ ký ức tuổi thơ
Dù đã định hình được tên tuổi trên hành trình nghệ thuật, nhưng đây là lần đầu tiên Nguyễn Văn Hè tổ chức triển lãm cá nhân với hơn 20 tác phẩm bằng chất liệu sơn mài, lấy cảm hứng từ trò chơi gấp giấy với cách nhìn khác về ký ức hậu chiến.
Lớn lên ở Chiến khu Hòa Mỹ (Phong Điền) nên tuổi thơ của Hè ám ảnh bởi những gì mà chiến tranh để lại. Những tiếng nổ của quả bom còn sót lại sau chiến tranh như là nỗi sợ một thời trong Hè. Ký ức ấy theo anh mãi đến tận sau này, ngay cả khi theo đuổi nghệ thuật.
“Những nếp gấp đó đã âm thầm đi vào tiềm thức và trở thành ngôn ngữ của tôi”, Hè nói. Tất cả thôi thúc người họa sĩ kể về cách một đứa trẻ đã lớn lên giữa những tàn dư của chiến tranh và dùng trí tưởng tượng để biến chúng thành một không gian của hy vọng, để được chữa lành.
Những nếp gấp của máy bay, thuyền giấy trong nghệ thuật của Hè trở thành một cuộc đối thoại: khốc liệt và hồn nhiên. Hè chọn gỗ ép được lượm lặt từ những căn cứ dã chiến, ván của những thùng đạn… để làm chất liệu, cùng với sơn mài, với những lớp chồng, tạo chiều sâu cho ánh sáng và thời gian cho những bức tranh.
Hè nói và cho biết quá trình cho ra một tác phẩm kéo dài nhiều tháng, có khi lên đến nửa năm.
 |
| Họa sĩ Nguyễn Văn Hè bên những tác phẩm được tạo ra từ ký ức của bản thân. |
Đối thoại cùng tác phẩm
Ban đầu, Hè sử dụng nhiều màu sắc như nâu, xanh lá, đỏ, vàng, cùng những dấu vết của gỗ, rỉ sét, lửa và sơn mài để tái hiện một không gian ký ức khá cụ thể. Nhưng theo thời gian, anh nhận ra điều bản thân tìm kiếm không nằm ở việc mô tả ký ức, mà ở việc chạm đến bản chất của ký ức.
“Tôi bắt đầu giảm màu sắc, giản lược hình khối và chỉ giữ lại những yếu tố thật sự cần thiết. Những khoảng trống, những nếp gấp, ánh sáng, bề mặt sơn mài và chất liệu tự nhiên của gỗ trở thành ngôn ngữ chính. Tôi muốn người xem không chỉ nhìn thấy một chiếc máy bay giấy, mà cảm nhận được khoảng không, sự im lặng và ký ức mà nó mang theo”, họa sĩ tâm tình.
Những đường sáng xuyên qua bề mặt tác phẩm không phải là một vết nứt của chiến tranh, mà là một tia sáng của hy vọng. Nó gợi mở khả năng chữa lành, nơi nghệ thuật không xóa bỏ quá khứ mà biến ký ức thành ánh sáng để con người có thể nhìn về tương lai.
“Tôi mong người xem không chỉ nhìn thấy chiến tranh hay tuổi thơ, mà còn cảm nhận được khả năng tái tạo của con người. Ngay cả sau những mất mát, chúng ta vẫn có thể tiếp tục sắp xếp lại cuộc sống của mình”, Hè chia sẻ.
45 tuổi, tốt nghiệp Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế, là một họa sĩ đương đại, Nguyễn Văn Hè là chủ nhân của không gian nghệ thuật Nguyen Van He’s Art Barracks trên đồi Kim Sơn (phường Thủy Xuân, TP. Huế). Đây vừa là không gian sáng tác, vừa là tổ ấm của gia đình nghệ sĩ.
Chuyên gia nghệ thuật Ace Lê: “Trải qua nhiều thử nghiệm, loạt tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Văn Hè đại diện cho tinh thần tìm tòi, nghiên cứu tới tận cùng của hình thái, từ những nét tả thực của khí tài quân sự, qua sự giải hình thể của trò chơi tuổi thơ, để rồi neo đậu lại ở những phom dáng hình học tối giản và đơn sắc”.