Kinh tế thế giới vẫn duy trì đà tăng trưởng, nhưng những tín hiệu tích cực chưa đủ để xua tan lo ngại. Trong khi làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy nhiều nền kinh tế, thì nợ công tăng cao, giá năng lượng và nguy cơ biến động thị trường tài chính tiếp tục gây sức ép. Đây là những vấn đề nổi bật tại Hội nghị thường niên Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đang diễn ra tại Bangkok, Thái Lan, từ ngày 12 đến 18/10.

“Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn” là thông điệp thời sự từ Văn phòng Liên hợp quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (UNDRR) nhân Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai (13/10) năm nay. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, chủ đề này thôi thúc thế giới định hình lại tư duy phòng ngừa: xây dựng năng lực thích ứng ngay từ mỗi gia đình - tế bào nhỏ nhất của xã hội.

Kết quả của nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, vấn đề bảo tồn rừng ngày càng trở nên cấp thiết. Bởi rừng được công nhận là cơ sở hạ tầng quan trọng cho việc ổn định khí hậu, ổn định hệ thống lương thực, an ninh nguồn nước và sinh kế nông thôn. Tuy nhiên, báo cáo Tình trạng Rừng Thế giới năm 2026 của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) đã chỉ ra một mâu thuẫn: thay vì có những hành động cụ thể để chứng minh khả năng phục hồi sinh thái bền vững, phần lớn các nỗ lực hiện nay vẫn chỉ dừng ở những cam kết.

"Nhiều nước có quy mô dân số nhỏ hơn Việt Nam rất nhiều nhưng đã xây dựng được những trường đại học thuộc nhóm hàng đầu thế giới. Vấn đề không chỉ là thứ hạng, mà là: Vì sao chúng ta chưa hình thành được những đại học có năng lực đào tạo, nghiên cứu, thu hút nhân tài và tạo ra tri thức hàng đầu thế giới?", Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đặt câu hỏi để Bộ Giáo dục và Đào tạo và từng cơ sở giáo dục đại học nghiêm túc suy nghĩ và trả lời bằng kết quả thực tế.

Mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn và lao động giá rẻ đang dần bộc lộ giới hạn, trong khi khoa học - công nghệ, AI, bán dẫn, blockchain (cơ sở dữ liệu số phi tập trung) và tài sản số đang mở ra những dư địa tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để biến những tiềm năng này thành nguồn lực thực tế, tư duy thể chế cần chuyển từ bị động quản lý khi vấn đề phát sinh sang chủ động kiến tạo không gian phát triển.

Bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng, trong khi phần lớn người bệnh cần được theo dõi, điều trị lâu dài. Theo Tổ chức Y tế thế giới, nhóm bệnh này gây ra khoảng 80% số ca tử vong tại Việt Nam. Tại Huế, việc đưa sàng lọc, quản lý và điều trị về tuyến y tế cơ sở đang giúp người bệnh được chăm sóc gần nơi cư trú. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn, năng lực của tuyến cơ sở, nhất là về trang thiết bị và xét nghiệm, vẫn cần củng cố.

Mạng xã hội và các thiết bị thông minh đang làm thay đổi cách thức giới trẻ tham gia đời sống xã hội. Trước đây, không gian mạng chủ yếu phục vụ nhu cầu giải trí và chia sẻ cảm xúc cá nhân. Những năm gần đây, một bộ phận giới trẻ Việt Nam chủ động thể hiện chính kiến trước những vấn đề chung trên môi trường trực tuyến. Môi trường này giúp các bạn trẻ nhanh chóng tìm được những người cùng mối quan tâm, tạo nên luồng dư luận có sức lan tỏa rộng rãi. Dù vậy, nếu thiếu định hướng, dòng cảm xúc cộng đồng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tốc độ lan truyền quá nhanh khiến mỗi phát ngôn, chia sẻ có thể tạo ra tác động xã hội thực tế chỉ trong thời gian rất ngắn.

Eo biển Hormuz - dải nước hẹp nằm giữa Iran và Oman - từ lâu đã được ví như “yết hầu” nhạy cảm nhất của ngành năng lượng và hàng hải thế giới. Dù các đợt đụng độ quân sự trực tiếp có lúc hạ nhiệt, tình hình thực địa tại eo biển này vẫn duy trì ở trạng thái báo động đỏ đối với các tàu vận tải thương mại. Sự đe dọa không còn dừng lại ở các tuyên bố chính trị mà đã cụ thể hóa thành những hình thức tác chiến bất đối xứng, gây rủi ro trực tiếp đến tính mạng thuyền viên và sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Huế đang đứng trước một yêu cầu không thể trì hoãn: nhận diện đầy đủ hệ giá trị văn hóa của mình để biến di sản thành nền tảng phát triển, thay vì chỉ xem di sản là đối tượng cần bảo vệ. Đây không còn là câu chuyện riêng của giới nghiên cứu hay ngành văn hóa, mà là vấn đề trực tiếp liên quan đến mô hình tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và tương lai của một đô thị di sản trực thuộc Trung ương.

Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt xác định mục tiêu chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa để quảng bá sâu rộng các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới. Trong dòng chảy ấy, nghệ thuật múa rối với bản sắc sân khấu độc đáo đang ngày càng phát huy vai trò là “đại sứ văn hóa”, góp phần lan tỏa sức mạnh mềm quốc gia.