Trong tiến trình phát triển của một đô thị di sản, bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà còn là không gian đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa di sản và đời sống đương đại. Nhìn lại chặng đường 5 năm vừa qua, có thể khẳng định rằng nỗ lực phát triển hệ thống bảo tàng ngoài công lập ở Huế là một hướng đi đúng, phù hợp với đặc trưng văn hóa của Cố đô và với xu thế xã hội hóa các thiết chế văn hóa trong bối cảnh mới.

Chiều 21/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục diễn ra phiên thảo luận các dự thảo văn kiện trình Đại hội.

Với lịch sử hơn bảy thế kỷ hình thành và phát triển, Huế nơi hội tụ những giá trị tinh hoa văn hóa của dân tộc; là địa phương duy nhất của cả nước sở hữu 8 di sản văn hóa được UNESCO vinh danh. Giữa xu thế công nghiệp hóa, thương mại hóa, Huế kiên định con đường riêng - lấy văn hóa và di sản làm trung tâm, nền tảng và động lực cho mô hình phát triển đô thị di sản xanh, thông minh và bền vững, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Huế quyết tâm xây dựng Huế là một đô thị văn hóa - di sản điển hình, nơi quá khứ và hiện tại giao hòa trong nhịp sống đương đại.

Bốn năm triển khai Nghị quyết số 38/2021/QH15 ngày 13/11/2021 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) đã tạo ra những chuyển động quan trọng trong phát triển thành phố, từng bước khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Tuy nhiên, khi Nghị quyết hết hiệu lực vào cuối năm 2026, yêu cầu xây dựng một cơ chế đặc thù mới, phù hợp với bối cảnh phát triển mới, không chỉ là đòi hỏi từ thực tiễn địa phương mà còn là sự cụ thể hóa định hướng lớn của Đại hội XIV của Đảng.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt, định hướng phát triển đất nước đến năm 2030 và mở ra “kỷ nguyên vươn mình”. Với TP. Huế - đô thị di sản giàu chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa - Đại hội càng gợi nhiều kỳ vọng: cụ thể hóa tư duy phát triển mới thành động lực địa phương, phát huy văn hóa và con người theo tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW.

Huế bước vào giai đoạn phát triển không chỉ với một vị thế hành chính mới, mà quan trọng hơn là với một tầm nhìn phát triển mới khi hướng đến đô thị di sản đặc trưng của đất nước. Tầm nhìn đó được soi chiếu từ những định hướng lớn của Trung ương trong Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng.

Nhiệm kỳ 2021 - 2026 của HĐND thành phố Huế khép lại trong bối cảnh đặc biệt: Thành phố chính thức bước vào giai đoạn phát triển mới với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, một nghị quyết mang tầm nhìn chiến lược, định hình con đường phát triển Huế theo hướng xanh - thông minh - giàu bản sắc, là đô thị di sản đặc trưng, trung tâm lớn của cả nước và khu vực về văn hóa, du lịch, y tế chuyên sâu, khoa học - công nghệ và giáo dục - đào tạo.

Năm 2026 mở ra giai đoạn 2026 - 2030 với cạnh tranh thu hút nguồn lực, nhân tài và du khách ngày càng khốc liệt, trong khi Huế không thể chạy theo mô hình đô thị hóa nóng hay công nghiệp nặng. Con đường của Huế phải là con đường riêng: Lấy di sản - văn hóa - cảnh quan - nếp sống làm lợi thế sâu xa, khác biệt, bền vững; lấy sáng tạo và trải nghiệm làm động lực; lấy con người Huế làm trung tâm của mọi chính sách phát triển.

Sau khi Huế ngày nay khởi đăng loạt bài 3 kỳ “Đô thị di sản và tầm nhìn thích ứng biến đổi khí hậu”, GS.TS. Nguyễn Quốc Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam đã có bài viết về nguyên nhân cốt lõi khiến Huế thường xuyên ngập lụt, cũng như giới hạn của các giải pháp kiểm soát lũ hiện nay. Tòa soạn trân trọng giới thiệu bài viết của ông đến quý bạn đọc.

Từng là kinh đô dưới Triều Nguyễn, trải qua các gia đoạn lich sử, đến nay, Huế được xem là đô thị hiếm hoi, hội tụ các loại hình kiến trúc dân gian, cung đình, thuộc địa và hiện đại; phát triển hài hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và văn hóa, tạo nên bản sắc riêng có.