 |
| Thiết bị máy móc thực hành tại Khoa Kỹ thuật và Công nghệ - Đại học Huế |
Trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, CNBD không chỉ là một ngành sản xuất, mà còn là nền tảng quyết định năng lực tự chủ công nghệ và vị thế của mỗi quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Thực tiễn tại Huế cho thấy, ngành điện tử vẫn đang ở quy mô nhỏ. Hoạt động chủ yếu dừng lại ở lắp ráp, gia công linh kiện đơn giản, với mức độ phụ thuộc nhập khẩu lên tới 85 - 90%. Huế chưa có dự án sản xuất vi mạch đúng nghĩa, đồng nghĩa với việc mới đứng ở “phía rìa” của chuỗi giá trị điện tử.
Dự thảo Đề án phát triển công nghiệp thành phố Huế giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 chỉ rõ, điểm nghẽn nằm ở sự thiếu vắng một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đủ sâu. Các doanh nghiệp điện tử còn hoạt động rời rạc, thiếu liên kết giữa sản xuất - cung ứng - nghiên cứu - thiết kế. Những khâu có giá trị cao như thiết kế vi mạch, nghiên cứu vật liệu bán dẫn hay phát triển sản phẩm điện tử thông minh vẫn chưa hiện diện.
Cùng với đó là bài toán nhân lực chất lượng cao cũng đang gặp nhiều khó khăn. Đội ngũ kỹ sư trong các lĩnh vực then chốt như vi mạch, tự động hóa, vật liệu điện tử vẫn thiếu hụt đáng kể. Sự gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp chưa đủ chặt, khiến nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu của ngành công nghệ cao.
 |
| Sinh viên Khoa Kỹ thuật và Công nghệ - Đại học Huế thực hành mô hình tự động hóa |
Việc UBND thành phố Huế ban hành Kế hoạch số 180/KH-UBND ngày 23/4/2025 về việc triển khai Chiến lược phát triển CNBD đến năm 2030, tầm nhìn 2050 là một bước đi đáng chú ý. Kế hoạch này không chỉ dừng ở định hướng mà mở ra mục tiêu dài hạn, đó là đưa Huế trở thành trung tâm nghiên cứu, đào tạo và thiết kế vi mạch của cả nước, tiến tới xây dựng hệ sinh thái bán dẫn tương đối hoàn chỉnh.
Hiện nay, Huế đang sở hữu những nền tảng đáng kể để tham gia vào các ngành công nghiệp công nghệ cao. Trong đó, về nhân lực, Đại học Huế đang đào tạo nhiều ngành mũi nhọn như khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật điều khiển - tự động hóa, kỹ thuật điện - điện tử. Mỗi năm, các trường thành viên cung cấp hàng trăm kỹ sư trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, cơ điện tử, điện - điện tử, góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi số và phát triển công nghiệp công nghệ cao.
Về nguyên liệu, mỏ cát thạch anh tại Phong Điền có trữ lượng lớn, chất lượng cao, với hàm lượng SiO₂ trên 99% và tạp chất thấp. Đây là nguồn đầu vào quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp như sản xuất kính, gốm, đồng thời mở ra tiềm năng tham gia chuỗi cung ứng vật liệu cho ngành bán dẫn.
Về hạ tầng, Huế có Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô cùng hệ thống khu, cụm công nghiệp đang được đầu tư, mở rộng. Hạ tầng giao thông, điện, viễn thông cơ bản đồng bộ; Cảng hàng không quốc tế Phú Bài và cảng nước sâu Chân Mây tạo lợi thế kết nối, thuận lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu, đặc biệt đối với thiết bị và sản phẩm công nghệ cao.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao, Huế cần một chiến lược đồng bộ dựa trên những trụ cột cốt lõi. Trọng tâm trước hết là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng. Cùng với đó, hạ tầng công nghiệp cần được nâng cấp theo hướng hiện đại, không chỉ phục vụ sản xuất mà còn tích hợp các hoạt động đổi mới sáng tạo và công nghệ. Một yếu tố quan trọng khác là xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp năng động, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và khu công nghiệp. Đây là nền tảng để từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị công nghệ cao. Quá trình này đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, sự kiên trì và cách tiếp cận bài bản, nhằm tạo ra sự chuyển dịch thực chất trong mô hình phát triển.