 |
| Cán bộ xã Chân Mây - Lăng Cô kiểm tra hiện trường tình trạng khai thác cát trái phép từ trước đến nay. |
Nỗi lo vẫn còn
Về xã Chân Mây - Lăng Cô một ngày đầu tháng 8, mặc dù chính quyền địa phương đã khẩn trương đào hào, cắm cọc ngăn phương tiện khai thác cát trái phép, nhưng nỗi lo làm sao ngăn chặn triệt để tình trạng này vẫn còn đó.
Tại vùng quy hoạch dự án khu du lịch nghỉ dưỡng, sân golf Lăng Cô ở thôn Phú Hải, xã Chân Mây - Lăng Cô, chúng tôi chứng kiến những hố sâu do bị khai thác cát trái phép diễn ra nhiều lần từ trước đến nay. Khu du lịch nghỉ dưỡng, sân golf này được cấp chứng nhận đầu tư từ năm 2008 nhưng chậm triển khai. Lợi dụng thời điểm đêm khuya, các đối tượng sử dụng phương tiện thô sơ để khai thác, sau đó rút toàn bộ phương tiện khỏi hiện trường trước khi trời sáng. “Tình trạng khai thác có lúc diễn ra 2 - 3 giờ sáng. Có những lần thôn báo lên xã để xử lý, nhưng vừa qua vẫn tái diễn”, ông Phan Văn Nam, Trưởng thôn Phú Hải cho biết.
Ông Trần Hoàng, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Kinh tế xã Chân Mây - Lăng Cô cho biết, đội tuần tra gồm lực lượng Công an và Phòng Kinh tế xã thường xuyên mật phục để xử lý tình trạng khai thác khoáng sản trái phép tại các khu vực trên địa bàn. Có thời điểm, lực lượng chức năng tuần tra xuyên đêm, phát hiện và xử lý các vụ việc, đối tượng liên quan, song tình trạng khai thác cát trái phép vừa qua chưa thể chấm dứt hoàn toàn.
Theo lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Chân Mây - Lăng Cô, việc xử lý triệt để tình trạng khai thác cát trái phép trong các khu dự án chậm triển khai gặp nhiều khó khăn do các đối tượng thường khai thác nhỏ lẻ, chọn thời điểm đêm khuya. Nhiều trường hợp là người địa phương, do công việc không ổn định nên lợi dụng việc khai thác cát để kiếm thu nhập.
Không chỉ riêng xã Chân Mây - Lăng Cô, tại xã Hưng Lộc, vừa qua người dân cũng phản ánh tình trạng khai thác đất trái phép tái diễn tại thửa đất trồng rừng sản xuất ở đồi Cây Cao, thôn Hòa Vang. Ông Hoàng Trần Quốc Phú, Chủ tịch UBND xã Hưng Lộc cho biết: “Vừa qua, lực lượng chức năng đã lập biên bản, tịch thu 3 phương tiện liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản không đúng quy định. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND xã đã tập trung giải quyết tình trạng khai thác khoáng sản, nhưng hiện nay vẫn cần nhiều giải pháp quyết liệt hơn”.
Thực tế, một số khu vực ở các địa phương phía nam thành phố từng là “điểm nóng” về tình trạng khai thác khoáng sản trái phép.
Với sự vào cuộc liên tục của lực lượng chức năng, tình trạng này có lúc “hạ nhiệt” nhưng sau đó lại tái diễn. Điển hình, tại xã Chân Mây - Lăng Cô vào tháng 11/2025, chính quyền địa phương đã dựng rào chắn, song lực lượng chức năng vẫn phát hiện dấu hiệu rào chắn bị mở tại khu vực đồi cát ven biển để khai thác cát trái phép.
Quyết liệt và mạnh tay hơn
Bên cạnh việc phát huy vai trò của các tổ tuần tra để ngăn chặn, xử lý triệt để tình trạng khai thác khoáng sản trái phép, vẫn cần thêm những giải pháp thiết thực từ cơ sở. Thực tế, một trong những nguyên nhân khiến tình trạng trên vẫn xảy ra là lực lượng tuần tra còn mỏng. Cán bộ địa phương hiện phải đảm nhiệm nhiều công việc, trong khi các đối tượng lợi dụng những thời điểm không có lực lượng tuần tra để khai thác.
Ông Đinh Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND xã Chân Mây - Lăng Cô nhìn nhận trách nhiệm bảo vệ tài nguyên, khoáng sản trên địa bàn thuộc về địa phương. Do vậy, địa phương cần có những giải pháp ngăn chặn, giải quyết hiệu quả hơn. Các đơn vị từng tính toán đến việc xây tường để ngăn chặn, song phương án này không khả thi do tốn kém và còn nhiều hạn chế khác. Địa phương đã bước đầu triển khai đào hào, cắm cọc để chặn lối ra vào của các phương tiện. Quan điểm chung là phải quyết liệt và xử lý đến cùng.
Chủ tịch UBND xã Hưng Lộc, ông Hoàng Trần Quốc Phú cho rằng phải nêu cao tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ, xử lý mạnh tay để bảo vệ tài nguyên khoáng sản. Ngoài việc cắm biển báo cấm, tập trung rà soát các khu vực có nguy cơ xảy ra hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, chính quyền địa phương tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản, nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong việc phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm.
Hiện nay, chính quyền địa phương cũng đề nghị các thôn, bản phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, kịp thời phản ánh đến chính quyền địa phương và lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu khai thác khoáng sản trái phép.
Ngoài các giải pháp đang triển khai, các địa phương cần ứng dụng công nghệ, lắp đặt hệ thống camera để giám sát các điểm nóng có nguy cơ xảy ra khai thác khoáng sản trái phép. Khi kết hợp công nghệ với sức người, việc giám sát, phát hiện và xử lý cũng sẽ thuận lợi hơn.