 |
| Vinh danh công trình nghiên cứu khoa học về lĩnh vực y tế tại Giải thưởng Sáng tạo nữ Cố đô lần thứ 1 |
Từ những công trình phục vụ cuộc sống
Thành phố Huế hiện có hơn 2.000 nhà khoa học với nhiều chuyên ngành đào tạo đa dạng, trong đó đội ngũ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ chiếm tỷ lệ cao. Nguồn nhân lực chất lượng cao tập trung chủ yếu ở Đại học Huế cùng nhiều cơ sở nghiên cứu, bệnh viện, tổ chức KHCN lớn như Bệnh viện Trung ương Huế, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố… Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng để Huế phát triển KHCN, ĐMST theo hướng gắn với thực tiễn, chuyển giao tri thức và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Nhắc đến các công trình, đề tài nghiên cứu khoa học được vinh danh tặng thưởng, nhất là tại các kỳ Giải thưởng Cố đô về KHCN, có nhiều công trình đã tạo dấu ấn lớn bởi tính ứng dụng cao. Nổi bật ở lĩnh vực y dược có cụm công trình về ghép tế bào gốc và bệnh lý huyết học, ghép tạng tại Bệnh viện Trung ương Huế... đã mở ra hướng điều trị mới trong ung thư vú, ung thư buồng trứng và các bệnh lý huyết học...
Cũng trong lĩnh vực y tế, các nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi trong điều trị bệnh lý dạ dày - tá tràng của GS.TS. Phạm Như Hiệp và cộng sự đã góp phần đưa nhiều kỹ thuật cao vào điều trị, giúp giảm đau, rút ngắn thời gian phục hồi cho bệnh nhân; hay các nghiên cứu về sức khỏe sinh sản của phụ nữ do GS.TS. Cao Ngọc Thành, GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy cùng các cộng sự thực hiện đã mang lại nhiều giá trị thiết thực trong việc chăm sóc sức khỏe phụ nữ.
Nhiều công trình trong lĩnh vực kỹ thuật, nông nghiệp, khoa học xã hội và công nghệ số cũng ghi dấu ấn rõ nét. Tiêu biểu như những giải pháp cấp nước an toàn của Công ty CP Cấp nước Huế (HueWACO) đã góp phần giúp Huế trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai cấp nước an toàn trên phạm vi toàn thành phố, được Tổ chức Y tế thế giới đánh giá cao.
Ở lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, các công trình nghiên cứu về bảo tồn làng nghề truyền thống, kiến trúc đình làng Huế hay nghiên cứu di sản địa chất Tam Giang - Bạch Mã đã cung cấp thêm cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, tài nguyên bản địa gắn với phát triển bền vững.
Điều đáng ghi nhận là nhiều công trình nghiên cứu sau khi đoạt giải tiếp tục được mở rộng ứng dụng trong thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu đã trực tiếp phục vụ đời sống, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phát triển sản xuất, bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng quản lý xã hội.
Nâng tầm giải thưởng, khích lệ nhân tài
Cùng với việc phát triển nguồn nhân lực KHCN, thời gian qua, thành phố cũng chú trọng xây dựng môi trường khuyến khích sáng tạo thông qua nhiều hoạt động như Cuộc thi Khởi nghiệp ĐMST, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng, tôn vinh trí thức KHCN tiêu biểu… Đặc biệt, Giải thưởng Cố đô về KHCN và Giải thưởng Sáng tạo nữ Cố đô Huế đã trở thành những giải thưởng có uy tín trong giới nghiên cứu khoa học địa phương.
Sau 4 lần tổ chức, năm 2026 đánh dấu bước chuyển mới khi thành phố xây dựng quy chế Giải thưởng Cố đô về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Huế. Theo đó, giải thưởng được mở rộng theo hướng tích hợp KHCN với ĐMST và chuyển đổi số, phù hợp xu thế phát triển hiện nay.
Điểm mới của giải thưởng này là việc hợp nhất Giải thưởng Cố đô về KHCN với Giải thưởng Sáng tạo nữ Cố đô Huế thành một giải thưởng chung nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng xét chọn và tăng tính lan tỏa. Dù hợp nhất, giải thưởng vẫn duy trì các hạng mục nhằm ghi nhận các nhà khoa học nữ, nhà khoa học trẻ và những công trình có ảnh hưởng nổi bật.
Bà Trần Thị Thùy Yên, Phó Giám đốc Sở KH&CN cho biết, theo quy chế mới, giải thưởng sẽ được tổ chức định kỳ 3 năm/lần thay vì 5 năm/lần như trước đây. Chu kỳ này được đánh giá phù hợp hơn với đặc thù nghiên cứu khoa học, vừa bảo đảm tính kịp thời trong tôn vinh các công trình có giá trị, vừa tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo liên tục.
Cơ cấu giải thưởng theo dự thảo Quy chế Xét tặng Giải thưởng Cố đô về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Huế cũng được thiết kế theo hướng nâng tầm giá trị và bản sắc Huế với 13 giải thưởng, gồm: 5 giải A/5 lĩnh vực, 5 giải B/5 lĩnh vực và 3 giải thưởng có công trình đáp ứng các tiêu chí: Nhà nghiên cứu nữ xuất sắc; Nhà nghiên cứu trẻ xuất sắc; Tác giả, nhóm tác giả có ấn phẩm khoa học ảnh hưởng. Không chỉ dừng ở giá trị tinh thần, mức thưởng cũng được nâng lên đáng kể so với các kỳ giải thưởng trước, trong đó dự kiến trị giá mức giải cao nhất không quá 90 lần mức lương cơ sở. Đây được xem là nguồn động viên thiết thực đối với đội ngũ trí thức, nhà khoa học, doanh nghiệp ĐMST trên địa bàn.
Việc tổ chức các giải thưởng có chất lượng, hàm lượng tri thức cao không chỉ nhằm tôn vinh những thành tựu nghiên cứu mà còn hướng đến mục tiêu lớn hơn là phát hiện các nhân tố mới, sản phẩm mới, sáng chế mới có khả năng ứng dụng vào thực tiễn, nhất là trong giai đoạn Huế đang triển khai mạnh mẽ Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và chuyển đổi số quốc gia, những giải thưởng về KHCN, ĐMST không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh mà còn trở thành động lực để KHCN thật sự đi vào cuộc sống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.