 |
| Người dân phản ảnh hiện trường thông qua Hue-S. Ảnh: Bảo Phước |
Trong bối cảnh đó, Kế hoạch số 81-KH/TU, ngày 17/8/2026, “Hành động 100 ngày tập trung xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng” được Ban Thường vụ Thành ủy Huế ban hành đáng chú ý không chỉ bởi thời hạn rất cụ thể - 100 ngày làm việc, từ ngày 10/7 đến hết ngày 30/11/2026 - mà quan trọng hơn là cách tiếp cận: chuyển trọng tâm từ triển khai sang hiệu quả, từ báo cáo tiến độ sang sản phẩm thực tế, từ trách nhiệm chung sang trách nhiệm cụ thể.
Không thể “đẹp” trên báo cáo
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của kế hoạch là nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Người đứng đầu chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng; một nhiệm vụ chỉ được xác nhận hoàn thành khi có sản phẩm đáp ứng yêu cầu và có minh chứng kiểm chứng được. Tinh thần này chạm đúng một vấn đề đã xuất hiện trong quá trình chuyển đổi số ở không ít nơi: khoảng cách giữa tỷ lệ hoàn thành trên báo cáo với hiệu quả thực tế.
Đáng chú ý là Kế hoạch 100 ngày yêu cầu đánh giá bằng sản phẩm đầu ra và dữ liệu vận hành. Thậm chí, chỉ rõ các minh chứng như số liệu người dùng, chỉ số hiệu năng, mức độ an toàn; thời gian, chi phí, thành phần hồ sơ hoặc thao tác được cắt giảm; phản hồi...
Dữ liệu và con người
Huế đã có một nền tảng chuyển đổi số khá vững chắc. Hue-S từ một ứng dụng phản ánh hiện trường đã phát triển thành nền tảng số tích hợp nhiều tiện ích phục vụ người dân; nhiều lĩnh vực quản lý, điều hành của thành phố đã từng bước được đưa lên môi trường số. Thực tiễn gần đây còn cho thấy chuyển đổi số đang đi sâu xuống cơ sở, từ giải quyết thủ tục hành chính đến những hoạt động cộng đồng tại phường, xã. Nhưng càng đi sâu, bài toán dữ liệu càng trở nên quan trọng.
Kế hoạch lần này đặt mục tiêu trước ngày 30/11/2026, tối thiểu 98% dữ liệu tổ chức đảng, đảng viên phải được chuẩn hóa, làm sạch, đối soát và đồng bộ. Phía sau con số 98% ấy là yêu cầu xây dựng một nguồn dữ liệu đủ chính xác và tin cậy để phục vụ lãnh đạo, quản lý và ra quyết định.
Chúng ta đang nói ngày càng nhiều đến dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, trợ lý số và quản trị thông minh. Nhưng AI chỉ thông minh khi dữ liệu đầu vào đủ tốt. Dữ liệu phân tán, sai lệch, trùng lặp thì công nghệ càng hiện đại càng khó tạo ra giá trị thực chất.
Ở giai đoạn tiếp theo, chuyển đổi số không nhất thiết đồng nghĩa với đầu tư thêm thật nhiều phần mềm. Kế hoạch đã xác định khá rõ nguyên tắc ưu tiên dùng chung, tích hợp, chia sẻ và tái sử dụng; không đầu tư mới những hệ thống, phần mềm, cơ sở dữ liệu trùng chức năng nếu nền tảng dùng chung đã đáp ứng yêu cầu.
Cuối cùng, công nghệ thay đổi nhanh, nhưng điểm nghẽn khó xử lý nhất thường vẫn là con người và phương thức làm việc.
Kế hoạch đặt mục tiêu trước 30/11/2026, tối thiểu 95% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong các cơ quan Đảng được đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng và đạt yêu cầu kiểm tra đầu ra, trong đó có kỹ năng sử dụng ứng dụng, an toàn thông tin và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp từng nhóm đối tượng.
Điểm đáng chú ý nằm ở mấy chữ “đạt yêu cầu kiểm tra đầu ra”. Đây cũng là vấn đề cần nhìn rộng hơn. Chuyển đổi số trước hết phải là chuyển đổi tư duy và phương pháp làm việc. Một cán bộ sử dụng thành thạo phần mềm nhưng vẫn giữ quy trình cũ, vẫn yêu cầu thêm những thủ tục không cần thiết, vẫn ngại chia sẻ dữ liệu thì chưa thể nói đã chuyển đổi số. Càng không thể có quản trị số nếu người lãnh đạo vẫn chủ yếu yêu cầu in tài liệu giấy để báo cáo những dữ liệu vốn đã có trên hệ thống.
Chuyển đổi số cần bắt đầu từ chính người đứng đầu. Khi người lãnh đạo sử dụng dữ liệu để ra quyết định, yêu cầu công việc được giao và kiểm soát trên môi trường số, thì bộ máy phía dưới buộc phải thay đổi.
100 ngày để hình thành một kỷ luật mới
Kế hoạch đặt ra những mục tiêu rất cụ thể: trước 20/11, 100% cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan Đảng được trang bị đầy đủ thiết bị đầu cuối, hạ tầng kỹ thuật và điều kiện bảo mật; nền tảng kết nối, liên thông gửi nhận văn bản điện tử mật phải được vận hành ổn định, thông suốt và an toàn. Trước 30/11, tối thiểu 98% dữ liệu tổ chức đảng, đảng viên được chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ; ít nhất 95% cán bộ qua đào tạo phải đạt yêu cầu kiểm tra đầu ra. Nhưng có lẽ giá trị đáng kỳ vọng nhất sau 100 ngày không chỉ nằm ở những con số 95%, 98% hay 100%, mà đó phải là việc hình thành một kỷ luật thực thi mới.
Kế hoạch quy định nhiệm vụ có nguy cơ chậm từ 5 ngày trở lên phải xây dựng phương án khắc phục; khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền phải báo cáo trong thời hạn không quá 3 ngày làm việc kể từ khi phát sinh. Kết quả cuối cùng được kiểm tra bằng sản phẩm, dữ liệu vận hành và minh chứng chứ không chỉ bằng báo cáo.
Đây chính là điều chuyển đổi số cần nhất. Bởi xét đến cùng, chuyển đổi số không phải đích đến mà là phương tiện để xây dựng một nền quản trị hiệu quả hơn. Công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng nếu phương thức quản trị không thay đổi thì những nền tảng hiện đại nhất cũng chỉ là công cụ được bổ sung vào cách làm cũ.
Một trăm ngày là khoảng thời gian ngắn để giải quyết mọi vấn đề, nhưng đủ dài để kiểm chứng một cách làm. Nếu sau 100 ngày, Huế không chỉ có thêm những hệ thống được vận hành, dữ liệu được làm sạch hay cán bộ được tập huấn, mà hình thành rõ hơn một lề lối làm việc dựa trên dữ liệu, minh bạch về trách nhiệm và đo được hiệu quả, thì kết quả đạt được sẽ lớn hơn chính những chỉ tiêu của kế hoạch.