 |
| Định danh bất động sản còn tạo thuận lợi cho người dân. Ảnh: NQ |
Theo đó, mỗi sản phẩm BĐS (nhà ở riêng lẻ, căn hộ chung cư, công trình xây dựng...) sẽ được cấp mã định danh điện tử (ĐDĐT). Mã này là một chuỗi ký tự (bao gồm số và chữ), có độ dài tối đa 40 ký tự; được sinh ra để cấp riêng biệt cho từng căn nhà, từng sản phẩm trong dự án, đảm bảo không trùng lặp.
Lợi ích của việc định danh là xóa bỏ tình trạng mập mờ về pháp lý. Khi có mã số, người mua, người bán có thể tra cứu công khai thông tin chính thống về quy hoạch, tiến độ xây dựng và lịch sử giao dịch; thay vì phụ thuộc vào môi giới hoặc các nguồn tin truyền miệng. Điều này giúp loại bỏ các dự án "ma", các cơn sốt đất ảo cục bộ và bảo vệ người dân khỏi các rủi ro lừa đảo.
Việc định danh BĐS còn tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình giao dịch, mua bán và quản lý nhà ở, đất đai. Bởi mã ĐDĐT được ví tương tự như căn cước được cấp cho mỗi người dân hay như tờ "giấy khai sinh" của BĐS. Ngoài sổ đỏ thì dữ liệu quốc gia sẽ thể hiện việc xác định quyền sở hữu của người dân. Việc này giúp quá trình giao dịch sẽ thuận lợi hơn, nhất là khi sang tên chủ sở hữu mới sẽ được cập nhật ngay trên hệ thống.
Nghị định 357 thể hiện rõ xu hướng quản lý thị trường BĐS bằng công nghệ và số hóa. Mã ĐDĐT của BĐS được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình số hóa lĩnh vực nhà ở và thị trường BĐS, phù hợp với yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.
Tuy nhiên, không ít người dân băn khoăn, việc định danh BĐS có khiến họ phải cung cấp thêm giấy tờ hay làm thủ tục hành chính mới hay không. Người dân chỉ thực sự hưởng lợi khi việc gắn mã ĐDĐT đi kèm cải cách thủ tục hành chính thực chất. Nếu chỉ dừng lại ở việc gắn mã, trong khi các giao dịch như chuyển nhượng, thừa kế, chỉnh lý biến động vẫn phải nộp hồ sơ giấy và chờ đợi theo quy trình cũ thì người dân sẽ khó cảm nhận được lợi ích rõ ràng.
Theo Nghị định 357, người dân không phải nộp hồ sơ hay cung cấp thông tin bổ sung. Dữ liệu sẽ được tích hợp, chia sẻ từ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Để việc định danh BĐS thực sự phát huy hiệu quả, yếu tố then chốt là chất lượng dữ liệu đầu vào.
Mã định danh chỉ là công cụ kỹ thuật để quản lý thông tin tài sản trên môi trường số, không đồng nghĩa với quyền sở hữu hay quyền sử dụng đất. Nếu không được luật quy định rõ ràng, rất dễ dẫn đến hiểu nhầm giữa giá trị quản lý dữ liệu và giá trị pháp lý thực tế của BĐS.
Có ý kiến cho rằng, khi mỗi BĐS được gắn mã định danh, giá nhà đất sẽ giảm hoặc tình trạng đầu cơ sẽ sớm chấm dứt. Theo các chuyên gia, đây là cách hiểu chưa đầy đủ. Mã định danh BĐS không trực tiếp làm thay đổi giá, mà chỉ đóng vai trò là công cụ nhận diện và quản lý. Giá trị cốt lõi của việc định danh nằm ở việc hình thành một nền tảng dữ liệu thống nhất, minh bạch.
Khi mỗi BĐS có một “căn cước điện tử”, toàn bộ thông tin từ quy hoạch, xây dựng, giao dịch, thế chấp đến chuyển nhượng sẽ được theo dõi xuyên suốt. Điều này giúp thị trường chuyển dần từ niềm tin cảm tính sang niềm tin dựa trên dữ liệu, hạn chế giao dịch mập mờ, thổi giá, đầu cơ.
Trong bối cảnh thị trường BĐS còn thiếu minh bạch, Nghị định 357 được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở để Nhà nước áp dụng hiệu quả các công cụ điều tiết như thuế, tín dụng. Qua đó, hướng dòng vốn vào phát triển bền vững, thay vì đầu cơ ngắn hạn…