 |
| Du khách quốc tế trên đường phố Huế |
Mới đây, Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì sự Phát triển Bền vững (ST4SD) đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ với hai đơn vị đào tạo hàng đầu khu vực miền Trung tại Huế là Trường Du lịch - Đại học Huế và Trường Cao đẳng Du lịch Huế.
Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong lộ trình quốc tế hóa nhân lực ngành du lịch Việt Nam, khi hai đơn vị này chính thức trở thành đối tác đào tạo của chương trình Quản trị khách sạn cao cấp Thụy Sĩ (Swiss EHT).
Để khởi động cho việc này, dự án ST4SD cùng Trường Kinh doanh Khách sạn EHL, Thụy Sĩ (cơ sở đào tạo hàng đầu thế giới về quản trị khách sạn) đã triển khai khóa đào tạo giảng viên nguồn tại thành phố Huế cho 33 học viên ưu tú là các chuyên gia, giảng viên từ các cơ sở đào tạo và khách sạn lớn trên địa bàn.
Đây trước hết là một tín hiệu tích cực, mang đến nhiều kỳ vọng, trong bối cảnh quý I/2026 - theo báo cáo của Sở Du lịch, tổng lượng khách đến Huế ước đạt hơn 1,9 triệu lượt, tăng 31,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách quốc tế đạt trên 843 nghìn lượt, tăng 26,7%. Trong khi đó, nhân lực cho ngành du lịch vẫn là điểm yếu kéo dài không chỉ của riêng Huế. Theo thống kê của Cục Du lịch Quốc gia, hiện nay, ngành du lịch đang thiếu khoảng 30 - 40% lao động có kinh nghiệm.
Và tình trạng phổ biến trong tuyển dụng lao động ngành du lịch là phải đào tạo lại sau khi tuyển dụng; đặc biệt ở nhóm lao động trẻ còn yếu kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ, xử lý tình huống và thiếu trải nghiệm thực tế phục vụ du khách quốc tế…
Dĩ nhiên, quốc tế hóa nguồn nhân lực du lịch không thể chỉ là “nhập khẩu chương trình” hay “gắn nhãn quốc tế” cho đào tạo. Bởi cốt lõi của quốc tế hóa không chỉ nằm ở giáo trình, mà còn nằm ở con người, ở cách làm việc, thái độ phục vụ, và khả năng thích ứng trong môi trường đa văn hóa.
Đây là những yếu tố không thể hình thành chỉ qua vài khóa học, mà phải được rèn luyện trong môi trường thực tế, nơi người lao động được va chạm, được sai và được sửa. Nếu doanh nghiệp vẫn vận hành theo chuẩn cũ, chấp nhận mức dịch vụ trung bình, thì những gì học được từ chương trình quốc tế cũng khó có đất để phát huy.
Muốn quốc tế hóa nhân lực một cách thực chất, cần thay đổi cách tiếp cận. Đào tạo phải gắn chặt với nhu cầu của thị trường, thậm chí đi trước để đón đầu xu hướng. Khi xác định rõ các thị trường khách trọng điểm, từ châu Âu, Đông Bắc Á đến Bắc Mỹ, thì chương trình đào tạo cũng phải được thiết kế theo hướng phục vụ trực tiếp các nhóm khách này. Đặc biệt, kỹ năng ngoại ngữ đối với khối nhân lực ngành du lịch không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là chìa khóa để hiểu văn hóa, thói quen và kỳ vọng của du khách.
Quan trọng hơn, quốc tế hóa nhân lực cần được xem là một chiến lược dài hạn, không phải là những dự án ngắn hạn mang tính thử nghiệm. Việc đào tạo một số giảng viên nguồn hay triển khai các khóa học thí điểm là cần thiết, nhưng sẽ không đủ nếu thiếu cơ chế lan tỏa. Điều ngành du lịch cần không phải là một vài mô hình điểm, mà là một mặt bằng chất lượng mới cho toàn bộ hệ thống nhân lực.
Thêm nữa, trên “bàn tròn” du lịch cả nước, Huế có nhiều lợi thế lớn về di sản và bản sắc văn hóa. Nhưng chính điều này cũng đặt ra một yêu cầu cao hơn là nhân lực ngành du lịch không chỉ phải chuyên nghiệp, mà còn phải biết kể câu chuyện văn hóa của mình một cách hấp dẫn, đúng chuẩn và có chiều sâu.
Quốc tế hóa, trong trường hợp này, không có nghĩa là phong cách phục vụ giống y quốc tế, mà là nâng chuẩn phục vụ để bản sắc địa phương, cụ thể là di sản, văn hóa, con người Huế… được truyền tải đến du khách quốc tế tốt hơn.
Cuối cùng, việc thành phố Huế bắt đầu triển khai lộ trình quốc tế hóa nhân lực du lịch cũng là bài học chung cho nhiều địa phương. Khi du lịch bước vào giai đoạn cạnh tranh chất lượng, thì nhân lực sẽ là yếu tố quyết định. Hạ tầng có thể đầu tư trong vài năm, sản phẩm có thể xây dựng trong một giai đoạn, nhưng con người cần thời gian dài để đào tạo và tích lũy.
Vì vậy, quốc tế hóa nhân lực du lịch không thể là phong trào hay nhu cầu ngắn hạn, mà phải là một quá trình kiên trì, có sự tham gia của cả nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Chỉ khi ba trụ cột này cùng thay đổi, cùng hướng tới một chuẩn chung, thì mục tiêu nâng tầm du lịch mới có thể trở thành hiện thực. Nếu không làm được điều đó, nguy cơ lớn nhất là chúng ta sẽ có những chương trình đào tạo rất “quốc tế”, nhưng dịch vụ thực tế vẫn chưa theo kịp kỳ vọng của du khách. Và khi đó, cơ hội từ làn sóng khách quốc tế tăng trưởng mạnh mẽ sẽ trôi qua một cách đáng tiếc.