Ngày ấy, con tôi học lớp 8 ở một trường làng. Tôi xin chuyển về một trường trung học cơ sở ngay trung tâm thành phố, chỉ bởi con gái đầu đậu vào Trường THPT chuyên Quốc Học. Cả gia đình về tá túc trong căn hộ chung cư rộng 40m2 ở con hẻm “ngày ngủ đêm thức” vì đa phần cư dân kinh doanh karaoke. Trường gần nơi cư trú rất thuận tiện. Ngày đưa con nhập lớp, tôi khá lo lắng về khả năng hội nhập môi trường với thầy cô, bạn bè mới của cháu bởi ở quê lên phố, biết bao bỡ ngỡ, lúng túng khi đối mặt hoàn cảnh khác trước. Mọi chuyện vẫn ổn cho tới khi xảy ra sự việc trên.
Đó là bài tập làm văn số 1 với đề bài: “Tôi thấy mình đã khôn lớn”. Con tôi kể rằng mình lớn khôn khi không nũng nịu, quấy rầy mẹ, biết tự giác trong học tập, sinh hoạt và bắt đầu nghĩ đến tương lai. Giáo viên phê: “Chưa đọc kỹ đề để xác định trọng tâm; bài viết lan man; bố cục không hợp lý, ý nghèo”. Tôi không dám đánh giá bài văn của con vì không có chuyên môn nhưng vẫn cảm thấy lời phê thiếu đi sự động viên cần thiết.
Để có thêm cơ sở nhìn nhận, tôi sao chụp bài làm, che tên tuổi, điểm số và lời phê, rồi gửi cho một người bạn học phổ thông, nguyên là giáo viên môn ngữ văn ở một trường THCS cùng thành phố, nay đã nghỉ hưu, nhờ đọc, nhận xét. Bạn trả lời: “Nhìn chung, với một học sinh lớp 8, bài làm như vậy là đủ ý. Tuy nhiên, bố cục còn đôi chỗ cần có sự cân đối hơn, nhất là phần mở bài và kết luận. Bài văn thiên về tự sự nhưng hơi thiên về biểu cảm, nhất là phần kết bài. Nếu chấm điểm thì khoảng từ 6,5 đến 7 điểm”. Khi biết điểm và lời phê, bạn chỉ nhẹ nhàng nhận xét: “Cô giáo hơi nghiêm khắc với học trò”.
Nhìn nhận khác nhau là điều dễ hiểu, nhưng chỉ một lời nhận xét có thể khiến học sinh thêm tự tin hoặc trở nên hụt hẫng với môn học. Tôi đồng cảm với con không phải vì điểm số mà vì cháu mới chuyển trường, dễ nảy sinh tâm lý mặc cảm.
Có người ví nhà trường là nơi ươm mầm cho bao ước mơ, hoài bão của học trò. Người gieo hạt chính là đội ngũ giáo viên. Những hạt giống ấy sẽ nảy mầm mạnh mẽ nếu trên hành trình trưởng thành của học sinh không xuất hiện những “nốt trầm” như con tôi từng trải qua.