 |
| Họa sĩ Nguyễn Văn Tiên (bên trái) hướng dẫn học viên cách gõ búa |
Sống động
Xếp những chiếc lá, đóa hoa lên vải bông, sau đó trải một tấm nilon lên bề mặt, họa sĩ Nguyễn Văn Tiên vừa dùng tay giữ, vừa dùng búa đập nhẹ lên những chiếc lá, đóa hoa. Bên dưới từng nhát búa đều đặn, những mảng màu xanh, đỏ dần dần loang ra. Sau hơn mười phút kiên nhẫn gõ, những chiếc lá, đóa hoa đã thắm màu lên lớp vải.
Nhẹ tay gỡ lớp nilon ra, nam họa sĩ tỉ mỉ dùng nhíp gắp những xương lá, xác hoa ra khỏi vị trí. Bên dưới, những hoa văn dần xuất hiện. Với sắc màu tự nhiên dịu mắt và từng đường gân sống động, những chiếc lá, đóa hoa tựa như một khu vườn nhỏ đang nở rộ ngay trên lớp vải bông màu trắng ngà.
Họa sĩ Nguyễn Văn Tiên cho biết: “Đây chính là Tataki - zome, phương pháp nhuộm hoa văn, màu sắc thủ công đến từ Nhật Bản. Sử dụng các nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên, Tataki - zome tận dụng lợi thế về sự đa dạng của màu sắc lẫn hình thái của hoa, lá, cành để “in” lên vải bằng cách đập dập. Với phương pháp nhuộm này, dù các bước thực hiện không quá cầu kỳ nhưng hiệu quả lại rất độc đáo, khác biệt”.
Để mang vẻ đẹp của thiên nhiên lên vải, ngoài cỏ cây, hoa lá, thành phần không thể thiếu đó là những xấp vải có nguồn gốc tự nhiên. Nam họa sĩ cho biết: “Không chỉ có sự tương đồng về thành phần nguồn gốc, cấu trúc của các loại vải tự nhiên cũng rất phù hợp. Vải có nguồn gốc tự nhiên vừa giúp màu nhuộm thấm đều, vừa giữ màu bền và ít phai hơn. Hơn nữa, đây là phương pháp nhuộm “xanh”, việc sử dụng loại vải có nguồn gốc tự nhiên như vải sợi bông, vải lanh, vải lụa sẽ vừa tạo nên sự đồng bộ, vừa hạn chế gây hại cho môi trường”.
Tái chế
Với phương pháp nhuộm này, tất cả các loại hoa, lá đều có thể sử dụng. Tuy nhiên, để đảm bảo màu sắc và hình thái hoa, lá được “in” một cách hiệu quả nhất, việc lựa chọn hình dáng và màu sắc cũng như cách sắp xếp hoa lá rất cần được chú trọng.
 |
| Chiếc túi in hình lá tần ô độc đáo |
Anh Tiên cho biết: “Những loại lá và hoa thường được sử dụng cho phương pháp nhuộm này thường có màu đậm, không độc và càng mọng nước càng tốt. Ví dụ như lá dương xỉ, lá bồ công anh, lá tần ô, hoa hồng, hoa cúc, hoa ngũ sắc, hoa dâm bụt… Để hình in rõ ràng và sống động nhất, lực búa khi gõ lên hoa, lá phải đều đặn, nhịp nhàng và không đổi hướng. Tùy vào sở thích của người thực hiện, ngoài phối hoa lá, những sản phẩm vải phối riêng hoa hoặc lá cũng rất được yêu thích bởi sự độc đáo và cá tính”.
Tham gia trải nghiệm hoạt động nhuộm thủ công Tataki - zome của họa sĩ Nguyễn Văn Tiên, chị Văn Thị Thùy Trâm đã tự tay tạo nên chiếc túi tote in hình lá tần ô. Chị chia sẻ: “Khi biết đến lớp trải nghiệm phương pháp nhuộm này, tôi đã rất tò mò. Thật kỳ diệu khi chẳng cần máy móc phức tạp mà chỉ bằng những nhát búa gõ thật nhẹ nhàng, sắc xanh và những đường gân của lá tần ô đã được “sao chép” thật đẹp lên bề mặt vải. Với tôi, không chỉ là sản phẩm, chiếc túi này còn là một trải nghiệm xanh vô cùng dễ thương trong những ngày xuân”.
Theo họa sĩ Nguyễn Văn Tiên, cùng với việc ngâm vải trong dung dịch phèn chua trước khi gõ, sau khi hoàn thành công đoạn gõ, người thực hiện còn có thể hấp vải hoặc ngâm giấm để giữ màu của hoa, lá bền hơn. “Ngoài dùng để trang trí cho sản phẩm thời trang, Tataki - zome còn có thể dùng để làm tranh, làm quà tặng và “làm mới” cho các sản phẩm tái chế. Bởi thế, không chỉ lưu giữ vẻ đẹp của hoa lá, Tataki - zome còn góp phần bảo vệ môi trường, lan tỏa vẻ đẹp của thiên nhiên nhiên bằng cách làm thân thiện”.