 |
| Các đại biểu nghiên cứu tài liệu tại Kỳ họp chuyên đề lần thứ 3, HĐND thành phố khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. |
Đại biểu Nguyễn Văn Thạnh, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố nêu một thực tế đáng chú ý: Ngành giáo dục hiện còn thiếu hàng trăm giáo viên ở các cấp học. Trong khi đó, phương án biên chế năm 2026 tiếp tục đặt ra yêu cầu giảm số biên chế chưa sử dụng của ngành.
Tuy nhiên, cũng cần nhìn công bằng rằng thiếu giáo viên không đồng nghĩa với thiếu tổng số biên chế. Một ngành có thể thiếu giáo viên ở môn học này, cấp học này, địa bàn này nhưng lại còn chỉ tiêu ở vị trí khác. Vấn đề nằm ở cơ cấu và khả năng phân bổ chỉ tiêu đúng nơi cần người.
Tại kỳ họp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh cho biết, tình trạng thiếu giáo viên đã kéo dài nhiều năm. Thành phố từng phải cho phép ký hợp đồng làm chuyên môn, nghiệp vụ không vượt quá 70% số lượng giáo viên còn thiếu để bảo đảm việc dạy học.
Nhưng về lâu dài, theo đồng chí Nguyễn Văn Mạnh, không thể chỉ giải quyết bài toán bằng cách xin thêm biên chế. Thành phố đang sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục, giảm biên chế quản lý, ưu tiên người trực tiếp giảng dạy. Đồng thời, nghiên cứu điều chuyển những vị trí hỗ trợ không còn phù hợp sang các đơn vị sự nghiệp khác để thu hồi, điều chuyển chỉ tiêu về nơi thực sự thiếu.
Nếu giáo dục đặt ra bài toán về cơ cấu biên chế, thì ngành y tế lại đặt ra vấn đề cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập đang có những khoảng lệch rất lớn so với thực tế hoạt động.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh, mỗi năm ngân sách thành phố vẫn phải bổ sung hàng chục tỷ đồng để hỗ trợ các đơn vị y tế không thể tự bảo đảm chi thường xuyên.
Như vậy, trên giấy tờ là tự chủ, nhưng trên thực tế ngân sách vẫn phải đứng phía sau để bảo đảm hoạt động. Hiện nay, các trạm y tế chủ yếu làm nhiệm vụ y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu, những lĩnh vực có nguồn thu hạn chế nên rất khó tự cân đối chi phí.
Qua rà soát, ngành y tế còn hàng trăm chỉ tiêu thuộc diện tự chủ nhưng chưa bảo đảm được kinh phí. Sở Y tế đề xuất chuyển số chỉ tiêu này về nhóm biên chế do ngân sách nhà nước bảo đảm.
Đề xuất này có cơ sở nếu nhìn từ chức năng của y tế cơ sở. Nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi: Nếu cứ gặp khó là chuyển trở lại ngân sách, mục tiêu tự chủ sẽ còn ý nghĩa gì?
Đại biểu Phan Quý Phương, UVTV Thành ủy, Trưởng ban Quản lý Khu Kinh tế, công nghiệp thành phố chỉ ra một đặc điểm rất đáng chú ý: Thành phố có hệ thống bệnh viện tuyến Trung ương quy mô lớn, đặc biệt là Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế. Lượng bệnh nhân và nguồn quỹ bảo hiểm y tế vì thế tập trung đáng kể tại các cơ sở này. Trong khi đó, các cơ sở y tế địa phương, nhất là tuyến cơ sở, có xu hướng giảm bệnh nhân và nguồn thu nhưng vẫn phải duy trì cơ sở vật chất, nhân lực và bộ máy.
“Đã giao tự chủ nhưng không có nguồn thu thì không có tiền trả lương”, đồng chí Phan Quý Phương nhấn mạnh.
Từ thực tế trên, rõ ràng cần tính toán đến một cơ chế đặc thù trong chính sách tài chính y tế của Huế.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh cho rằng, khó khăn còn nằm ở chỗ các đề án tự chủ đã được phê duyệt, trong đó xác định cả mức giảm chi ngân sách. Khi điều kiện thực tế thay đổi, việc điều chỉnh mức độ tự chủ lại vướng các quy định hiện hành.
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Đức Tiến yêu cầu, UBND thành phố nhanh chóng nghiên cứu xây dựng đề án, báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy và Thường trực Thành ủy để có hướng tháo gỡ căn cơ tình trạng nợ lương nhân viên y tế; đồng thời nghiên cứu, kiến nghị Bộ Y tế tháo gỡ những vướng mắc mang tính đặc thù của Huế. “Kiên quyết không để tình trạng nợ lương cán bộ, nhân viên y tế kéo dài”, đồng chí Phạm Đức Tiến nhấn mạnh.