 |
| Tuyên truyền người dân tham gia BHXH tự nguyện. Ảnh: BHXH Phú Lộc cung cấp |
Ở những phiên chợ vùng cao hay trong các buổi sinh hoạt thôn, câu chuyện “đóng BHXH để sau này có lương hưu” được nhắc đến ngày càng nhiều hơn, thay cho tâm lý e dè trước đây.
Không còn là khái niệm xa lạ, BHXH tự nguyện đang dần trở thành lựa chọn quen thuộc của lao động tự do, tiểu thương và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn nhiều mức đóng phù hợp với thu nhập. Theo quy định, mức đóng bằng 22% mức thu nhập người tham gia, thấp nhất từ khoảng 330.000 đồng/tháng và cao nhất hơn 10 triệu đồng/tháng. Sau khi được Nhà nước hỗ trợ, số tiền thực tế người dân phải đóng giảm đáng kể.
Cụ thể, hộ nghèo được hỗ trợ 50% mức đóng, hộ cận nghèo được hỗ trợ 40%, người dân tộc thiểu số được hỗ trợ 30%, các nhóm đối tượng khác được hỗ trợ 20%, tính trên chuẩn nghèo khu vực nông thôn. Nhờ đó, nhiều người chỉ cần đóng từ khoảng 165.000 - 264.000 đồng/tháng đã có thể tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy lương hưu và được cấp thẻ BHYT khi về già.
Chị Nguyễn Thị Hồng, một tiểu thương buôn bán tạp hóa nhỏ ở Long Quảng kể rằng, ban đầu chị khá ngần ngại vì nghĩ: Đóng lâu dài sẽ nặng gánh. Nhưng sau nhiều lần được cán bộ BHXH đến tận nhà tư vấn, chị thay đổi quyết định. “Tôi buôn bán nhỏ, thu nhập không đều. Nhưng cứ nghĩ sau này già có lương hưu, lại có thẻ BHYT đi khám bệnh đỡ tốn kém, nên tôi bắt đầu đóng từng tháng”, chị nói.
Không chỉ những hộ buôn bán nhỏ, lực lượng lao động tự do và những người tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở cũng dần tham gia, xem đây như một khoản tiết kiệm dài hạn thay vì sẽ phụ thuộc vào con cái khi về già.
Ông Nguyễn Văn Mẫn, Phó Trưởng phòng phụ trách lĩnh vực Văn hóa - Xã hội xã Long Quảng cho biết: “Khi người dân hiểu rõ quyền lợi được hưởng, họ thay đổi nhận thức rất nhanh và chủ động tham gia. Tính đến nay, toàn xã Long Quảng có 394 người tham gia BHXH tự nguyện, vượt 184,11% chỉ tiêu được giao. Con số này không chỉ phản ánh kết quả tuyên truyền mà còn cho thấy sự dịch chuyển trong tư duy an sinh của người dân miền núi.
Tuy nhiên, con đường mở rộng độ bao phủ BHXH tự nguyện vẫn còn nhiều khó khăn. Thu nhập bấp bênh, tâm lý lo ngại “đóng dài rồi không duy trì được”, cùng việc tiếp cận thông tin còn hạn chế khiến nhiều người vẫn đứng ngoài chính sách. Ở một số thôn bản xa, việc cập nhật danh sách lao động tự do cũng chưa đầy đủ, gây khó khăn cho công tác vận động.
Trong tình hình đó, “đi từng ngõ, gõ từng nhà” vẫn là cách làm được duy trì. Các tổ tuyên truyền của BHXH cơ sở thường xuyên phối hợp với già làng, trưởng bản, người có uy tín để giải thích chính sách bằng ngôn ngữ gần gũi. Có những trường hợp phải tư vấn nhiều lần, kéo dài hàng tháng, thậm chí cả năm mới có thể thuyết phục được người dân tham gia.
Anh Nguyễn Hồng Hiệp, cán bộ phụ trách BHXH ở Long Quảng chia sẻ: “Không phải ai cũng hiểu ngay. Có người ban đầu còn nghi ngờ, nhưng khi thấy hàng xóm, người thân bắt đầu có lương hưu, họ dần thay đổi suy nghĩ. Quan trọng nhất là sự kiên trì tư vấn, nói chuyện để người dân hiểu được chính sách này của Nhà nước”.
Từ thực tế Long Quảng, có thể thấy BHXH tự nguyện đang dần vượt khỏi khuôn khổ của một chính sách, trở thành một lựa chọn an sinh mang tính chủ động. Khi người dân hiểu rằng khoản đóng nhỏ hôm nay có thể đổi lấy sự an tâm khi về già, chính sách bắt đầu thực sự “sống” trong đời sống cộng đồng.