 |
| Sạt lở bờ sông Rào Cùng |
Nỗi lo sạt lở
Hai năm trở lại đây, tình trạng sạt lở ở bờ sông Rào Cùng, sông Bồ xuất hiện ngày càng nhiều. Các đợt mưa lũ lớn gần đây càng khiến tình trạng này trở nên trầm trọng hơn. Bà Nguyễn Thị Chanh, người dân sống cạnh bờ sông Rào Cùng lo lắng: “Các đợt lũ vừa qua làm đất sạt trượt rất mạnh. Nhiều đoạn bờ bị khoét sâu vào tận ruộng vườn, chỉ còn cách nhà ở của dân vài chục mét. Không chỉ mất đất, mà cuộc sống cũng bị đe dọa mỗi khi mùa mưa lũ đến”.
Theo thống kê của UBND xã Quảng Điền, đoạn sông Rào Cùng bị sạt lở kéo dài gần 4km, cuốn trôi nhiều diện tích hoa màu và cả phần đất nghĩa địa của người dân. Đầu tháng 10/2025, do ảnh hưởng của bão số 10 và lượng mưa kỷ lục, đoạn qua thôn Niêm Phò bị sạt lở khoảng 900m, uy hiếp trực tiếp đến 7 hộ dân và tuyến đường huyết mạch nối Tỉnh lộ 19 với đê Nho Lâm.
Thực trạng này không mới. Những năm trước, nhiều đoạn đê xung yếu, bờ sông ở hạ lưu sông Bồ tại các thôn Niêm Phò, Phò Nam A, Phước Yên, Tân Xuân Lai… cũng bị sạt lở nghiêm trọng.
Ông Nguyễn Ánh Cầu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Điền nhận định: “Nguyên nhân chính dẫn đến việc sạt lở bờ sông là do mưa lớn dồn dập, nước lũ về nhanh tạo áp lực đột ngột. Trước mắt, chúng tôi chỉ có thể gia cố tạm thời để hạn chế sạt lở. Về lâu dài, cần những giải pháp bền vững hơn để đảm bảo an toàn sản xuất và tính mạng của người dân”.
Theo rà soát, trên toàn tuyến sông Bồ và sông Rào Cùng cùng hệ thống kênh mương nội đồng, kể cả những đoạn đã được kè đá trước đây vẫn xuất hiện nhiều điểm sạt lở và sụt lún do mưa lớn kéo dài.
Triển khai các giải pháp bền vững
Trong chuyến kiểm tra thực địa tình trạng sạt lở bờ sông Rào Cùng mới đây, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng đề nghị địa phương cần sớm xây dựng giải pháp tổng thể, kết hợp công trình và phi công trình; tổ chức khảo sát địa chất toàn tuyến, đánh giá lại mức độ ổn định mái bờ để đề xuất phương án kè kiên cố, phù hợp với diễn biến biến đổi khí hậu và đặc điểm thủy văn của từng khu vực.
Cùng tham gia chuyến kiểm tra vừa nêu, UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP. Huế Hoàng Hải Minh cũng yêu cầu xã Quảng Điền khẩn trương rà soát, lập hồ sơ đề xuất đầu tư kiên cố, nhằm tránh lặp lại tình trạng sạt lở bờ sông.
Để hạn chế sạt lở lâu dài dọc 2 sông này, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp ưu tiên tính bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thay vì chỉ sử dụng kè bê tông cứng, cần kết hợp rọ đá, tấm địa kỹ thuật, trụ tre hoặc trụ gỗ chống xói lở. Đồng thời, trồng cây bản địa ven sông cố định đất; tạo mái bờ thoải nhằm giảm áp lực dòng chảy.
Việc bồi lắng lòng sông khiến dòng chảy đổi hướng và “ăn” mạnh vào mái bờ. Do vậy, để khắc phục, cần nạo vét một số vị trí bị bồi tụ; chỉnh dòng hợp lý, tránh thay đổi bất ngờ, đảm bảo thoát lũ hiệu quả nhưng không làm gia tăng xói lở vùng hạ lưu.
Sông Bồ và sông Rào Cùng đóng vai trò quan trọng trong việc thoát lũ. Việc đầu tư bài bản, bền vững để chống sạt lở còn nhằm bảo vệ an toàn cho người dân và hạ tầng thiết yếu của địa phương.
Với sự vào cuộc của chính quyền các cấp cùng các bộ, ngành, hy vọng những giải pháp căn cơ, đồng bộ sẽ sớm được triển khai, giúp người dân Quảng Điền yên tâm sinh sống, sản xuất và không còn nỗi lo “sông lở sát nhà” mỗi mùa mưa lũ đến.