 |
| Ngôi nhà của người dân nằm trong khu vực TDP 7, phường An Cựu xuống cấp |
Chật vật vì DA chậm tiến độ
DA Đền bù GPMB của Đại học Huế được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phê duyệt chủ trương đầu tư theo Quyết định số 3263/QĐ-BGDĐT ngày 29/8/2018; phê duyệt DA theo Quyết định số 1443/QĐ-BGDĐT ngày 2/6/2020 với tổng mức đầu tư gần 120 tỷ đồng, 100% vốn ngân sách nhà nước. Quy mô đầu tư gồm giải phóng dân cư ra khỏi các khu quy hoạch và cơ sở nội thành của Đại học Huế với tổng diện tích 44ha, thời gian thực hiện từ năm 2020 - 2022 và được điều chỉnh thời gian thực hiện đến năm 2025.
Theo UBND phường An Cựu, DA có tổng số hộ dự kiến ban đầu bị giải tỏa là 390 hộ, trong đó có 220 hộ chính và 170 hộ phụ. Tính đến nay, nhu cầu cần bố trí tái định cư (TĐC) để thực hiện DA của Đại học Huế dự kiến khoảng 496 hộ dân. Các hộ dân di dời đã và đang được bố trí vào các khu TĐC thuộc khu quy hoạch Trường Bia, khu TĐC Đại học Huế và khu hạ tầng kỹ thuật TĐC - 08. Tuy nhiên, sau nhiều năm chậm trễ tiến độ đền bù, hỗ trợ GPMB khiến hàng trăm hộ dân trên địa bàn phường An Cựu rơi vào cảnh khó khăn khi nhà cửa xuống cấp, chưa được di dời, không thể xây mới.
Ông Lê Thăng Long, Phó Chủ tịch UBND phường An Cựu cho biết, công tác GPMB DA của Đại học Huế qua nhiều thời kỳ với nhiều địa phương, đơn vị khác nhau phối hợp tham gia. Riêng phường An Cựu từ 1/7 đến 31/12/2025, UBND phường và các đơn vị liên quan đã xây dựng phương án, triển khai 4 đợt đền bù, hỗ trợ tài sản trên đất cho các hộ dân từ nguồn vốn GPMB 35 tỷ đồng được Đại học Huế bố trí.
Liên quan nhiều hộ dân nằm trong vùng DA có nhà cửa xuống cấp, không an toàn trước thiên tai, UBND phường An Cựu đã phối hợp với Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Khu vực 1, Đại học Huế tiến hành họp dân và có văn bản gửi UBND thành phố, đề xuất “tạm cư” cho các hộ dân tại TDP 7 thuộc địa bàn phường. Theo đó, qua kiểm tra khu vực thực hiện công tác đền bù GPMB, có 86 hộ dân đang sinh sống tại TDP 7 nhà cửa xuống cấp trầm trọng, tạm bợ, dột nát, có nguy cơ sụp đổ...
Để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản của người dân, nhất là trong mùa mưa bão, UBND phường An Cựu đề xuất UBND TP. Huế cho phép bố trí chỗ ở tạm thời cho các hộ dân có nhà ở bị xuống cấp và có nhu cầu được di dời ra khu chung cư Hương Sơ (nay thuộc phường Hương An), dọc đường Nguyễn Văn Linh. Sau khi hoàn thành công tác GPMB và được bố trí TĐC chính thức theo quy định, các hộ dân cam kết bàn giao, trả lại nguyên trạng căn hộ tạm cư đã được bố trí và không phát sinh bất kỳ yêu cầu bồi thường, hỗ trợ hay quyền lợi pháp lý nào liên quan đến nơi ở tạm.
Nhiều sai phạm
Cuối tháng 12/2025, Thanh tra Chính phủ đã ban hành thông báo về kết luận thanh tra, chỉ ra nhiều sai phạm tại DA Đền bù GPMB của Đại học Huế. Theo đó, DA được bố trí tổng kế hoạch vốn trung hạn là 108 tỷ đồng; tính đến cuối năm 2025, tổng kế hoạch vốn hằng năm đã bố trí 108 tỷ đồng, giá trị giải ngân hơn 73 tỷ đồng, đạt 67,8% kế hoạch vốn được giao và đạt 61,02% tổng mức đầu tư được phê duyệt. Đến nay, diện tích đã bồi thường GPMB chỉ được 19,44ha/44ha với 14% số hộ đã được bồi thường, hỗ trợ. Qua thanh tra cũng cho thấy những khó khăn, vướng mắc chính của DA là công tác GPMB chậm, không đáp ứng tiến độ của DA đã được phê duyệt.
Thông báo kết luận thanh tra cũng nêu rõ, trong những nguyên nhân của các thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm dẫn đến DA chậm tiến độ thì nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. Đại học Huế thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, thực hiện DA, dẫn đến quá trình thực hiện có nhiều thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm quy định về đầu tư công, quản lý ngân sách nhà nước, quản lý sử dụng vốn đầu tư công, thanh toán vốn đầu tư công, quy hoạch, kiểm soát thanh toán. Bộ GD&ĐT thiếu trách nhiệm trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của người quyết định đầu tư, buông lỏng công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá DA đầu tư.
Liên quan công tác GPMB tại DA, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, Đại học Huế và các đơn vị, cá nhân có liên quan thuộc Đại học Huế chưa tập trung, quyết liệt trong công tác GPMB; yếu kém trong công tác quản lý tiến độ thực hiện GPMB, không thực hiện kịp thời các biện pháp theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền thực hiện các biện pháp đảm bảo tiến độ. Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT và cục, vụ chức năng thuộc Bộ thiếu đôn đốc, kiểm tra Đại học Huế trong quá trình thực hiện dẫn đến diện tích GPMB đến nay mới đạt 44,18%, số hộ đã được bồi thường đạt khoảng 14% tổng số hộ phải bồi thường.
Căn cứ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ GD&ĐT tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với bộ trưởng, thứ trưởng được phân công phụ trách DA theo từng thời kỳ liên quan đến các vi phạm nêu trong kết luận thanh tra, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bộ GD&ĐT phải chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát tính pháp lý của DA theo quy định của pháp luật đầu tư công và các pháp luật khác có liên quan, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền khẩn trương xây dựng phương án xử lý vốn ngân sách trung ương năm 2025 và phương án bổ sung kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 theo quy định pháp luật, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định để sớm đưa DA hoàn thành, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.