Giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng
Những năm gần đây, các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa… gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa, trở thành “kẻ giết người thầm lặng” với nhiều biến chứng nguy hiểm. Tổ chức khám sàng lọc để phát hiện sớm, quản lý và tư vấn điều trị đang là giải pháp quan trọng, mang lại hiệu quả thiết thực cho cộng đồng.
 |
| Kiểm tra sức khỏe cho người dân tại Trung tâm Y tế Hương Trà |
Tại Trung tâm Y tế (TTYT) Hương Trà, công tác sàng lọc bệnh không lây nhiễm được triển khai thường xuyên ở các trạm y tế xã, phường do trung tâm quản lý. Mỗi năm, trên địa bàn 2 phường Hương Trà, Kim Trà và xã Bình Điền có hàng trăm lượt người dân được khám miễn phí, đo huyết áp, xét nghiệm đường máu và tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp. Qua đó, nhiều trường hợp cao huyết áp và đái tháo đường đã được phát hiện sớm, kịp thời đưa vào điều trị và quản lý tại tuyến y tế cơ sở.
“Nếu không tham gia đợt sàng lọc vào giữa tháng 7 vừa qua, chắc giờ tôi không biết sức khỏe thế nào vì đường máu vượt ngưỡng quá cao”, ông Nguyễn Văn Hùng, một người dân ở phường Hương Trà chia sẻ. Câu chuyện của ông Hùng cũng là minh chứng rõ ràng cho lợi ích của công tác sàng lọc, giúp người dân phòng tránh được những biến chứng nguy hiểm như tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim hay suy thận.
BSCKII Lê Quang Hiệp, Giám đốc TTYT Hương Trà nhấn mạnh: “Khám sàng lọc, nhất là ở vùng sâu, vùng xa có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa, phát hiện và điều trị kịp thời. Thời gian tới, Trung tâm tiếp tục duy trì các đợt khám sàng lọc để phát hiện sớm và điều trị hiệu quả cho người dân”.
Song song với tuyến cơ sở, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Huế (CDC Huế) triển khai nhiều chương trình hỗ trợ, giám sát công tác quản lý và điều trị bệnh không lây nhiễm. Tháng 4/2025, CDC Huế phối hợp cùng các trạm y tế Quảng Điền, Phú Lộc, Khe Tre… tổ chức khám, tư vấn cho bệnh nhân tăng huyết áp. Hoạt động quản lý, cấp phát thuốc và báo cáo được thực hiện qua phần mềm chuyên biệt, giúp theo dõi thường xuyên số ca mới và tiến trình điều trị.
Không chỉ tập trung vào bệnh tăng huyết áp, CDC Huế còn triển khai sàng lọc đái tháo đường và tiền đái tháo đường. Từ tháng 8/2025, đơn vị đã phối hợp với TTYT Phong Điền khám cho 400 người thuộc nhóm nguy cơ cao trong độ tuổi 40 - 69 tại các xã Phong Thái, Phong Phú. Quy trình khám bao gồm đánh giá yếu tố nguy cơ, đo nhân trắc, huyết áp, xét nghiệm đường máu, làm xét nghiệm để đánh giá tình trạng dung nạp glucose và phỏng vấn về lối sống, tiền sử bệnh tật. Danh sách bệnh nhân mắc đái tháo đường và tiền đái tháo đường được lập và tư vấn trực tiếp, giúp họ hiểu rõ tình trạng sức khỏe và có biện pháp điều chỉnh thói quen sinh hoạt.
Theo Tổ chức Y tế thế giới, đái tháo đường và tăng huyết áp là mối đe dọa sức khỏe toàn cầu, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, điều tra STEPS năm 2021 cho thấy, tỷ lệ mắc đái tháo đường tuýp 2 ở người trưởng thành là 7,06%, với hơn 4,6 triệu người mắc. Đáng lo ngại, có đến 76,7% bệnh nhân chưa được quản lý điều trị. Đây chính là lý do khiến việc sàng lọc có ý nghĩa đặc biệt, giúp phát hiện sớm và giảm thiểu các biến chứng nặng nề, đồng thời nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng.
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Lê Tâm, Phó Giám đốc phụ trách CDC Huế, sàng lọc không chỉ giúp phát hiện bệnh mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân. Qua tư vấn, nhiều người đã hiểu rõ hơn về chế độ ăn uống hợp lý, tầm quan trọng của việc tập thể dục, hạn chế rượu bia, thuốc lá và duy trì khám sức khỏe định kỳ. Đó chính là những yếu tố then chốt trong việc phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả các bệnh không lây nhiễm.