 |
| Nhân viên y tế kiểm tra cân nặng của trẻ dưới 5 tuổi |
Trước đây, do điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, tập quán sinh hoạt lạc hậu và tâm lý chủ quan, không ít phụ nữ mang thai tại các xã miền núi tự sinh con tại nhà, ít quan tâm đến chế độ dinh dưỡng và chăm sóc sau sinh. Điều này tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với cả bà mẹ và trẻ sơ sinh, làm gia tăng tỷ lệ trẻ sinh non, nhẹ cân, suy dinh dưỡng và tử vong sớm. Từ sự vào cuộc đồng bộ của ngành y tế, thực trạng này từng bước được cải thiện.
Sinh non khi mới 31 tuần tuổi thai, con của chị Hồ Thị Tà (19 tuổi, dân tộc Tà Ôi, xã A Lưới 3) chỉ nặng 1,9kg và gặp tình trạng vàng da. Nhờ được chuyển tuyến kịp thời điều trị tích cực tại Trung tâm Y tế A Lưới, sức khỏe của trẻ nhanh chóng ổn định. Không chỉ được chăm sóc y tế, chị Tà còn được hướng dẫn cụ thể về nuôi con bằng sữa mẹ, dinh dưỡng sau sinh và cách theo dõi các dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ sơ sinh. “Tôi đỡ lo lắng nhiều vì được các y, bác sĩ hướng dẫn tận tình”, chị Tà chia sẻ.
Theo các cán bộ y tế cơ sở, điểm mấu chốt tạo nên thay đổi chính là công tác truyền thông, tư vấn được triển khai sát địa bàn, đến tận hộ dân. Nữ hộ sinh Phan Thị Tuyết Oanh, Trạm Y tế xã A Lưới 3 cơ sở 2 cho biết, khác với trước, hiện nay hầu hết phụ nữ mang thai đã chủ động đi khám thai định kỳ và sinh con tại trạm y tế hoặc trung tâm y tế. Mô hình chăm sóc dinh dưỡng “Ngàn ngày đầu đời” được lồng ghép hiệu quả đã góp phần cải thiện rõ rệt thể trạng của mẹ và bé.
Cùng với đó, Trung tâm Y tế A Lưới đã triển khai đồng bộ hoạt động thăm khám bà mẹ sau sinh 42 ngày và khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 24 tháng tuổi. Trong năm 2025, tỷ lệ trẻ được khám đạt 93,2%, qua đó giúp phát hiện sớm các nguy cơ, can thiệp kịp thời và giảm biến chứng. Đây được xem là giải pháp then chốt trong chăm sóc sau sinh, đặc biệt ở khu vực miền núi, nơi điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế.
Trên phạm vi toàn thành phố, các chỉ số sức khỏe bà mẹ và trẻ em đều ghi nhận những chuyển biến tích cực. Tỷ suất tử vong trẻ dưới 1 tuổi giảm từ 19,1‰ năm 2020 xuống còn 13,6‰ năm 2024; tỷ suất tử vong trẻ dưới 5 tuổi giảm từ 28,9‰ xuống 20,4‰. Nhiều chỉ tiêu chuyên môn đạt và vượt kế hoạch, như tỷ lệ đỡ đẻ an toàn đạt 99,86%, chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm đạt 95,21%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành y tế TP. Huế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, đặc biệt là tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên khoa Nhi tại tuyến cơ sở, tỷ lệ tiêm chủng chưa đạt mục tiêu và mạng lưới cộng tác viên y tế thôn bản hoạt động chưa thật sự hiệu quả. Đây là những “điểm nghẽn” cần sớm tháo gỡ để bảo đảm tính bền vững của chương trình trong giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn 2026 - 2030, TP. Huế đặt mục tiêu tiếp tục giảm mạnh tỷ lệ tử vong trẻ em, với các chỉ tiêu cụ thể: tỷ suất tử vong trẻ sơ sinh còn 8‰, trẻ dưới 1 tuổi 10‰ và trẻ dưới 5 tuổi 15‰. Để đạt được mục tiêu này, ngành y tế xác định tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm như nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ Sản - Nhi, củng cố y tế cơ sở, hoàn thiện chính sách đào tạo nhân lực và đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi trong cộng đồng.
Theo BSCKII. Hoàng Trọng Quý, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Huế, giảm tử vong trẻ em là nhiệm vụ cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và ngành y tế. Việc đưa mục tiêu này vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tăng cường tiêm chủng, kiện toàn mạng lưới y tế cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc sau sinh sẽ là nền tảng quan trọng để mọi trẻ em đều được tiếp cận dịch vụ y tế an toàn, chất lượng.