 |
| Bệnh nhân ung thư vất vả, tốn kém trong quá trình điều trị nên sàng lọc là bước quan trọng |
Nguyên nhân gây ung thư
Ung thư không phải “án tử”, đặc biệt với trường hợp phát hiện ở giai đoạn sớm, hầu như 80% đều chữa khỏi. Thời gian là yếu tố tiên quyết trong cuộc chiến với ung thư.
Thông thường, các tế bào mới sẽ tiến hành hoạt động phân chia và thay thế các tế bào đã chết theo đúng với tự nhiên. Do đột biến gen, một số tế bào sẽ không hoạt động theo hướng được “lập trình” sẵn mà phân chia và tăng lên bất thường. Chúng xâm nhập, hình thành khối u ác tính và tấn công phá hủy dần các cơ quan khác nhau trong cơ thể. Khối u có thể phát triển lành tính (không phải ung thư) hoặc ác tính (đã mắc ung thư), khối u lành tính vô hại và không có khả năng xâm lấn sang các mô xung quanh, ngược lại khối u ác tính sẽ liên tục phát triển, xâm lấn các mô, xương cùng các cơ quan khỏe mạnh xung quanh. Cuối cùng, các tế bào ung thư “xâm chiếm” dần cơ thể, theo hạch bạch huyết lan sang các bộ phận khác tạo thành khối u tại khu vực mới (ung thư giai đoạn di căn). Tùy loại gen đột biến sẽ gây ra bệnh ung thư như: Ung thư vú, ung thư gan, ung thư cổ tử cung, ung thư vòm họng…
Ung thư có tính chất di truyền
Các nhà khoa học của Hiệp hội Ung thư Canada phát hiện ra đột biến gen di truyền liên quan đến một số loại ung thư, như: ung thư vú, ung thư buồng trứng, ung thư tuyến thượng thận, ung thư xương, ung thư đại trực tràng, ung thư não và tủy sống…
Có thể nhận biết thông qua các yếu tố sau: Các thành viên trong gia đình (ông, bố, con,…) đều mắc ung thư, có thể 1 hoặc nhiều loại ung thư; độ tuổi mắc ung thư thường trẻ hơn bình thường; một người mắc không chỉ một loại mà nhiều loại ung thư; ung thư xảy ra ở cả hai cặp cơ quan như hai mắt, hai vú hoặc cả hai thận...; nhiều thế hệ cùng mắc ung thư như ông, cha, và con trai.
Xét nghiệm tìm gen đột biến để phát hiện nguy cơ mắc ung thư từ sớm, xét nghiệm giúp phân tích nhóm gen làm tăng nguy cơ ung thư trong cơ thể, qua đó có thể phát hiện ra một hoặc nhiều gen đột biến đang tồn tại ở mỗi người, đồng thời biết được ung thư có di truyền không. Thông qua xét nghiệm đột biến gen giúp tầm soát nguy cơ ung thư sẽ mắc. Ngoài ra, tình trạng di truyền của bệnh ung thư còn phụ thuộc vào loại ung thư, thời gian khởi phát bệnh cũng sẽ khác nhau.
Các loại ung thư di truyền thường gặp
Hiện nay, có 9 loại ung thư được đánh giá là có khả năng di truyền cao và thường gặp nhất bao gồm: Ung thư vú; ung thư buồng trứng; ung thư đại trực tràng; ung thư nội mạc tử cung; ung thư tuyến tụy; ung thư tuyến tiền liệt; ung thư phổi; ung thư tuyến giáp; ung thư dạ dày.
Không phải ngẫu nhiên khi thông tin về bệnh lý ung thư di truyền luôn được các bác sĩ quan tâm. Việc cung cấp các thông tin về tiền sử ung thư của người thân sẽ giúp bác sĩ nắm bắt được tình trạng sức khỏe của gia đình bạn. Thông qua đó, thu thập thêm các thông tin về bệnh lý và đưa ra đánh giá, tiên lượng và phương án điều trị phù hợp.
Ngoài ra, khi tìm hiểu thông tin về bệnh lý ung thư di truyền bạn cũng sẽ có sự chuẩn bị, chú trọng hơn trong việc kiểm tra và chăm sóc sức khỏe nếu trong gia đình có người mắc ung thư. Điều này mang lại ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ sức khỏe của chính bạn và những người thân trong gia đình.
Sàng lọc, tầm soát ung thư hiện đang là phương pháp giúp phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh một cách an toàn và hiệu quả. Tầm soát ung thư giúp bạn nắm bắt được tình hình sức khỏe, có thể phát hiện sớm bất thường (nếu có) và có phương án điều trị phù hợp, ngăn chặn ung thư phát triển, giảm thiểu tỷ lệ tử vong và tiết kiệm chi phí hiệu quả hơn.
Ts.Bs. Nguyễn Đức Hoàng