 |
| Xe cứu thương sơ tán hành khách trên tàu du lịch MV Hondius bùng phát bệnh do virus Hanta ở Praia, Cabo Verde, ngày 6/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN) |
Điểm nguy hiểm nhất của bệnh là tốc độ diễn tiến rất nhanh
Một chùm ca nhiễm Hantavirus xuất hiện trên tàu du lịch quốc tế trong tháng 5/2026 với nhiều trường hợp tử vong đang khiến giới y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại.
Chùm ca bệnh mới nhất xuất hiện trên một tàu du lịch quốc tế khởi hành từ Argentina đầu tháng 4/2026, đi qua nhiều khu vực sinh thái đặc biệt như Nam Cực, đảo Nam Georgia, Tristan da Cunha và Saint Helena.
Tính đến ngày 4/5, đã ghi nhận 7 trường hợp liên quan, trong đó có 2 ca xác định bằng PCR và 5 ca nghi ngờ. Ba trường hợp đã tử vong sau khi nhanh chóng diễn tiến từ sốt, đau bụng, buồn nôn sang viêm phổi nặng, hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) và sốc tuần hoàn.
Điều khiến giới chuyên môn lo ngại là khả năng lây truyền từ người sang người của chủng Andes virus - đặc tính hiếm gặp nhưng từng được ghi nhận tại Nam Mỹ.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Thái, Bệnh viện Bạch Mai, Hantavirus là nhóm virus RNA thuộc họ Hantaviridae, tồn tại tự nhiên chủ yếu ở các loài gặm nhấm như chuột cống, chuột đồng, chuột nhắt. Virus có thể tồn tại lâu dài trong cơ thể vật chủ mà không gây bệnh cho chúng nhưng lại đặc biệt nguy hiểm khi lây sang người.
Hantavirus được chia thành hai nhóm chính. Nhóm “Thế giới cũ” lưu hành chủ yếu tại châu Á và châu Âu, thường gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận. Trong khi đó, nhóm “Thế giới mới” tại châu Mỹ gây hội chứng tim phổi do Hantavirus – thể bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới 40-50%.
Bác sĩ Thái cảnh báo, điểm nguy hiểm nhất của bệnh là tốc độ diễn tiến rất nhanh. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, đau cơ như cúm nhưng sau đó nhanh chóng rơi vào suy hô hấp cấp, phù phổi, tụt huyết áp và sốc tim.
Nguy cơ lây nhiễm Hantavirus từ đâu?
Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hoặc côn trùng, Hantavirus chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc các khu vực có nhiều phân chuột nhưng quét khô hoặc dùng máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí.
Virus cũng có thể lây qua vết cắn của chuột hoặc khi vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Đoàn Thu Trà, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vaccine phòng bệnh Hantavirus. Việc điều trị hiện chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.
Trong các trường hợp nặng, người bệnh có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO để duy trì sự sống. Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong.
Theo các chuyên gia, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh mới liên quan đợt cảnh báo hiện tại. Tuy nhiên, nguy cơ xuất hiện ca bệnh là hoàn toàn có thể xảy ra do quần thể chuột và các loài gặm nhấm tại Việt Nam rất phổ biến, sinh sống gần khu dân cư.
Một số nghiên cứu dịch tễ học cũng đã phát hiện tỷ lệ nhỏ người dân có kháng thể chống Hantavirus, cho thấy từng có phơi nhiễm với mầm bệnh trong tự nhiên.
Bộ Y tế và các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan, cần chủ động kiểm soát chuột, giữ vệ sinh môi trường, bịt kín khe hở trong nhà và đặc biệt phải xịt ẩm, đeo găng tay, khẩu trang khi dọn dẹp các khu vực nghi có phân chuột thay vì quét khô.
Hiện hệ thống y tế Việt Nam hiện có đủ năng lực xét nghiệm và chẩn đoán Hantavirus bằng các kỹ thuật như RT-PCR và xét nghiệm huyết thanh học tại các viện chuyên ngành và nhiều bệnh viện tuyến đầu.
Bác sĩ Trà khuyến cáo, nếu mọi người xuất hiện sốt cao, đau cơ, khó thở sau khi làm việc ở kho bãi, đồng ruộng hoặc môi trường có nhiều chuột, người dân cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám, tránh chủ quan vì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh.
https://nhandan.vn/bac-si-canh-bao-nguy-co-nhiem-hantavirus-tu-moi-truong-co-nhieu-chuot-post961009.html?gidzl=SfE62XZDOZnmZeyA6DjXCtA1X0i3tJa-FuRM2GQFEsiuszTOL8yxR6xKqre2tMniE8U5L3PVRTm17CrlFW