Sắc vàng hoa cải

Chị buông chổi, ngồi nghỉ lấy lại sức. Nắng mùa đông rụt rè như cô gái nhỏ chiếu từng tia sáng dịu dàng lên khoảnh sân đang chờ hong khô. Nhìn quanh ước lượng việc dọn bùn đã tươm tất chưa, mắt chị bỗng chạm vào một bông cúc nhỏ đang vươn lên giữa đám lá xanh. Đó là loài cúc mặt trời, bông chỉ to bằng đồng tiền cạo gió mà bà ngoại chị hay dùng, được chồng chị mua về từ vườn ươm: “Đây là giống cúc mặt trời của Nhật, hoa nhỏ, có màu vàng, em trồng cho đủ bộ sưu tập hoa cúc”. Chị đã trồng loài hoa thân thảo ấy trong bồn đất trước sân. Hai mươi ngày với bốn trận lụt, nước ngâm dài ngày mà cây vẫn sống được, lại còn ra hoa. Nhìn bông hoa duy nhất kiêu hãnh khoe sắc vàng giữa đám lá ướt đẫm còn vương dấu bùn, chị như được tiếp thêm sức mạnh.

Huế gần đây ra đời nhiều công trình địa chí các cấp. Ví như, ở cấp làng có các công trình tiêu biểu như Địa chí văn hóa làng Mỹ Lợi (Lê Văn Thuyên, Lê Nguyễn Lưu và Huỳnh Đình Kết), Sống ở làng (Lê Bá Kỳ) và các nghiên cứu về làng Hải Cát, Phước Tích (Nguyễn Hữu Thông và cộng sự). Cấp xã có Địa chí văn hóa xã Quảng Thái của bộ ba tác giả Huỳnh Đình Kết, Văn Đình Triền và Trần Đình Tối. Ở cấp huyện, thị có Hương Thủy, Phong Điền, Quảng Điền (chuẩn bị ra mắt). Đặc biệt, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) cũng đã hoàn thành công trình địa chí dày đến 6 tập.

Làng Thanh Phước (thuộc phường Hương Phong, quận Thuận Hóa) nằm ở ngã ba Sình – nơi giao nhau giữa 2 dòng sông “thương nhớ” của xứ Huế là sông Bồ và sông Hương. Làng có truyền thống từ thế kỷ XV, gắn với vị khai canh làng là ngài Phan Niệm – Thành hoàng làng.

Thuận Hòa là một thôn nhỏ nằm bên dòng Ô Lâu thuộc phường Phong Hòa (TX. Phong Điền). Trước năm 1993, bà con ở đây sống lênh đênh trên sông nước. Từ năm 1993, người dân Thuận Hòa được huyện cấp đất làm nhà dọc theo bờ sông thì cuộc sống bắt đầu thay đổi.

Thuở ấu thơ, trẻ con làng tôi đứa mô cũng có một niềm ao ước đó là được đi Huế chơi ít nhất là một lần. Đình làng Đại Lộc quê tôi có một lùm mù u rậm rạp và là chốn để chúng tôi leo trèo và hát những câu nghêu ngao vào những buổi chiều hè: “Trèo lên cây mù u nhìn vô trong Huế...”. Rồi những đêm không trăng, trời đầy sao, lũ trẻ con làng chúng tôi nhìn về phía xa xôi, nơi có một quầng sáng phía chân trời và nói với nhau rằng, đó là Huế. Hồi đó, làng tôi có một chuyến đò đi Huế hàng ngày xuất phát ở bến đò Đồng Dạ, nơi con sông Ô Lâu bắt đầu chảy qua làng tôi. Nhưng phải có công chuyện chi quan trọng thì nông dân làng tôi mới đi Huế, còn trẻ con như chúng tôi thì rất khó để được đi.