Mỹ - Iran vừa đạt được thỏa thuận tạm thời vào giữa tháng 6 năm 2026, cùng những dự báo về biến động khó lường trong thời gian tới. Dưới đây là bài phân tích và bình luận chuyên sâu, tổng hợp và hệ thống các góc nhìn về thỏa thuận này từ những chuyên gia quan hệ quốc tế uy tín (như Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ - CFR, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế - IISS).

Mỹ và Iran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz là tin vui đối với những người yêu chuộng hòa bình, giúp thế giới tháo ngòi cuộc khủng hoảng năng lượng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, ảnh hưởng do xung đột gây ra đối với hoạt động khai thác, vận chuyển và xuất khẩu dầu khí cần nhiều thời gian mới có thể khôi phục hoàn toàn.

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tối 14/6 (giờ địa phương) thông báo Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng qua, đồng thời bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban.

Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu ngày 9/6 đã đạt được thỏa thuận tạm thời về một số đạo luật mới thuộc gói cải cách Omnibus IV, hướng tới đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp và đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số trên toàn Liên minh châu Âu (EU).

Ngày 1/6, theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran, nước Cộng hòa Hồi giáo này đã đình chỉ mọi hoạt động trao đổi với Mỹ thông qua các trung gian, trong bối cảnh hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông.

Ngày 1/6, Hội đồng EU và Nghị viện châu Âu đã đạt thỏa thuận sơ bộ về Quy định hồi hương, bộ luật thiết lập một hệ thống chung trên toàn khối để trục xuất những người cư trú bất hợp pháp tại các nước thành viên. Đây là một trong những bước ngoặt lớn nhất trong chính sách di trú châu Âu nhiều thập kỷ qua.

Ngày 24/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tái khẳng định lập trường của Mỹ về việc Iran “không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, đồng thời cho biết hai bên đang tiến hành đàm phán theo hướng Iran cần chấp nhận cũng như tuân thủ các điều khoản liên quan.

Khả năng đạt thỏa thuận giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas và các nhóm vũ trang ở Dải Gaza đã thắp lên hy vọng cho việc chấm dứt xung đột giữa Israel và Hamas, tiến tới khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp bên bờ Địa Trung Hải.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hoan nghênh việc Israel và Liban đạt được thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời khẳng định các phái bộ của Liên hợp quốc sẵn sàng hỗ trợ nỗ lực hướng tới hòa bình.