Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, đặt ra yêu cầu công tác giám sát phải chặt chẽ, thực chất hơn. Qua giám sát, kịp thời nhận diện vấn đề, chỉ rõ trách nhiệm, thúc đẩy khắc phục hạn chế và tạo chuyển biến trong thực tiễn.

Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã cần được bảo đảm nguồn lực tương ứng với nhiệm vụ. Trước chênh lệch về điều kiện phát triển và khả năng thu giữa các địa bàn, Bộ Tài chính đề nghị giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi theo thực tiễn.

Với việc cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền, sử dụng dữ liệu thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, Luật số 20/2026/QH16 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong phương thức quản lý Nhà nước: giảm những rào cản không còn cần thiết, tăng hậu kiểm và giám sát tuân thủ.

Bộ Y tế quy định kinh phí thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học được bảo đảm từ nhiều nguồn; gồm nguồn kinh phí sự nghiệp y tế, giáo dục và đào tạo hằng năm theo phân cấp ngân sách hiện hành của các đơn vị; nguồn từ Quỹ bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế; nguồn hỗ trợ từ Quỹ Phòng bệnh...

Theo Thông tư số 22/2026/ TT-BNNMT ngày 19/5/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) “Sửa đổi, bổ sung một số nội dung liên quan phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý nhà nước”, từ ngày 1/9/2026, nhiệm vụ giải quyết thủ tục hành chính kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu được giao cho cấp tỉnh thực hiện.

Chính phủ kiến nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển mạnh trọng tâm giám sát sang khâu tổ chức thi hành pháp luật, vốn là một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay, trong đó ưu tiên giám sát các luật, nghị quyết mới ban hành, các lĩnh vực được phân cấp, phân quyền mạnh và những chính sách có tác động diện rộng.

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều cách làm mới được hình thành, như mô hình “Nhà văn hóa số” của Thuận An, “Tổ Dân vận số” của A Lưới 2, hay mô hình phân cấp giải phóng mặt bằng ở Chân Mây - Lăng Cô... Từ những sáng kiến ở cơ sở, chất lượng quản trị từng bước được nâng lên.

Việc phân cấp sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo chuyển biến rõ nét trong giải quyết hồ sơ thủ tục đất đai. Nhờ đó, cùng với sự đồng hành của ngành chuyên môn, nhiều hồ sơ về đất đai tồn đọng đã được tháo gỡ, giúp người dân ổn định cuộc sống và tiếp cận các quyền sở hữu đối với tài sản có giá trị này.

Thực tiễn sau một năm triển khai mô hình chính quyền 3 cấp cho thấy, việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền được đẩy mạnh song chưa thật sự đồng bộ. Có nơi nhiệm vụ đã được giao nhưng hướng dẫn chưa kịp thời; có nơi thẩm quyền đã được phân cấp nhưng nguồn lực, nhân lực, công cụ quản lý chưa được bố trí phù hợp.

Từ mở rộng “mạng lưới an sinh” cho người yếu thế đến ưu đãi phát triển công nghệ số, phân cấp mạnh đầu tư công và hoàn thiện bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính, những quyết sách cho thấy định hướng phát triển của thành phố không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà còn hướng đến nâng cao chất lượng sống của người dân.