Thiếu tướng Trần Chí Cường tên thật là Trần Phong Nhã, quê ở thôn Phước Hưng, xã Chân Mây - Lăng Cô, thành phố Huế. Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông là Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa tổng An Cư, huyện Phú Lộc. Bài viết này chủ yếu dựa vào tư liệu cuốn “Đường lên phía trước” của ông do Nhà xuất bản QĐND ấn hành năm 2005.

Mùa Thu năm 1945. Sáng 19 tháng 8, phố phường Hà Nội rợp sắc cờ đỏ sao vàng. Từ các ngả đường Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường… từng dòng người ken đặc, tay cầm biểu ngữ, băng rôn, có người mang cả trống, chiêng, kèn để cổ vũ. Những cụ già chống gậy đi bên cạnh thanh niên, thiếu nữ áo dài trắng xen giữa các đội tự vệ mang băng đỏ trên tay. Tiếng trống, tiếng hô "Việt Nam độc lập muôn năm!" vang dội. Không khí rộn ràng như một ngày hội lớn, nhưng đó chính là một Cuộc tổng khởi nghĩa giành lấy chính quyền về tay nhân dân, giành lấy độc lập, tự do.

Hội nghị toàn quốc của Đảng bế mạc, các đại biểu khẩn trương trở về các địa phương, mang theo chủ trương của Đảng, kịp thời phát động và lãnh đạo Nhân dân vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền.

Đầu tháng Bảy năm nay, tôi trở lại Lộc Vĩnh khi xã này cùng với Lộc Thủy, Lộc Tiến và thị trấn Lăng Cô nhập lại mang tên mới: Xã Chân Mây - Lăng Cô (TP. Huế). Đây là địa bàn mà trong cách mạng tháng 8/1945, dưới sự chỉ đạo của Bí thư Chi bộ Trần Chí Cường, cha tôi - Phạm Hữu Xuân cùng 5 đảng viên: Trần Lưu, Trần Lý, Nguyễn Văn Đạt, Nguyễn Văn Phiên và Nguyễn Hữu Tiềm tham gia tổ chức, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Tổng An Cư.

Bàn Môn - vùng quê cách mạng, một trong những nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên ở vùng nông thôn của tỉnh trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Và cứ đến mỗi mùa thu, bao ký ức về những ngày đấu tranh, giành chính quyền về tay Nhân dân lại ùa về.