Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Thế giới đang chứng kiến số vụ xung đột và bạo lực tăng mạnh chưa từng thấy kể từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, kéo theo hệ lụy nghiêm trọng đối với cuộc sống của hàng triệu người dân, làm bùng phát nhiều cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Chương trình Lương thực Thế giới của Liên hợp quốc (WFP) vừa cảnh báo, từ tháng 4 tới, tổ chức này có thể sẽ phải dừng phần lớn hoạt động cứu trợ lương thực cho Somalia - quốc gia đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lương thực nghiêm trọng, nếu như không kịp huy động thêm nguồn lực tài chính.

EU nêu rõ “sự tôn trọng nguyện vọng của nhân dân Venezuela vẫn là cách duy nhất để khôi phục nền dân chủ và giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay” tại quốc gia Nam Mỹ.

Năm 2025 khép lại với một thực tế ngày càng rõ nét: ô nhiễm không khí đã vượt qua mọi đường biên giới địa lý để trở thành một trong những rủi ro môi trường và y tế nghiêm trọng nhất toàn cầu.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/10 đã quyết định đóng băng khoản ngân sách trị giá 26 tỷ USD dành cho các bang do đảng Dân chủ lãnh đạo, thực hiện lời cảnh báo sử dụng cuộc khủng hoảng đóng cửa chính phủ để gây sức ép chính trị và mở rộng quyền kiểm soát đối với ngân sách liên bang.

Thiên nhiên đang dồn dập gióng hồi chuông báo động về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay. Khi các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt, cực đoan dần trở thành điều “bình thường mới”, các hệ thống phòng ngừa, ứng phó cũng đứng trước yêu cầu cải tổ để trở nên hiệu quả hơn, nhằm bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Các cuộc xung đột ở Trung Đông từ lâu đã gắn liền với những cú sốc năng lượng trên phạm vi toàn cầu. Lịch sử cho thấy, mỗi khi xung đột bùng nổ tại khu vực được coi là “rốn dầu của thế giới” này, thị trường năng lượng toàn cầu lại chao đảo. Điển hình, chiến tranh Yom Kippur năm 1973 giữa Israel và liên minh các nước Arab đã dẫn tới lệnh cấm vận dầu mỏ của OPEC, đẩy giá dầu tăng vọt và gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng trên thế giới. Điều tương tự cũng xảy ra trong Cách mạng Iran năm 1979 và chiến tranh Iran - Iraq thập niên 1980, cho thấy bất ổn địa chính trị ở Trung Đông có thể nhanh chóng biến thành khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Giá dầu đã liên tục tăng sau khi căng thẳng giữa Israel và Iran leo thang. Đợt tấn công của Mỹ vào ba địa điểm hạt nhân chính của Iran hôm 22/6 có thể sẽ khiến giá dầu tăng vọt, nhưng thị trường vẫn chưa thể đoán định được cuộc khủng hoảng này sẽ đi về đâu.

Theo ước tính của Chương trình Định cư con người Liên hợp quốc (UN-Habitat), có tới 2,8 tỷ người trên toàn thế giới thiếu khả năng tiếp cận nhà ở đầy đủ, đất đai an toàn, cũng như các dịch vụ nước sạch và vệ sinh cơ bản, chiếm khoảng 40% dân số toàn cầu.