Trong chỉnh thể văn hóa Huế, nếu hệ thống cung điện - lăng tẩm tạo nên diện mạo của một Kinh đô thì các làng ven phá, ven biển lại chính là nơi lưu giữ chiều sâu đời sống của cộng đồng. Ở đó, di sản không nằm yên trong quá khứ mà hiện diện trong từng mùa lễ hội, từng tập quán sinh hoạt, từng niềm tin gắn với môi trường tự nhiên. Lễ Cầu ngư của làng Thai Dương được tổ chức 3 năm một lần vào mỗi độ tháng Giêng trên cửa biển Thuận An, là một di sản như thế - một thực hành văn hóa sống động, nơi ký ức cộng đồng, tri thức biển và khát vọng sinh tồn hòa quyện thành một chỉnh thể bền vững qua hàng trăm năm.

Ở phố cổ Bao Vinh, bà Trần Thị Minh Phụng vẫn ngày ngày tỉ mẩn cầm cọ vẽ tranh kính như cách gia đình bà đã làm suốt nhiều thế hệ. Khi lớp thợ xưa gần như không còn, đôi tay của người phụ nữ ngoài 50 tuổi trở thành nơi lưu giữ một nghề từng gắn với mỹ thuật cung đình Huế.

Trong tiến trình phát triển của một đô thị di sản, bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà còn là không gian đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa di sản và đời sống đương đại. Nhìn lại chặng đường 5 năm vừa qua, có thể khẳng định rằng nỗ lực phát triển hệ thống bảo tàng ngoài công lập ở Huế là một hướng đi đúng, phù hợp với đặc trưng văn hóa của Cố đô và với xu thế xã hội hóa các thiết chế văn hóa trong bối cảnh mới.

Bảo tàng Lịch sử TP. Huế là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát huy những tư liệu, hiện vật phản ánh một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng anh dũng của Đảng bộ và Nhân dân Huế. Trong đó, có rất nhiều hiện vật, di tích minh chứng cho tinh thần cách mạng kiên trung, bền bỉ của người dân xứ Huế trong những ngày chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám năm 1945 sục sôi.

Chiều thu phủ một màu vàng nhạt lên miền quê tĩnh lặng. Ga Đồng Lưu nhỏ bé và cũ kỹ nằm im lìm như đã ngủ quên giữa thời gian. Ánh nắng cuối ngày len qua mái hiên rêu phong, đổ dài những vệt sáng lặng lẽ trên nền sân ga loang lổ. Bà An đứng trước một toa tàu hoen gỉ, lòng dâng lên bao xao động khi trở lại chốn xưa, nơi từng lưu giữ trọn vẹn tuổi thanh xuân của bà.

Một không gian văn hóa độc đáo vừa ra mắt tại Nhà hát Duyệt Thị Đường (Đại Nội Huế) thu hút sự quan tâm của công chúng và du khách: Không gian trưng bày mặt nạ tuồng Huế.

Không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, các di tích ở Huế còn là bài học sống động, truyền tải kiến thức, khơi dậy tình yêu và niềm tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh.

Ngoài mảnh đất Niêm Phò - nơi lưu giữ những những ký ức về tuổi thơ thì mảnh đất Nam Dương thuộc xã Quảng Vinh, huyện Quảng Điền là một phần không thể thiếu trong những năm tháng tuổi trẻ đầy nhiệt huyết của chàng thanh niên Nguyễn Vịnh. Và chính tại làng quê này, anh đã gặp và thầm cảm mến cô gái dịu hiền, thùy mị với đôi mắt đen thông minh có tên là Nguyễn Thị Cúc - người sau này đã trở thành người vợ thủy chung, “hậu phương” vững chắc cùng gắn bó bên nhau qua mọi gian khó, thăng trầm với người chồng của mình - Nguyễn Vịnh (sau này Đại tướng Nguyễn Chí Thanh).

Lắng nghe những thanh âm kỳ diệu từ sỏi đá, họa sĩ trẻ Nguyễn Văn Tiên đã cho sỏi đá kể lại những câu chuyện ký ức. Qua nét cọ sống động và tinh tế, đá cuội đã trở thành nơi lưu giữ những kỷ niệm đẹp, những khoảnh khắc đáng nhớ của biết bao người.

Cuối hè năm nay, cùng các cựu chiến binh (CCB) từng gắn bó với xã Thủy Thanh (TX. Hương Thủy), chúng tôi trở lại thăm đền Văn Thánh, nơi lưu giữ sự kiện trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ được công nhận là "Di tích lịch sử của tỉnh Thừa Thiên Huế".

Trung tâm được chia thành nhiều không gian. Đáng chú ý nhất đó là không gian lưu trữ mộc bản Phật giáo. Được bày biện một cách khoa học và bài bản, không gian này hiện có hơn 800 tấm và 1.300 mặt khắc, đa dạng chủng loại như kinh, luật, luận, trước tác, phái điệp, quy y - thế độ, tranh đồ họa cổ… vô cùng quý hiếm.