Cách UBND xã Quảng Lợi chừng 2km, làng chài Hà Công nằm sát bên mép phá Tam Giang. Trước đây, góc phá này là nơi quần cư của gần hai chục hộ dân vạn chài trên những chiếc thuyền nhỏ lênh đênh. Môi trường sống ô nhiễm, nguy hiểm thường trực.
Nuôi cá mang lại thu nhập cao cho người dân Hà Công
Sau cơn bão năm 1985, người dân chài trên phá Tam Giang được Nhà nước có chủ trương đưa lên bờ. Những ngày đầu định cư, gia tài của họ chỉ có ngôi nhà tranh được dựng sẵn và chiếc thuyền làm nghề. Khi ấy, thôn định cư Hà Công còn hoang sơ, cả thôn chỉ có 1 cái giếng khoan, mà nước cứ đến mùa hè lại nhiễm phèn, mặn, đường sá đi lại khó khăn, nhiều hộ đành quay về thuyền.
Ông Hồ Trúc, Trưởng thôn Hà Công nhớ lại: “Lúc mới lên bờ, bà con chưa quen với nếp sống mới nên gặp không ít khó khăn. Nhất là việc học của con cái. Nghề chính chỉ có chài lưới, đánh bắt cá, tôm nhưng phương tiện, kỹ thuật hạn chế nên thu nhập chẳng bao nhiêu. Sau này, được sự hỗ trợ từ các dự án, sự quan tâm của chính quyền địa phương, người dân Hà Công từng bước cải thiện được đời sống, nhiều hộ xây được nhà khang trang...”.
Đưa chúng tôi tham quan một vòng quanh thôn, ông Hồ Trúc dừng lại bên vùng nuôi cá tập trung. Nhanh tay khua chèo, ông Trúc kể. Ngày trước, dân Hà Công chủ yếu sống bằng nghề nò sáo, chưa quan tâm đến việc tái tạo và bảo vệ nguồn lợi thủy sản nên tôm cá ít dần. Lúc ấy, dự án hỗ trợ người dân nuôi cá lồng trên phá, phát triển mô hình chuôm, xây dựng các khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Từ đó, ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản của người dân mới chuyển biến. Mô hình phát triển kinh tế gắn với bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản giúp kinh tế của người dân ngày càng ổn định, bền vững.
Phát triển mạnh nghề nuôi cá lồng, toàn thôn Hà Công hiện có 87 lồng nuôi. Cá được quy hoạch nuôi tập trung để tiện quản lý. Kinh tế khấm khá, bà con đầu tư cải thiện đời sống, xây dựng nhà cửa, mua sắm lưới cụ phục vụ sinh kế, con cái cũng được học hành. Dừng tay cho cá ăn, bác Phạm Văn Linh phấn khởi cho hay, gia đình bác thả nuôi 6 lồng cá trắm cỏ, năm nay cá lồng phát triển tốt, nghề lưới, chuôm cũng cho thu nhập khá Ngoài phát triển cá lồng, gia đình còn làm thêm nghề lưới, dũi... thu nhập mỗi ngày chừng 300 ngàn đồng.
Hiện, thôn Hà Công có 125 hộ sinh sống. Ngoài nghề lưới chài, nhiều ngư dân còn tranh thủ làm thêm nghề phụ để kiếm thêm thu nhập. Có nơi an cư, người dân chí thú làm ăn, vun vén cuộc sống. Ông Hồ Tân, công an viên thôn Hà Công nhẩm tính, chỉ riêng nghề chuôm, đáy... mỗi ngày các hộ đã kiếm được hơn 200 ngàn đồng. Với bản tính cần cù, chịu khó, thôn Hà Công nghèo khó ngày nào đang dần mọc lên những ngôi nhà cao tầng khang trang, đường liên thôn được bê tông hóa, hàng hóa được lưu thông thuận lợi.
Theo ông Phan Đăng Bão, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Lợi, từ khi có Chi bộ Đảng (năm 2008) đến nay, các hoạt động của thôn đều có chuyển biến, trình độ học vấn của con em được nâng lên. Trước đây số trẻ đến trường chỉ đếm trên đầu ngón. Nay đa phần đều hoàn thành chương trình 12, nhiều em theo học đại học, cao đẳng, có em học lên thạc sĩ, tiến sĩ. Thu nhập bình quân đầu người cũng thuộc tốp trên của xã.
Những ngày cuối năm, không khí xóm chài Hà Công sôi động hẳn. Ghe thuyền neo đậu bắt đầu được sửa sang. Các bà, các chị tập trung làm vệ sinh đường làng, ngõ xóm với mong muốn đón một năm mới tươi mới...
Hoàng Thảo Nguyên