 |
| Công nhân Công ty cổ phần Kim Long Motor Huế điều khiển vận hành các thiết bị trong quá trình làm việc |
Xây dựng nền tảng
Giai đoạn 2021 - 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Huế, khi thành phố chủ động đặt nền móng cho công nghiệp công nghệ cao dựa trên khoa học - công nghệ, hạ tầng số và chuyển đổi số.
Trong 5 năm qua, Huế đã triển khai 13 nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp quốc gia, đồng thời duy trì tỷ lệ chi cho lĩnh vực này khoảng 1,5% tổng chi ngân sách thường xuyên. Dù vậy, điểm sáng rõ nét hơn vẫn ở hạ tầng số: Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến đạt 97,3%, gần như toàn bộ dân số trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh, cùng vị trí thứ 2 toàn quốc về chỉ số chuyển đổi số (DTI). Những kết quả này góp phần hình thành nền tảng quan trọng cho kinh tế số và công nghiệp công nghệ cao.
Theo bà Võ Thị Quế Hương, Phó Giám đốc Sở Tài chính, hạ tầng số được xác định là trụ cột trung tâm; phát triển công nghệ thông tin, nền tảng số, hạ tầng khoa học - công nghệ là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng suất, thúc đẩy kinh tế số và quản trị đô thị thông minh.
Dù đã tạo dựng được nền tảng ban đầu, song bức tranh công nghiệp công nghệ cao của Huế vẫn thiếu các “đầu tàu” dẫn dắt. Thành phố chưa có nhiều dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực cốt lõi như vi mạch, bán dẫn, robot công nghiệp hay vật liệu mới. Hoạt động công nghệ cao chủ yếu dừng ở mức ứng dụng, tập trung vào dược phẩm, vật liệu xây dựng chất lượng cao và một số thiết bị điện tử quy mô vừa và nhỏ.
Thực tế cho thấy, trong 9 chỉ tiêu phát triển khoa học - công nghệ giai đoạn 2021 - 2025, mới chỉ có 3 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch.
Theo dự thảo Đề án Phát triển công nghiệp thành phố Huế giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Huế vẫn thiếu hụt nhân lực công nghệ cao, đặc biệt trong các lĩnh vực vi mạch, tự động hóa, vật liệu mới; mức đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp chỉ khoảng 70%. Thành phố cũng chưa có khu công nghệ cao tập trung, doanh nghiệp còn phân tán, hạn chế liên kết và chia sẻ hạ tầng R&D. Đáng chú ý, dù lĩnh vực FDI chiếm 60 - 70% vốn công nghiệp, nhưng việc chuyển giao công nghệ còn yếu, chưa tạo được hiệu ứng lan tỏa trong hệ sinh thái.
Ông Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, Huế cần sớm xây dựng chiến lược đào tạo bài bản cho các ngành mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo nhằm đón đầu làn sóng dịch chuyển công nghiệp công nghệ cao.
 |
| Hạ tầng các khu công nghiệp hoàn thiện góp phần thu hút nhiều doanh nghiệp công nghệ cao |
Tái cấu trúc không gian công nghiệp
Tầm nhìn đến năm 2030, Huế xác định phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và dựa trên công nghệ. Mục tiêu thành phố đặt ra là trên 70% doanh nghiệp công nghiệp ứng dụng công nghệ cao và công nghệ số; ít nhất 30% doanh nghiệp ứng dụng công nghệ của Cách mạng công nghiệp 4.0; hình thành và vận hành khu công nghệ cao, khu công nghệ số; đồng thời bảo đảm 100% khu công nghiệp đạt tiêu chuẩn môi trường với hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Điểm nhấn trong định hướng phát triển công nghiệp của thành phố là mô hình “hệ sinh thái tích hợp”. Trong đó, công nghiệp số giữ vai trò nền tảng, điện tử - bán dẫn là trụ cột, còn các ngành công nghiệp hỗ trợ tạo không gian lan tỏa.
Theo định hướng của Bộ Công Thương, Huế cần tái cấu trúc không gian công nghiệp theo hướng quy mô lớn, sinh thái và thân thiện với môi trường; ưu tiên các khu công nghiệp xanh, mô hình “khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ”, gắn với logistics, năng lượng tái tạo và chuyển đổi số.
Không gian phát triển được phân bố theo lợi thế từng vùng: Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô tập trung công nghiệp nền tảng, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và năng lượng; khu vực Phú Bài trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao gắn với sân bay quốc tế và dịch vụ logistics; Phong Điền phát triển công nghiệp chế biến sâu nông - lâm - thủy sản; khu vực trung tâm hướng đến công nghiệp sáng tạo, công nghiệp văn hóa; miền núi phía tây phát triển chế biến dược liệu; vùng ven biển, đầm phá ưu tiên công nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn.
Song song với đó là yêu cầu hình thành các cụm liên kết ngành, kết nối chặt chẽ giữa sản xuất - logistics - xuất khẩu; đồng thời đồng bộ hạ tầng giao thông, năng lượng và đô thị nhằm giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Hiện nay, Huế đang tập trung đầu tư nhiều dự án hạ tầng trọng điểm như mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn; La Sơn - Túy Loan, tuyến đường Tố Hữu nối dài đến sân bay Phú Bài, hệ thống đường ven biển, các cầu và trục giao thông chiến lược. UVTW Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Khắc Toàn nhấn mạnh, hạ tầng giao thông không chỉ mở rộng không gian đô thị mà còn tạo điều kiện kết nối hiệu quả giữa các khu sản xuất với hệ thống logistics, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo dự thảo Đề án Phát triển công nghiệp Huế giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt. Thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo nhân lực công nghiệp chất lượng cao của miền Trung, dựa trên mô hình liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”.