 |
| Thi đấu điều khiển robot bắt bóng thành công tại lớp học robotics “Khoa học và Robot LEGO” |
Trẻ có thể học robotics tại Trung tâm Khoa học trải nghiệm Eureka, Trung tâm Bồi dưỡng và Phát triển nguồn nhân lực hay Trung tâm Công nghệ thông tin thành phố Huế - Hue CIT với thời lượng học lý thuyết 30% và học thực hành chiếm đến 70%.
Tại Trung tâm Khoa học trải nghiệm Eureka, không khí các lớp học robotics thường khá sôi động. Trên bàn học là những bộ linh kiện LEGO, cảm biến, bánh xe, động cơ điện tử và máy tính bảng phục vụ lập trình. Trong khoảng hơn một giờ học, học sinh sẽ tự tay lắp ráp robot theo chủ đề được giáo viên hướng dẫn, sau đó lập trình để robot có thể thực hiện các thao tác như di chuyển, tránh vật cản, vượt mê cung hoặc thu thập vật thể.
Phần hào hứng nhất thường diễn ra vào cuối buổi học, khi các nhóm học sinh mang “sản phẩm” của mình tham gia những thử thách mô phỏng. Có nhóm điều khiển robot vượt chướng ngại vật, có nhóm thử lập trình để robot tìm đường ngắn nhất. Những tiếng reo hò, cổ vũ khiến lớp học giống như một sân chơi công nghệ thu nhỏ, nơi trẻ vừa học vừa khám phá bằng sự tò mò tự nhiên.
Em Tuệ Tâm, học sinh lớp 4 Trường Tiểu học Trường An cho biết, điều em thích nhất là được tự tay tạo ra robot rồi điều khiển chính sản phẩm mình làm ra. “Có lúc robot chạy sai hoặc không hoạt động, tụi con phải tháo ra làm lại. Ban đầu con thấy khó nhưng sau quen dần và thấy rất vui”, Tuệ Tâm chia sẻ.
Theo các giáo viên, robotics là lĩnh vực giáo dục tích hợp nhiều yếu tố như cơ khí, điện tử, lập trình và tư duy logic. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất không nằm ở việc học sinh làm ra được một robot hoàn chỉnh, mà ở quá trình các em học cách quan sát, thử nghiệm, chấp nhận sai sót và tự tìm hướng giải quyết vấn đề.
Khác với cách học thiên về lý thuyết, robotics tạo điều kiện để trẻ tiếp cận kiến thức thông qua trải nghiệm thực hành. Khi robot không hoạt động như mong muốn, học sinh phải tự kiểm tra từng chi tiết, từ cách lắp ráp, kết nối động cơ cho đến câu lệnh lập trình. Chính quá trình đó giúp trẻ hình thành tư duy phản biện, tính kiên nhẫn và khả năng làm việc nhóm.
Theo cô Ngô Thị Thuận, người tham gia giảng dạy robotics tại Eureka, chương trình học thường được thiết kế theo từng độ tuổi và khả năng tiếp thu của học sinh. Ở giai đoạn đầu, trẻ chủ yếu làm quen với mô hình lắp ráp đơn giản và các thao tác lập trình cơ bản trên thiết bị thông minh. Khi lên các cấp độ cao hơn, học sinh bắt đầu học lập trình bằng Scratch trên máy tính, sử dụng cảm biến và xây dựng các mô hình robot có khả năng xử lý tình huống phức tạp hơn.
Bên cạnh kiến thức công nghệ, robotics còn giúp học sinh rèn luyện nhiều kỹ năng mềm. Trong các buổi học hoặc thi đấu theo nhóm, các em phải cùng nhau trao đổi ý tưởng, phân chia nhiệm vụ và phối hợp để hoàn thành sản phẩm. Đây cũng là cơ hội để trẻ rèn luyện khả năng giao tiếp, thuyết trình và làm việc tập thể.
Tuy nhiên, việc giảng dạy robotics cũng đặt ra không ít yêu cầu về cơ sở vật chất và nhân lực. Do đặc thù thiên về thực hành, giáo viên cần theo sát từng học sinh để hỗ trợ trong quá trình lắp ráp và lập trình. Vì vậy, số lượng học sinh trong mỗi lớp thường không quá đông để đảm bảo hiệu quả học tập.
Dù robotics vẫn là lĩnh vực còn khá mới ở nhiều địa phương, nhưng sự quan tâm ngày càng lớn từ phụ huynh và học sinh cho thấy xu hướng giáo dục gắn với trải nghiệm công nghệ đang dần phát triển. Không chỉ khơi dậy niềm yêu thích khoa học, robotics còn góp phần hình thành tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và sự chủ động cho trẻ trong thời đại số.