 |
| Nhiều học sinh, sinh viên đang dần xem công nghệ AI như một công cụ hỗ trợ học tập hữu ích |
Trong đợt ôn thi cuối kỳ vừa qua, Mỹ Tâm, sinh viên năm thứ hai Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế gần như ngày nào cũng sử dụng AI để hỗ trợ học tập. Những tập tài liệu dài hàng chục trang được tóm tắt chỉ trong vài phút, các nội dung trọng tâm được hệ thống thành sơ đồ tư duy để dễ ghi nhớ, dễ ôn bài.
“Trước đây em mất khá nhiều thời gian để đọc và tổng hợp tài liệu. Bây giờ AI giúp em có cái nhìn tổng quát nhanh hơn, từ đó tập trung vào những phần cần đào sâu”, Tâm chia sẻ.
Tuy nhiên, không phải lúc nào AI cũng mang lại kết quả chính xác. Có lần khi đang hoàn thiện bài thuyết trình, Mỹ Tâm mở NotebookLM để tóm tắt hàng chục trang tài liệu. Chỉ vài phút sau, ứng dụng trả về một bản tóm tắt ngắn gọn kèm sơ đồ tư duy. Tuy nhiên, khi đối chiếu lại tài liệu gốc, nữ sinh phát hiện một số thuật ngữ chuyên ngành được diễn giải chưa chính xác.
“Tưởng như mọi thứ đều đúng vì cách trình bày rất thuyết phục, nhưng khi đọc kỹ em mới phát hiện có những chỗ bị hiểu sai. Nếu không kiểm tra lại thì rất dễ sử dụng thông tin không chính xác trong bài học hoặc bài thuyết trình”, Tâm kể.
Từ trải nghiệm đó, nữ sinh hình thành thói quen kiểm tra chéo thông tin thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả do AI cung cấp.
Không chỉ sinh viên đại học, nhiều học sinh THPT cũng đang tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ học tập. Nguyễn Hoàng Minh, học sinh lớp 11 tại TP. Huế thường sử dụng AI để luyện tiếng Anh, giải thích các khái niệm khó trong môn vật lý và xây dựng kế hoạch học tập theo từng tuần.
Theo Minh, điều em thích nhất là AI có thể giải thích một vấn đề theo nhiều cách khác nhau. Khi chưa hiểu bài giảng trên lớp, em có thể yêu cầu AI diễn giải bằng ngôn ngữ đơn giản hơn hoặc đưa thêm ví dụ minh họa.
Tuy nhiên, Minh cũng chứng kiến không ít bạn bè sử dụng AI thiếu trách nhiệm khi sao chép nguyên đáp án mà không thực sự hiểu nội dung.
Theo thầy giáo Nguyễn Thành Đức, giáo viên tin học tại FPT Schools Huế, AI có thể trở thành công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả nếu người học biết đặt câu hỏi, biết chọn lọc và kiểm chứng thông tin. Ngược lại, việc quá phụ thuộc vào AI có thể khiến học sinh giảm khả năng tư duy phản biện, phân tích và giải quyết vấn đề.
“AI vẫn có thể đưa ra thông tin chưa chính xác hoặc thiếu căn cứ. Người học cần xem đây là công cụ hỗ trợ chứ không phải thay thế quá trình suy nghĩ của bản thân. Điều đáng lo không phải là học sinh sử dụng AI, mà là sử dụng AI để làm thay việc học của mình”, thầy Đức nhấn mạnh.
Trước xu thế đó, nhiều trường học và cơ sở đào tạo trên địa bàn TP. Huế đã tổ chức các lớp tập huấn, chương trình trải nghiệm nhằm trang bị kỹ năng sử dụng AI cho học sinh, sinh viên.
Tại Khoa Kỹ thuật và Công nghệ - Đại học Huế (HUET), một số học phần liên quan đến năng lực số và trí tuệ nhân tạo cũng đã được đưa vào chương trình đào tạo. Theo PGS.TS. Nguyễn Quang Lịch, Trưởng khoa HUET, điều quan trọng không phải là lo sợ AI thay thế con người mà là giúp người học có đủ năng lực để làm chủ công nghệ.
Trong bối cảnh hiện nay, bài toán đặt ra không còn là nên hay không nên sử dụng AI, mà là sử dụng như thế nào để công nghệ thực sự trở thành công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả. Bởi giá trị cốt lõi của giáo dục vẫn nằm ở năng lực tư duy, sáng tạo và khả năng tự học của mỗi người.