Trẻ nhỏ được vận động tại khu vui chơi
Giữ lời hứa với cô con gái, chiều chủ nhật vợ chồng tôi lại đưa bé sang Quảng trường Ngọ Môn thả diều. Mùa hè ở TP. Huế nhiều gia đình cũng đưa con đến đây để vừa tận hưởng bầu không khí trong lành, vừa giúp các cháu vận động. Trên khoảng không xanh thẳm, những cánh diều đủ màu sắc đang neo mình với làn gió dịu nhẹ.
“Ba ơi, con diều lạ quá”, tôi nhìn theo hướng con gái chỉ, một con diều được làm bằng giấy đang chen mình giữa những xanh đỏ tím vàng diều vải bán sẵn. Tôi giải thích cho con, đó là diều làm bằng giấy với nan tre thay vì làm bằng vải nilon như con vẫn thường thấy. Bé con nhà tôi ngạc nhiên và bắt ba hứa phải làm cho con diều như vậy để chủ nhật tuần sau đi thả.
Quê tôi, làng chài ven biển với cát, nắng và gió. Mùa hè, chơi diều là thú vui không thể bỏ qua của trẻ con. Để có diều không khó, chỉ cần vài tờ giấy vở đã qua sử dụng hay giấy báo cũ, một ít nan tre cùng chất kết dính là có thể tạo cho mình một con diều. Chất kết dính đa phần được dùng là cơm nguội còn sót lại và dây diều thường bằng sợi cước đan lưới mà làng biển quê tôi hầu như nhà nào cũng có.
Vui chơi là nhu cầu cần thiết đối với trẻ
Trò chơi thời ấy đa phần là các món đồ chơi tự chế. Để làm một con tàu, chúng tôi đến ruộng lúa đã qua mùa gặt lấy bùn hoặc tận dụng bùn ở phá Tam Giang. Muốn tàu thuyền đẹp và chắc chắn, phải có “hoa tay” cùng sự kiên nhẫn vì bên cạnh việc gia công cũng cần nung tàu giúp bùn “chín” lại như thế mới giữ được lâu. Ngoài ra, súng đánh trận giả cũng là món đồ chơi được ưa thích. Nó thường được làm từ thân tàu lá chuối hoặc thân hóp, thân tre nhỏ nhồi giấy, các hạt cây nhỏ để bắn… Với chừng ấy món đồ chơi tuổi thơ ngày hè với chúng tôi là quãng thời gian “chân trần trên bãi cát”, quên hết ngày giờ đôi lúc bỏ bữa cơm. Có đứa khi mùa hè đi qua vẫn cố cất giữ lại món đồ chơi để dành cho năm sau.
Đồ chơi tự chế là nhu cầu thiết yếu khi cuộc sống còn chưa sung túc. Nó đòi hỏi trẻ con phải có các hoạt động sáng tạo bằng nguyên liệu “cây nhà lá vườn”. Qua những món đồ chơi, mơ ước về nghề nghiệp tương lai cũng được hình thành từ đó. Tôi có người bạn tên Hưng ngày ấy mơ ước làm thủy thủ tàu viễn dương và món đồ chơi nó tự chế đẹp nhất là tàu. Sau hơn 20 năm gặp lại, giờ Hưng là thủy thủ tàu viễn dương thật, lênh đênh trên biển nhiều hơn đất liền.
Ngày nay những món đồ chơi tự chế không còn thông dụng. Các cửa hàng đồ chơi bán sẵn dày đặc đáp ứng mọi thị hiếu và nhu cầu của khách hàng. Tiện lợi hơn, chỉ cần click chuột là có ngay một món đồ chơi từ cửa hàng online. Không chỉ bắt mắt, tiện lợi, đồ chơi dành cho trẻ nhỏ ngày nay còn được chế tạo tinh xảo, mô phỏng như thật và được quảng cáo rầm rộ qua các kênh thông tin.
Trẻ em ngày nay còn có một sự lựa chọn khác là các game trên thiết bị công nghệ thông minh. Sự tiện lợi, đa dạng, mô phỏng như thật là những tính năng ưu việt của dạng trò chơi này. Nhưng cũng từ đây làm nhiều em lười vận động, béo phì, mất tập trung. Các chứng bệnh về mắt, cột sống và cả những triệu chứng nhẹ của thần kinh cũng xuất phát từ đó.
Với đồ chơi tự chế, khả năng tư duy, sáng tạo của trẻ em được kích hoạt tốt hơn vì để có món đồ chơi đẹp phải có ý tưởng. Tất nhiên, nói như thế không đồng nghĩa với trẻ em ngày nay thiếu tính sáng tạo. Có rất nhiều em phát huy được khả năng qua trò chơi được bán sẵn hay có trên thiết bị công nghệ. Tuy vậy, phần nhiều các em thụ động, ỷ lại khi chơi các trò chơi có sẵn hay trên thiết bị điện tử, công nghệ thông minh.
Cô Nguyễn Bảo Uyên, TS. Tâm lý tham vấn ở Trung tâm Giáo dục kỹ năng sống Hoàn Năng, TP. Huế khuyên phụ huynh thận trọng khi cho trẻ nhỏ tiếp cận với các thiết bị công nghệ thông minh. Lứa tuổi càng nhỏ càng phải hạn chế vì nó ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của trẻ nhỏ.
Bài, ảnh: Thành Nhân