 |
| Học sinh trải nghiệm thực tế cùng giáo viên. Ảnh: NVCC |
Chương trình Giáo dục mầm non mới được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt theo Quyết định số 388/QĐ-BGDĐT ngày 12/2/2026, thí điểm tại 510 cơ sở giáo dục trên toàn quốc, từ năm học 2026 - 2027. Điểm đáng chú ý của chương trình này là chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực; lấy trẻ làm trung tâm, tôn trọng sự khác biệt, bảo đảm quyền trẻ em và giáo dục hòa nhập.
Theo đó, trẻ được khuyến khích học thông qua chơi, khám phá và trải nghiệm; chủ động đặt câu hỏi, lựa chọn hoạt động, giải quyết vấn đề phù hợp với độ tuổi. Giáo viên cũng phải chủ động xây dựng, điều chỉnh kế hoạch giáo dục theo điều kiện thực tế, đặc điểm văn hóa địa phương và nhu cầu của từng trẻ.
Trường Mầm non Hoa Nắng (phường Thuận Hóa) là một trong 15 cơ sở giáo dục của Huế thực hiện thí điểm chương trình này. Tại đây, chúng tôi được chứng kiến một tiết học về thế giới thực vật bắt đầu bằng việc trẻ ra sân quan sát cây, so sánh hình dáng, màu sắc của những chiếc lá, đặt câu hỏi và đưa ra dự đoán. Trong hoạt động tạo hình, thay vì làm theo sản phẩm mẫu, mỗi trẻ được lựa chọn vật liệu, thể hiện ý tưởng theo cách riêng.
Tuy nhiên, việc thay đổi cách tổ chức hoạt động cũng kéo theo yêu cầu cao hơn về năng lực chuyên môn của giáo viên, nhất là khả năng quan sát, ghi nhận và đánh giá sự tiến bộ của từng trẻ. Bà Phan Thị Uyên Chi, Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Nắng cho biết, việc theo dõi, ghi chép tiến bộ của từng trẻ, nhất là ở khối 4 - 5 tuổi, tạo thêm áp lực cho giáo viên khi sĩ số lớp đông. Trường mong muốn có công cụ đánh giá rõ ràng, thống nhất nhưng gọn nhẹ, giúp giáo viên dành nhiều thời gian hơn cho tương tác, chăm sóc và giáo dục trẻ.
Trường Mầm non Hoa Ta Vai (xã A Lưới 2) có 716 trẻ, trong đó trẻ dân tộc thiểu số chiếm hơn 55%. Dù toàn bộ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đã được tập huấn, năng lực phát triển chương trình, thiết kế hoạt động và ứng dụng công nghệ thông tin của một bộ phận giáo viên vẫn còn hạn chế.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Mỹ, Hiệu trưởng nhà trường, một số giáo viên vẫn quen với việc thực hiện chương trình có sẵn nên chưa chủ động khi chuyển sang cách tiếp cận mới. Việc lựa chọn nội dung phù hợp với độ tuổi, khả năng nhận thức, ngôn ngữ và đặc điểm văn hóa của trẻ cần thêm thời gian hướng dẫn, hỗ trợ. Sự khác biệt về ngôn ngữ và môi trường sống cũng đòi hỏi giáo viên linh hoạt trong lựa chọn nội dung, phương pháp để mọi trẻ đều có cơ hội tham gia hoạt động giáo dục.
Tại hội thảo khoa học “Đổi mới Chương trình Giáo dục mầm non và yêu cầu đặt ra đối với đào tạo giáo viên” do Khoa Giáo dục Mầm non, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế tổ chức mới đây, nhiều ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết phải gắn kết chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo với các trường mầm non.
Các chuyên gia cho rằng, chương trình đào tạo cần tăng thời lượng thực hành, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng quan sát, nhận diện nhu cầu của trẻ, thiết kế hoạt động, xử lý tình huống và đánh giá sự tiến bộ. Hoạt động thực tập không chỉ dừng ở việc tổ chức một số tiết dạy mà cần gắn với dự giờ, nghiên cứu bài học và trao đổi chuyên môn tại trường mầm non.
TS Nguyễn Thanh Tâm, Trưởng khoa Giáo dục Mầm non, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế cho rằng, việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên cần đi trước những yêu cầu mới của thực tiễn. Các cơ sở đào tạo cần chủ động cập nhật cơ sở khoa học và thực tiễn để điều chỉnh chương trình, phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tương lai.