    |
 |
| Tré Huế, món ăn biết bao thực khách siêu lòng |
Nem chả Huế nức tiếng xa gần ai cũng biết nhưng “người anh em” tré cũng xuất sắc chẳng kém, chỉ tiếc là hơi kén người ăn vì cái vị cay nồng đặc trưng. Trẻ em hay du khách miền Nam, quốc tế với khẩu vị nhẹ nhàng, hảo ngọt có lẽ sẽ không thích món ăn này nhưng biết sao được, tré thì phải cay, tré vốn “sắc sảo”, đâu thể “hiền lành” được!
Tré Huế thuờng được đựng trong thẩu (hũ) hay gói trong lá chuối tươi, bao nilong. Tré là người bạn thân quen của người dân xứ Huế, tré cuộn trong bánh ép để “nhấn nhá” thêm vị chua cho bánh; tré làm mồi nhậu với bia, thêm dĩa đậu phộng có thể lê la trò chuyện với bạn bè cả đêm; tré để nhâm nhi trong khi chờ o bán bánh canh cá lóc xắt và luộc bột,…
Thời tôi còn bé, mẹ thường mua một thẩu tré để ăn kèm với cơm, cái nóng của cơm như nhân lên gấp bội khi kết hợp với vị cay, chua của tré, khiến tôi dù xuýt xoa “cay quá, nóng quá” mà cứ muốn ăn mãi. Nhưng mẹ tôi mỗi bữa chỉ gắp ra nửa chén cho cả gia đình, mẹ bảo tré hấp dẫn thật đấy nhưng ăn nhiều không tốt cho bao tử. Biết là vậy nhưng thi thoảng chiều chiều tôi lại “lén lút” mở bịch tré ra “ăn nể”, sau đó lại lấy đũa vun vun cho mẹ khỏi biết.
Tré chuẩn vị Huế được làm từ những nguyên liệu khá đơn giản, dễ tìm, biến tấu tùy tay đầu bếp: Tai heo, da heo, thịt ba chỉ heo, mũi heo, thịt bò (nếu làm tré bò), riềng, ớt, tỏi, mè trắng, gạo rang vàng xay mịn (thính), đường, nước mắm, chanh, gừng, muối, lá ổi…
Tai heo, da heo rửa sạch rồi bỏ vào nồi nước sôi luộc, cho thêm ít gừng và chanh để khử bớt mùi hôi, chín rồi thì vớt ra tô nước đá cho săn thịt và xắt miếng nhỏ. Sau đó, trộn đều với riềng, tỏi, ớt trái băm nhỏ, thính gạo, ớt bột và hỗn hợp nước mắm, nước lọc, đường, bột ngọt đã được nấu trên chảo, cho vào thẩu và trang trí lá ổi bên trên, đợi ba ngày sẽ dùng được.
Công thức xem chừng đơn giản nhưng tôi thấy ngay cả ở Huế cũng ít người làm được tré ngon, mà thường bị ngọt hay nhạt quá, da heo sượng, gia vị ướp chưa thấm tháp hay dùng quá ít củ riềng. Những món ăn lên men luôn là thách thức nhưng cũng là thú vui của các bà nội trợ Huế, có lẽ họ phải đặt nhiều tâm ý cũng như có đôi bàn tay “thơm” mới có thể làm ra những mẻ tré ngon đúng điệu.
Tuy Huế là quê hương của món ăn đặc biệt này nhưng tré của đất võ Bình Định cũng có hương vị rất cuốn hút và được cuộn trong lớp rơm khô lạ mắt. Tré này còn có một cách chế biến mới rất gần gũi với các bạn trẻlà món tré trộn kiểu Huế hay tré trộn Bình Định độc đáo. Tré được trộn chung với chả heo, chả bò, nem, cóc, xoài xanh, dưa leo, tỏi, ớt, rau răm, tắc, trứng cút… tạo nên món ăn vặt được lòng giới trẻ và giúp món tré nguyên bản ngày càng có tiếng hơn.
Tré là một phần không thể thiếu trong hệ sinh thái ẩm thực lên men xứ Huế; cùng với nem thính, mắm gạch cua, mắm cá thu, tôm chua, dưa chua, cà muối... hàng trăm món, hàng trăm biến thể đa dạng. Người Huế ăn cay và “đậm” thật đấy, nhưng vẫn rất hài hòa và cân bằng.