 |
| Cán bộ tiếp nhận, hướng dẫn hồ sơ hỗ trợ cho người lao động. Ảnh: Phước Ly |
Tuy vậy, phần lớn việc làm dành cho lao động tự do vẫn mang tính ngắn hạn, thời vụ hoặc thỏa thuận miệng. Thông tin tuyển dụng không ghi rõ mức lương, thời gian làm việc hay chế độ cụ thể. Không ít người đến nơi mới biết thu nhập thấp hơn kỳ vọng. Trong bối cảnh chi tiêu sau Tết còn nặng gánh, nhiều người vẫn chấp nhận, bởi “có việc còn hơn không”.
Anh Trần Công Hùng (27 tuổi, quê Quảng Trị), từng làm phục vụ tại một quán ăn trên đường Hùng Vương (TP. Huế) cho biết, anh quyết định không quay lại chỗ cũ sau Tết vì cuối năm quán vắng khách, thu nhập giảm sút. “Tôi muốn tìm chỗ ổn định hơn để lo tiền trọ. Nhưng giờ tìm việc cũng không dễ. Có chỗ lương thấp, có chỗ làm vất vả. Có nơi nói một kiểu, vào làm lại khác”, anh chia sẻ. Câu chuyện của anh phản ánh rõ sự cạnh tranh gia tăng trong những tuần đầu năm, khi nhiều lao động cùng lúc tìm kiếm cơ hội mới.
Với một bộ phận lao động trẻ, đầu năm là thời điểm “dịch chuyển” phổ biến trên thị trường lao động. Họ tận dụng giai đoạn này để đổi việc, hy vọng thu nhập tốt hơn hoặc môi trường làm việc phù hợp hơn. Tuy nhiên, trong khu vực lao động tự do, thu nhập phụ thuộc nhiều vào lượng việc từng ngày. Tiền công chủ yếu thỏa thuận, thiếu ràng buộc pháp lý. Vì vậy, chuyện lao động làm vài hôm rồi nghỉ, hoặc vừa đổi việc đã phải tiếp tục tìm chỗ khác không phải hiếm.
Chị Văn Thị Minh Khuê, phụ việc tại một quán cà phê ở phường Thuận Hóa cho biết, chị đổi nơi làm việc vì công việc cũ làm nhiều nhưng lương không tăng. “Qua nơi mới, làm mấy ngày thấy cũng vậy. Nhưng giờ chưa biết đi đâu nữa, nên vẫn phải tiếp tục làm việc”, chị nói.
Ở chiều ngược lại, nhiều lao động lớn tuổi hoặc ít kỹ năng vẫn chọn quay lại công việc cũ. Với họ, sự ổn định dù mong manh vẫn an toàn hơn việc bắt đầu lại từ đầu. Một lao động bốc vác tại chợ đầu mối Phú Hậu cho biết, chỉ cần nghỉ vài tuần là tiền trọ, tiền ăn đã trở thành gánh nặng. “Sau Tết vẫn chi tiêu nhiều, nghỉ làm lâu là không chịu nổi. Có việc là mừng rồi”, ông nói.
Tại Huế, nhiều quán ăn, cơ sở may mặc treo bảng tuyển người nhưng mức lương vẫn dao động quanh 18.000 - 22.000 đồng/giờ. Nhu cầu tuyển dụng tăng, song tính ổn định của việc làm chưa được cải thiện tương xứng. Ở khu vực lao động tự do, sự thiếu minh bạch về tiền lương, thời gian làm việc, điều kiện lao động khiến rủi ro vẫn nghiêng về phía người làm công ăn lương. Cạnh tranh cao hơn cũng đồng nghĩa với việc họ dễ chấp nhận điều kiện kém thuận lợi.
Chỉ cần nghỉ việc vài tuần, tiền trọ và chi tiêu sau Tết đã trở thành áp lực với nhiều lao động tự do. Họ gần như không có khoảng đệm tài chính khi thị trường biến động. Với nhiều người, đầu năm không phải là lúc tính chuyện dài hạn, mà đơn giản là tìm một công việc đủ trang trải tiền trọ và sinh hoạt. Câu chuyện “đổi việc hay bám trụ” vì thế không dễ trả lời.