 |
| Sổ BHXH giấy có giá trị pháp lý tương đương bản điện tử (ảnh minh họa). Ảnh: Ngọc Hòa |
Theo quy định của Luật BHXH 2024, sổ BHXH được cấp dưới hai hình thức gồm bản điện tử, bản giấy với giá trị pháp lý tương đương. Kể từ năm 2026, sổ BHXH giấy chỉ được cấp khi người tham gia có nhu cầu, qua đó từng bước thay đổi thói quen sử dụng hồ sơ giấy truyền thống.
Về nội dung thể hiện, sổ BHXH điện tử được xây dựng trên cơ sở số hóa đầy đủ dữ liệu từ sổ BHXH giấy. Các thông tin cá nhân cơ bản của người lao động như họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, số định danh cá nhân cùng toàn bộ quá trình tham gia BHXH được hiển thị đầy đủ, rõ ràng, xuyên suốt và thống nhất trên hệ thống.
Sổ BHXH điện tử có giá trị pháp lý tương đương sổ giấy. Người lao động có thể sử dụng sổ BHXH điện tử để thực hiện thủ tục hành chính, xác nhận quá trình tham gia bảo hiểm, giải quyết chế độ mà không cần xuất trình bản giấy. Cách làm này tạo thuận lợi trong giao dịch, đặc biệt trong bối cảnh nhiều dịch vụ công được cung cấp trên môi trường số.
Bên cạnh đó, sổ BHXH điện tử phản ánh chi tiết từng giai đoạn đóng bảo hiểm, mức tiền lương làm căn cứ đóng, thời gian tham gia, các chế độ BHXH đã được giải quyết. Việc tra cứu, đối chiếu thông tin trở nên thuận tiện hơn, giúp người lao động chủ động theo dõi quyền lợi của mình, kịp thời phản ánh nếu phát sinh sai lệch dữ liệu.
Thời gian qua, nhằm triển khai thực hiện sổ BHXH điện tử, thành phố Huế đã có chủ trương hướng dẫn người dân tải và sử dụng ứng dụng VssID trên điện thoại thông minh để tra cứu quá trình đóng BHXH, BHYT, hưởng các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và nhận hỗ trợ từ bảo hiểm thất nghiệp.
Cùng với đó, ngành BHXH tăng cường tổ chức mô hình tư vấn lưu động; cử cán bộ BHXH đến tận thôn, bản, khu dân cư để hỗ trợ người dân cài đặt VssID, đăng ký BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình, giải đáp thắc mắc về chính sách. Đồng thời, cung cấp các kênh hỗ trợ qua tổng đài như (Tổng đài quốc gia 1900 9068) và Cổng thông tin điện tử BHXH TP. Huế (hue.baohiemxahoi.gov.vn) để tra cứu thông tin, lấy lại mật khẩu VssID (qua tin nhắn đến 8079), hoặc xin cấp lại tờ rời BHXH.
Chị Nguyễn Thị Hoa, lao động làm việc ở Khu Công nghiệp Phú Bài chia sẻ: “Tôi làm công nhân may đã hơn 10 năm, trước đây luôn phải cất giữ sổ rất cẩn thận vì sợ thất lạc. Tôi thấy yên tâm hơn khi chuyển đổi sang BHXH điện tử vì nó giải quyết các phiền toái của sổ giấy. Sổ BHXH điện tử (trên VssID, VNeID, CCCD gắn chip) mang lại sự tiện lợi vượt trội, như không lo mất, rách sổ, giúp việc theo dõi chủ doanh nghiệp đóng BHXH hàng tháng thuận tiện hơn. Chỉ cần mở điện thoại là kiểm tra được, nên tôi cảm thấy yên tâm hơn về quyền lợi của mình”.
Theo BHXH Việt Nam, chuyển đổi sang sổ BHXH điện tử góp phần giảm thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch, độ chính xác trong quản lý. Thông tin về nhân thân, quá trình đóng - hưởng BHXH, giải quyết chế độ của người lao động được cập nhật theo thời gian thực, hạn chế sai sót, trùng lặp hoặc thất lạc hồ sơ như phương thức quản lý bằng sổ giấy trước đây.
Việc triển khai sổ BHXH điện tử được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực BHXH. Dữ liệu tập trung giúp cơ quan BHXH tăng cường khả năng giám sát, phân tích, dự báo. Từ đó, phục vụ tốt hơn công tác hoạch định chính sách, quản lý quỹ BHXH trong dài hạn.
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, sổ BHXH điện tử là một cấu phần quan trọng của hệ sinh thái an sinh xã hội số. Việc thay thế dần sổ giấy góp phần tiết kiệm chi phí in ấn, lưu trữ, đồng thời xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Đây cũng là bước đi cần thiết để người dân quen dần với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, phù hợp xu thế phát triển hiện nay.