|
| Tỉ mỉ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ |
Theo chân những người lính lấy mẫu
Chứng kiến tận mắt công việc của những người lính tại Nghĩa trang Liệt sĩ (NTLS) thành phố mới thấu hiểu hết sự hy sinh thầm lặng của họ. Tại trung tâm chiến dịch này, có đến 1.456 ngôi mộ cần được khai mở và lấy mẫu sinh phẩm. Để phục vụ đợt tổng kiểm tra quy mô lớn này, Ban Chỉ đạo 515 thành phố đã bố trí 4 tổ công tác chuyên trách, mỗi tổ gồm 7 - 9 cán bộ, chiến sĩ LLVT phối hợp với nhân viên y tế.
Dưới cái nắng chói chang của miền Trung, không một ai rời vị trí. Với tinh thần tập trung cao độ, trung bình mỗi ngày, các tổ công tác tổ chức khai mở liên tục từ 40 đến 45 ngôi mộ.
Đứng bên một phần mộ đang được cạy mở lớp bê tông kiên cố, Thiếu tá Bùi Quang Hiếu, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự (CHQS) phường An Cựu - người trực tiếp bám trụ cùng anh em tại hiện trường từ những ngày đầu đợt cao điểm, cẩn trọng lau giọt mồ hôi lăn dài trên má. Anh chia sẻ, công việc này hoàn toàn không có tiền lệ, đòi hỏi sự kiên nhẫn và chính xác tuyệt đối. Các NTLS tại Huế đã được nâng cấp, sửa sang nhiều lần qua các thời kỳ nên kết cấu phần vỏ mộ rất phức tạp. Khi tiếp cận lòng mộ, do thời gian đã lùi xa cùng sự tác động của thổ nhưỡng, nhiều hài cốt đã bị phân hủy mạnh.
Lúc này, những người lính tập trung cao độ như một bác sĩ đang phẫu thuật. Họ dùng những chiếc cọ nhỏ tỉ mỉ gạt từng lớp đất mịn, nâng niu từng mẩu xương cốt hay di vật còn sót lại. Cẩn trọng và tôn kính, mỗi tổ phải thực hiện việc ghi hình một cách chi tiết. Để hoàn thiện một bộ hồ sơ lấy mẫu chuẩn theo quy định của Bộ Quốc phòng, các chiến sĩ phải chụp đủ 14 bức ảnh từ các góc độ khác nhau: Từ hiện trạng ngôi mộ trước khi khai mở, quá trình tiếp cận lòng mộ, hình ảnh mẫu sinh phẩm được thu lượm cho đến khi hoàn trả nguyên trạng phần mộ.
Mọi dữ liệu phải được số hóa lập tức bằng phần mềm chuyên dụng phối hợp cùng Viettel Huế, đảm bảo tính chính xác và lưu trữ lâu dài. Nhờ sự tỉ mỉ ấy, tỷ lệ phần mộ thu gom được mẫu sinh phẩm đạt chuẩn tại đây lên tới 77% - một con số đầy nỗ lực nếu biết rằng, có những nghĩa trang, tỷ lệ hài cốt bị phân hủy hoàn toàn lên tới gần một nửa.
Lời hứa trước anh linh các liệt sĩ
Không chỉ diễn ra tại NTLS thành phố, không khí khẩn trương của Chiến dịch 500 ngày đêm đang lan tỏa mạnh mẽ trên toàn địa bàn. Tại các nghĩa trang có số lượng mộ chí lớn như Phú Vang, Phong Điền, Bình Điền... màu áo xanh người lính cùng sắc trắng y tế đan xen suốt những ngày dài bên các phần mộ. Toàn TP. Huế hiện có 7.283 phần mộ chưa xác định được thông tin, trải dài tại 42 nghĩa trang thuộc 21 xã, phường. Đây thực sự là thử thách rất lớn về mặt nhân lực, thiết bị vật tư y tế và thời gian.
Trước quy mô và áp lực đó, Đại tá Hà Văn Ái, Phó Chính ủy Bộ CHQS thành phố cho biết, thay vì mục tiêu ban đầu là cố gắng kết thúc trong mùa thu, toàn quân đang dốc sức, tăng ca, tăng kíp để phấn đấu cán đích toàn bộ công tác lấy mẫu hài cốt tại các NTLS ngay trong tháng 8/2026.
Lời khẳng định ấy không chỉ là một mục tiêu thi đua mà chính là lời hứa danh dự của người lính trước anh linh các liệt sĩ. Mỗi ngày trôi qua, chất lượng sinh phẩm trong lòng đất lại giảm đi một chút; cơ hội tìm danh tính cho các anh hẹp lại một phần. Do đó, việc đẩy sớm tiến độ lên một đến hai tháng mang ý nghĩa vô giá đối với sự mong mỏi của các thân nhân.
Trong chuyến thăm và động viên các lực lượng đang trực tiếp làm nhiệm vụ tại NTLS thành phố mới đây, đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố đã bày tỏ sự xúc động sâu sắc trước tinh thần vượt khó của cán bộ, chiến sĩ LLVT.
Chứng kiến những gương mặt sạm đen vì nắng gió, những đôi bàn tay rớm máu vì cạy mở bê tông nhưng ánh mắt vẫn toát lên sự nghiêm túc, trách nhiệm, Bí thư Thành ủy Huế đã nhiệt liệt biểu dương và khen ngợi tinh thần làm việc của toàn đội ngũ. Đồng chí nhấn mạnh, nỗ lực của các chiến sĩ chính là minh chứng sống động nhất về đạo lý “Đền ơn đáp nghĩa”, góp phần làm vơi bớt nỗi đau khuyết danh mà lịch sử chiến tranh để lại.
Chiến dịch vẫn đang được tăng tốc cẩn trọng. Những hũ mẫu sinh phẩm được bảo quản nghiêm ngặt, rồi từng đợt được vận chuyển an toàn ra Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để giải mã ADN. Song song đó, hàng ngàn mẫu máu của các thân nhân cũng được thu thập để đưa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Mỗi sơ đồ, mỗi bức ảnh trong hồ sơ được chụp ngày hôm nay sẽ là những mảnh ghép quý giá, thắp lên niềm hy vọng ngày mai kia, trên những tấm bia khuyết danh của các Anh hùng liệt sĩ, sẽ lại trang trọng được khắc lên một cái tên, một quê quán cụ thể...