Một chiếc sà lan ngang qua trước Thiên Mụ
Lần đầu bắt gặp chiếc sà lan chở cát xuất hiện trên sông Hương cách đây mấy năm, thú thật, trong tôi cảm thấy hết sức dị ứng. Nó nặng nề, thô kệch, và cả... thô bạo nữa với cảnh sắc mộng mơ của con sông huyền thoại giữa xứ sở đế đô một thuở. Nhưng nghĩ, có lẽ đang phục vụ cho công trình xây dựng quy mô nào đó trên địa bàn, nhu cầu sử dụng cát rất lớn nên chính quyền tạm cho phép đưa sà lan về để đáp ứng cấp thời. Sau đó, thế nào nó cũng sẽ được rút đi chứ con sông Hương đẹp như thế, mềm mại và mỏng manh như thế, những chiếc sà lan cứ lừ lừ ngược xuôi chẳng khác những nét bút của tay thợ vẽ thô vụng nào đó "xía" vào, làm hỏng cả bức tranh tuyệt phẩm, ai có thể chấp nhận?
Nhưng hình như tôi đã nhầm to. Những chiếc sà lan không những không được rút đi mà có vẻ ngày mỗi nhiều thêm và to hơn. Chúng cứ chạy đi chạy về, chiếc nào chiếc ấy lặc lè cả bụng cát no tròn đến trăm khối, nhìn rất sốt ruột! Sông Hương sạt lở, dân đôi bờ không ngớt kêu van, thậm chí có nơi như Dương Hòa dân còn tự mình lập lán trại để trực tiếp canh gác, đẩy đuổi bọn trộm cát!
Sà lan đang hút cát trên sông Hương- đoạn phường Thủy Biều
Chiều lên thăm Thiên Mụ, ngồi ở nền cũ của đình Hương Nguyện thả hồn ngắm sông Hương buổi hoàng hôn. Lại bắt gặp những chiếc sà lan lặc lè cát hối hả về xuôi, chợt nhớ trong một quyết định liên quan đến việc khai thác cát sỏi sông Hương, UBND tỉnh đã từng khuyến khích việc khai thác bằng phương pháp thủ công, đồng thời quy định phương tiện vận chuyển dung tích không được quá 15m3/phương tiện. Có lẽ khi quy định như vậy, tỉnh đã nghĩ nhiều về tính đặc thù và giá trị vô song của sông Hương- con sông du lịch, con sông cảnh quan, con sông tâm thức không chỉ của Huế mà còn là của bao thế hệ dân Việt. Chẳng lẽ bây giờ những điều ấy đã rơi vào thứ yếu ?...
Chưa tính những nguy cơ tiềm ẩn như khai thác không đúng vị trí quy hoạch, vượt quá định mức, quá độ sâu cho phép khiến đôi bờ bị sạt lở, uy hiếp sự an toàn cho sản xuất và đời sống của cư dân 2 bên..., chỉ tính từ góc độ cảnh quan thôi, cũng đủ dứt khoát nói KHÔNG với sà lan!- Tôi nghĩ vậy.
Bài, ảnh: Thượng Bích