Đình Lại Thế được xếp hạng di tích Quốc gia năm 2001 hiện đang xuống cấp nghiêm trọng
Ðình Lại Thế gồm tòa đại đình ba gian, hai chái kép; gian giữa rộng 2,95m, hai gian bên rộng 2,90m, hai gian chái mỗi gian rộng 1,7m. Toàn bộ đình có 54 cột, chia thành 8 hàng ngang và 7 hàng dọc, kiến trúc theo lối “trùng thiềm điệp ốc". Toàn bộ đình được bố trí bao gồm: Toà đại đình, sân đình, cổng đình, hàng trụ biểu được liên kết với nhau theo một trục dọc. Đường nét hoa văn khắc chạm trang trí trong đình đều mang giá trị nghệ thuật cao.
Ông Nguyễn Phước, Tộc trưởng họ Nguyễn cho biết, đình Lại Thế hiện còn lưu giữ nhiều di vật quý như 4 bức hoành sơn son thếp vàng bằng chữ Hán, hệ thống câu đối và 6 sắc phong các đời vua ban tặng cho các ngài có công khai canh khai khẩn gây dựng, mở mang làng. Hàng năm, tại đình làng diễn ra hai lễ chính, là: Lễ xuân kỳ và Lễ thu tế để dâng cúng các phúc thần, các thủy tổ khai canh khai khẩn tỏ lòng báo đáp công ơn của con dân trong làng. Những sinh hoạt này đến nay vẫn được duy trì, gìn giữ như một nét đẹp truyền thống.
Một số cột đã bị mục rỗng do thời gian
Tính đến nay, đình Lại Thế đã tồn tại gần 280 năm, dù đã được tu sửa nhiều lần vào các năm 1780, 1845, 1891 và 1998 nhưng hiện nay bị xuống cấp nặng nề. “Hai hàng cột cái của chính điện đang bị lún sâu kéo gãy các vì kèo cùng toàn bộ phần mái đình. Một số cột đã mục ruỗng do quá lâu. Để khắc phục tạm thời, Hội đồng Tộc trưởng họ Châu, Trần, Nguyễn đã sử dụng các cọc gỗ chống tạm tại các vị trí bị lún. Nếu không kịp thời trùng tu, nâng cấp, đình Lại Thế sẽ bị sụp đổ bất cứ lúc nào, nhất là mùa mưa bão đang đến gần”, ông Châu Văn Chương, Tộc trưởng họ Châu lo lắng.
Được biết, trước thực trạng xuống cấp của đình Lại Thế, mới đây, UBND tỉnh, Sở Văn hóa - Thể thao, UBND huyện Phú Vang và UBND xã Phú Thượng đã tiến hành các thủ tục để đề xuất kinh phí hỗ trợ theo quy định. Theo đó, Nhà nước đã duyệt kinh phí 300 triệu đồng và Ban Vận động tu bổ đình Lại Thế cũng đã kêu gọi từ xã hội và cộng đồng dân cư được thêm số tiền khoảng 300 triệu đồng. Tuy chưa đủ, nhưng theo Ban Vận động tu bổ đình Lại Thế, trước mắt vẫn phải tiến hành tu bổ, sửa chữa lại đình. Nếu để lâu, đình Lại Thế khó tồn tại, nhất là trong thời gian mưa bão sắp tới.
Bài, ảnh: Tâm Anh