ClockThứ Tư, 24/09/2014 22:28

Một cuốn sách quý về chay ẩm thực chay

HNN - Có thể nói cuốn “An lạc mùa chay – món chay dâng Mẹ” của nhà thơ, chuyên gia ẩm thực Hồ Đắc Thiếu Anh (NXB Phụ Nữ, 2014) vừa được Nhà sách Phương Nam ấn hành trong tháng tám vừa qua, là cuốn sách thực hành về sự an lạc. Một cuốn sách mà khi thực hành những chỉ dẫn, chúng ta sẽ thêm một lần trở về với chính mình, trở về với cảm giác rất gần với sự an lạc đang không hề dễ bắt gặp trong cuộc sống hiện tại.

Ở đó, chúng ta sẽ gặp những cách thức làm các món chay, nhưng không chỉ là món chay thông thường, mà là những món chay từng được giữ gìn ở kinh đô Phật giáo Huế - vùng đất có trên 1.000 ngôi chùa; hơn thế nữa, những món chay đó từng được thi triển công phu tinh xảo qua bàn tay những nghệ nhân trong đội Thượng thiện cung đình Huế xưa cũng được tái hiện. (Thân phụ của chị xưa là quan Nam triều Bộ Lễ, Bộ Học, Uỷ viên phiên dịch sử liệu Việt Nam của Trường đại học Luật khoa Huế. Hiền mẫu là một nghệ nhân ẩm thực của đất Thần kinh). Sách hướng dẫn 8 món khai vị tao nhã: Bánh ướt Lạc Việt, chả cánh phượng - cơm Bồ đề, cuốn cải xanh, gỏi rong biển tứ quý…; 19 món ăn chính lừng danh: Canh cải thảo cao lầu, cà ri xanh, lẩu củ sen chua cay, ra gu gấc, đậu hũ rau răm, mộc nhĩ chưng tương, cơm chiên bí đỏ, cơm hấp lá sen, xôi lá dừa ngũ vị… Và, 5 món tráng miệng thanh lành: Bánh đậu dinh dưỡng, bánh hoa hồng nướng, chè hạt sen bọc nhãn, khoai hấp đường 3 màu, trái cây nướng mật.

Những món chay đó vừa quen vừa lạ, rất dân dã song cũng rất đỗi cầu kỳ, công phu khi chế biến. Mới xem qua tên món ăn, tưởng như rất khó nấu, nhưng đọc hướng dẫn và nhìn hình ảnh, thì những người chưa biết ăn chay cũng có thể tự tin hình dung món ăn mình sẽ nấu.

Cái cách trình bày với hình thức quá đẹp và tao nhã là một thành công của cuốn sách này. Các món ăn đều có những hình ảnh minh họa rất đẹp được trình bày như các tác phẩm nghệ thuật.

Nhưng cái làm nên chữ tình và nét duyên của sách là bên những cách thức làm bếp, còn là những ký ức miên hoài, ăm ắp nỗi nhớ về mẹ. Mỗi món ăn đều có những đoạn ngắn bình về sự hữu ích của món, và hiện lên hình ảnh người mẹ đã từng nấu món ăn đó trong những ngày ấu thơ.

Trong “Lời thưa” đầu sách, nhà thơ viết: “Theo lệ thì nhà tôi mỗi năm ngoài mâm cỗ chay đưa rước ông bà, đầu năm còn có thêm bốn, năm cái giỗ mà người Huế thường gọi là kỵ. Với mẹ tôi thì việc chuẩn bị mâm cỗ chay thường tốn công hơn làm cỗ mặn, các nguyên liệu thảo mộc được chế biến công phu và tinh khiết… Những mâm cỗ chay mà mẹ tôi thường gọi là “cỗ lợt” có trên 20 món, mỗi món một chút được bài trí công phu, tinh tấn… Tôi hình dung mỗi món chay là một đóa hoa tâm kết nối giữa người nấu và các đấng thiêng liêng…”.

Những ăm ắp nhớ mẹ trải bày trong từng món ăn trong sách. Nhiều khi, có những món ẩm thực sáng tạo được khởi nguồn từ sự yêu kính mẹ, như “Xúp dinh dưỡng xanh” là một: “Cơ địa của mẹ rất nhạy cảm với khí trời, nắng không ưa mưa không chịu, thấy thịt cá chưa ăn đã muốn đầy hơi, mới ra nắng chút xíu là da mặt xám xịt… Qua một số tài liệu… đánh giá bông cải xanh không những là món ăn tốt cho sức khỏe mà còn giúp tế bào da ngăn ngừa những tổn hại…, làm chậm quá trình lão hóa. Tôi ngẫm nghĩ nên “biến tấu” một món ăn chay mà nguyên liệu chính là bông cải xanh kết hợp với một số nguyên liệu phụ có đầy đủ tính ôn, trầm, nóng, lạnh…”

Cứ thế, những “món chay dâng mẹ” cứ thảo hiền từng món, ngọt tình từng thức theo mùa, quanh tháng, quanh năm…

Cái cách sử dụng thành quả thực tế để dành cho xã hội của cuốn sách là một câu chuyện cảm động khác, bao nhiêu tiền nhuận bút thu được từ việc phát hành cuốn sách, nhà thơ Hồ Đắc Thiếu Anh đem đi làm từ thiện hết, trong đó có việc sẽ trao 20 triệu đồng học bổng cho học sinh nghèo xứ Huế, thông qua Quỹ Tình Sông Hương của Tạp chí Sông Hương.

Ngoài những dòng thơ hay và đẹp cho đời, nhà thơ Hồ Đắc Thiếu Anh hiện là hội viên chuyên ngành Văn hóa Ẩm thực Liên hiệp các hiệp hội UNESCO Việt Nam, Chủ nhiệm CLB Ẩm thực chay Bếp Vàng, và cũng từng được trao danh hiệu Sứ giả quảng bá Ẩm thực và Bếp Vàng do Hội Kỷ lục Việt Nam trao tặng.

Ngọc Hương
ĐÁNH GIÁ
Hãy trở thành người đầu tiên đánh giá cho bài viết này!
  Nội dung góp ý

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Trải nghiệm di sản bằng nhiều giác quan

Không gian di sản ở Đại Nội Huế đang được kể lại bằng một ngôn ngữ mới - ngôn ngữ của công nghệ. Tại Phủ Nội Vụ, những câu chuyện xưa không chỉ để ngắm nhìn, mà còn để chạm vào, lắng nghe và trải nghiệm, mở ra một cách tiếp cận nhẹ nhàng, giàu cảm xúc với di sản Cố đô.

Trải nghiệm di sản bằng nhiều giác quan
Hội Thơ xứ Huế nhìn lại một năm hoạt động

Sáng 18/1, Hội Thơ Xứ Huế đã tổ chức chương trình tổng kết hoạt động Hội năm 2025 và ra mắt thi phẩm “Về miền Hương Ngự”. Đây là dịp nhìn lại chặng đường hoạt động trong năm qua, đồng thời giới thiệu đến công chúng tuyển tập thơ mới, là kết quả từ nhiều hoạt động sáng tác, giao lưu thơ ca sôi nổi của Hội.

Hội Thơ xứ Huế nhìn lại một năm hoạt động
“Cậu ăn bún chi hè?”

Quán bún nép vào mái hiên nhà, che thêm tấm bạt nilon, hai múi dây cột vào hàng rào. Ngôi nhà ở trên con đường nhỏ, nằm khuất sau những tòa nhà, cây cối nhiều che khuất cái quán nhỏ.

“Cậu ăn bún chi hè ”
Qua miền phủ đệ

Sau nhiều năm theo đuổi nghiên cứu phủ đệ, những ngày đầu năm 2026, TS. Trần Văn Dũng - Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian TP. Huế, hiện đang công tác tại Phòng Quản lý Di sản văn hóa thuộc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế, vừa cho ra mắt cuốn sách “Phủ đệ xứ Huế - Vàng son một thuở” (NXB Khoa học xã hội).

Qua miền phủ đệ
Lối đi khó của Nguyễn Thống Nhất

Tôi biết Nguyễn Thống Nhất khi bạn ấy còn là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Huế và là một cây thơ trẻ của tập san Áo Trắng. Sau này, ít thấy những bài thơ Nguyễn Thống Nhất xuất hiện trên những tờ báo. Rồi một hôm, bạn ấy nhắn tin nói chuyện là đang dịch những truyện ngắn của Nhật Bản... Không lâu sau đó, những truyện ngắn Nhật Bản do Nguyễn Thống Nhất chuyển ngữ đã được đăng trên một số báo và tạp chí từ Bắc chí Nam. Và đến bây giờ, dịch giả Nguyễn Thống Nhất đã có 2 tác phẩm dịch từ văn học Nhật Bản, đó là tuyển tập truyện ngắn “Con mèo đen” và tiểu thuyết “Người đàn ông ấy”.

Lối đi khó của Nguyễn Thống Nhất

TIN MỚI

Return to top