|
| TS. Phan Tiến Dũng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP. Huế chia sẻ kinh nghiệm từ công tác bảo tồn Hải Vân Quan tại hội thảo |
Đề dẫn hội thảo, Đại tá, ThS. Nguyễn Trọng Thắng, Phó Chủ tịch Hội KHLS Hà Tĩnh nhấn mạnh, Hoành Sơn Quan là một di sản có giá trị đặc biệt trong hệ thống di sản văn hóa miền Trung. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, khu vực Đèo Ngang - Hoành Sơn luôn giữ vị trí trọng yếu về giao thông và quân sự. Đặc biệt, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, nơi đây không chỉ là trạm kiểm soát hành chính mà còn là “pháo đài” phòng thủ, điểm tập kết lực lượng, trung chuyển hàng hóa, vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam.
Từ góc độ lịch sử, TS.Trần Đình Hằng, Phân viện trưởng Phân viện Văn hóa Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Trung cho rằng, vai trò của Hoành Sơn đạt tới tầng ý nghĩa đặc biệt dưới thời các chúa Nguyễn và Triều Nguyễn.
Từ thế kỷ XVI, nơi đây trở thành vị trí địa chiến lược gắn liền với sự hình thành và tồn tại của chính quyền Đàng Trong, sau này là Triều Nguyễn. “Không chỉ là cửa ngõ phía Bắc của Thuận Hóa - Phú Xuân, Hoành Sơn còn là “lá chắn tự nhiên” bảo vệ trung tâm chính trị của miền Nam Đại Việt suốt nhiều thế kỷ”, TS. Trần Đình Hằng khẳng định.
|
| Đại biểu dự hội thảo tham quan di tích Hoành Sơn Quan |
Về công tác bảo tồn, theo ông Trần Báu Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hà Tĩnh, những năm qua, mặc dù các cấp, các ngành và địa phương đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo tồn di tích, song thực tế cho thấy Hoành Sơn Quan vẫn còn nhiều khó khăn trong quản lý, tu bổ, tôn tạo và khai thác phát huy giá trị. Di tích đã có dấu hiệu xuống cấp, việc đầu tư, quảng bá và khai thác du lịch chưa tương xứng với tiềm năng, giá trị vốn có.
Hội thảo được kỳ vọng là cơ sở khoa học quan trọng để các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia đối với Hoành Sơn Quan.
Chia sẻ kinh nghiệm từ công tác bảo tồn Hải Vân Quan, TS. Phan Tiến Dũng, Chủ tịch Hội KHLS TP. Huế cho rằng, các di tích nằm ở khu vực giáp ranh hành chính luôn đặt ra yêu cầu đặc thù trong quản lý và bảo tồn. Từ thực tiễn bảo tồn Hải Vân Quan, di tích nằm trên ranh giới giữa TP.Huế và TP. Đà Nẵng, hai địa phương đã thống nhất khoanh vùng bảo vệ, giữ gìn yếu tố gốc và cảnh quan môi trường; đồng thời phối hợp xử lý các công trình không phù hợp nhằm bảo đảm tính toàn vẹn của di tích.
Sau hơn 8 tháng phối hợp lập hồ sơ, tháng 4/2017, các cơ quan chức năng đã hoàn tất thủ tục trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Hải Vân Quan là di tích cấp Quốc gia. Ngay sau đó, hai địa phương tiếp tục ký kết quy chế phối hợp quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
Theo nhiều ý kiến tại hội thảo, đây là kinh nghiệm quý để Hà Tĩnh và Quảng Trị nghiên cứu vận dụng trong quá trình xây dựng cơ chế phối hợp đối với Hoành Sơn Quan.