Ngay trên tuyến đường du lịch của phường Kim Long, hai bếp lò đổ bánh thuẫn của vợ chồng ông Nguyễn Đình Toàn đỏ lửa mỗi độ Tết về. Hương bánh thơm lừng bên bếp than hoa khơi gợi ký ức về một cái Tết xưa sum vầy…

Từ đầu tháng Chạp, những làng quê vốn yên ắng ở xã Vinh Lộc bỗng nhộn nhịp hẳn. Tiếng cười nói, tiếng lách tách của những bếp lửa cùng hương thơm của các loại mứt, bánh khiến Tết như đang đến rất gần. Người dân nơi đây một phần làm bánh, mứt để kiếm thêm thu nhập, nhưng hơn cả là giữ hương vị Tết quê đậm đà cho những người con xa xứ khi thưởng thức món quà quê đặc sản này.

“Sách của Barbara Constantine giống như món mứt, thật thú vị khi nhấm nháp từng chút, từng chút một để cảm nhận hương vị ngọt thơm của cuộc sống qua từng trang”.

Tôi thích nhất là tháng giáp Tết, dù hồi đó má hay than với tôi tháng ấy thì bận rộn. Nào là trồng cải, trồng cà, sửa sang cửa nhà, trồng thêm ít hoa xanh, đỏ, tím, vàng… chờ Tết ngắm. Ngày tôi còn ở nhà, hễ thấy nắng cuối năm là tôi nôn nao trong lòng. Đi ngang qua những cánh đồng thấy lúa chín vàng ươm, hương lúa thơm thoang thoảng hòa lẫn trong mùi của nắng giòn tan trên những mái nhà liêu xiêu dưới vòm trời xanh biêng biếc, tâm hồn tôi cứ lâng lâng nương theo chiều gió thổi…

Trong các món đặc sản của người Huế thì có lẽ món ăn dễ dàng thích nghi nhất mà người giàu cũng thèm, người nghèo cũng mê, đó là các món mắm.

Thanh trà Huế đang vào mùa. Trên các con phố quanh các khu chợ, sạp trái cây ven đường đâu đâu cũng bắt gặp những trái thanh trà tươi xanh mơn mởn vừa được các chị, các mẹ hái từ miệt vườn Thủy Biều, Thủy Bằng... cho kịp buổi chợ sáng sớm. Hương thơm dịu nhẹ, múi mọng nước có vị chua thanh ngọt nhẹ, theo đông y còn có tác dụng hỗ trợ giảm cân, tiêu hóa, bổ sung vitamin, chất xơ, dinh dưỡng cho cơ thể… nên loại đặc sản riêng có này từng là sản vật tiến vua một thời.

“Ngọt hương trái nhãn hiên nhà” là tiêu đề của câu chuyện được tác giả Tuệ Ninh kể trong mục Phóng sự - Ghi chép trên Huế ngày nay Cuối tuần số này. “Những ngày đầu tháng 8 này, ở nhiều chợ, trên những con đường, nhãn Huế bày bán khắp nơi, cả cung đường trong Thành nội như được phủ hương ngọt thơm dìu dịu. Nhãn Huế không cho giá trị kinh tế nhiều bởi người trồng lấy bóng mát là chính. Mùa nhãn không chỉ là trái ngọt, mà còn là ký ức. Món nhãn lồng bọc hạt sen hồ Tịnh trứ danh, nay đã thưa vắng. Nghề lồng nhãn mo cau - từng phổ biến một thời, giờ chỉ còn trong hoài niệm…” Kính mời bạn đọc theo dõi tiếp câu chuyện!

Tôi không sinh ra ở Huế, nhưng qua năm tháng sống cùng Cố đô, tôi nhận ra mình thương Huế nhiều, mà thương nhất là những điều nhỏ nhỏ. Tôi thương cách người Huế làm ẩm thực. Không phô trương mà vô cùng chỉn chu, tinh tế. Một mâm cơm Huế không cần cao lương mỹ vị, nhưng luôn mang đầy sắc màu, hương thơm... Những chi tiết nhỏ như chén mắm ruốc đậm đà, bát nước luộc trong vắt, dĩa cá bống kho rim sánh mật luôn được chế biến sao cho thật chuẩn vị.

Tôi thức dậy sau một đêm ngủ thật dài, mở tung cánh cửa đón chút không khí ban mai. Khoang mũi tôi bất chợt khựng lại, đọng một mùi hương thoang thoảng dịu ngọt, tựa hồ như lạ lẫm nhưng lại thân thuộc vô cùng. Khi ký ức trong tôi chưa kịp gọi tên thì đã nghe tiếng bà ngoài sân thì thầm: Mùi hương bưởi thơm thật!

Những tưởng sen Huế vẫn còn lan tỏa hương thơm trong đêm sâu bên hồ Tịnh hay lặng lẽ khoe hương sắc dưới ánh sáng mùa hè, đón chào khách phương xa đâu đó, hay người ở gần dạo bước quanh khu Thành nội... Ấy thế, ngoảnh mặt lại đã thấy cái bóng của ngày đang dần nhường chỗ cho màu đêm lang thang phủ xuống đắm đuối bên bờ sông Hương thứ ánh sáng mỏng manh từ những chiếc đèn mờ mờ ảo diệu lướt qua mỗi cung đường, mỗi góc phố, mỗi cành cây, ngọn cỏ, bông hoa.