Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW (Nghị quyết 26) về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Với Huế, thành phố trực thuộc Trung ương, đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, Nghị quyết 26 mở ra không gian phát triển mới và đặt ra yêu cầu phải biến lợi thế thành năng lực cạnh tranh.

Khi các nguồn lực được đặt trong cùng một hệ sinh thái, giá trị tạo ra sẽ lớn hơn tổng giá trị của từng phần riêng lẻ. Đó cũng là cách để TP. Huế vừa khai thác được dư địa tăng trưởng, vừa giữ được bản sắc của một đô thị di sản.

Nghị quyết số 68-NQ/TW (NQ 68) ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân mở ra bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, là lực lượng tiên phong về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 khu vực này tăng trưởng bình quân khoảng 10 - 12%/năm, đóng góp khoảng 55 - 58% GDP và hình thành đội ngũ doanh nghiệp (DN) đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Với thành phố Huế, đây là yêu cầu trực tiếp để tạo động lực tăng trưởng mới cho một đô thị di sản đang chuyển mình.

Huế là đô thị di sản, nhưng sức mạnh văn hóa của Huế không chỉ nằm trong thành quách, cung điện, lăng tẩm hay kiến trúc cổ. Phía sau những di sản hữu hình ấy là thế giới sống động của âm nhạc, lễ hội, tín ngưỡng, nghề thủ công, ẩm thực, trang phục, tri thức dân gian. Đó chính là phần “hồn” làm nên bản sắc Huế.

Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 282/2026/NĐ-CP ngày 14/7/2026, hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam và xác lập tiêu chí thí điểm mô hình đô thị di sản văn hóa, đã mở ra cách tiếp cận mới về quan hệ giữa bảo tồn và phát triển.

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được đưa ra lấy ý kiến trong bối cảnh văn hóa ngày càng được nhìn nhận không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực tăng trưởng và sức mạnh mềm quốc gia. Nhìn từ Huế - vùng đất mà di sản đã trở thành căn cước đô thị, Festival đã thành thương hiệu và sáng tạo ngày càng gắn với du lịch, công nghệ, thiết kế - có thể thấy rõ điều một đạo luật mới cần làm: tạo cơ chế để những giá trị được tích tụ qua nhiều thế hệ tiếp tục sống trong đời sống đương đại, hình thành sản phẩm, tài sản trí tuệ và thị trường mà vẫn giữ được bản sắc riêng của văn hóa Huế.

Nghị quyết 38/2021/QH15 (NQ 38) được Quốc hội thông qua ngày 13/11/2021 đã mở thêm dư địa về tài chính, đầu tư và bảo tồn di sản cho Huế trên hành trình xây dựng đô thị di sản trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, sau gần 5 năm triển khai, câu chuyện không còn nằm ở số vốn đã huy động hay những công trình đã được trùng tu, mà ở hiệu quả thực chất của việc phát huy giá trị di sản.

Không rõ “tử vi” của họa sĩ Nguyễn Phan thế nào nhưng chắc chắn người ta thấy hậu vận là hưởng phước nhờ vợ con. Những hiếu tử chăm chút sự nghiệp của cha mình như con anh đã làm thì ở trên đời thật hiếm. Họ đã giữ gìn và cả tìm kiếm những tác phẩm thất lạc của anh để thành di sản của gia đình - một bộ sưu tập tác phẩm của Nguyễn Phan, kể cả hồ sơ, đồ bản của những công trình tượng đài, các điểm xanh công cộng và các công trình mang tính nghệ thuật ngoài tranh tượng để bảo tồn lưu truyền cho đời sau của gia tộc mình.

Huế đang đứng trước một yêu cầu không thể trì hoãn: nhận diện đầy đủ hệ giá trị văn hóa của mình để biến di sản thành nền tảng phát triển, thay vì chỉ xem di sản là đối tượng cần bảo vệ. Đây không còn là câu chuyện riêng của giới nghiên cứu hay ngành văn hóa, mà là vấn đề trực tiếp liên quan đến mô hình tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và tương lai của một đô thị di sản trực thuộc Trung ương.

Các đại biểu thống nhất cần nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm nhưng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu khả thi, tránh chạy theo thành tích; đối với Luật Kiến trúc, nhiều ý kiến đề nghị siết chặt cơ chế thi tuyển đối với công trình có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan đô thị và di sản.