Xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn

Truy xuất nguồn gốc từ con giống

71-87% người tham gia khảo sát nói sẽ dựa trên yếu tố VSATTP để quyết định mua các mặt hàng trên.

5 chuỗi được công nhận

Số liệu từ Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (QLCLNLS&TS) tỉnh cho thấy, năm 2017 toàn tỉnh triển khai thí điểm xác nhận chuỗi cho 5 sản phẩm (SP) gồm 3 SP gạo và 2 SP thịt lợn. Việc làm này bước đầu mang lại niềm tin cho khách hàng đối với một số SP nông lâm, thủy sản trên địa bàn.

Ngoài các SP trên, một số SP nông lâm, thủy sản cũng manh nha hình thành chuỗi, với khâu sản xuất ban đầu được cấp chứng nhận VietGAP. Cụ thể, Chi cục QLCLNLS&TS tỉnh hỗ trợ xây dựng vùng sản xuất rau an toàn được cấp chứng nhận VietGAP cho 40 ha rau má xã Quảng Thọ; 35 ha rau xã Quảng Thành, 17 ha hành lá phường Hương An.

Theo ông Hồ Đăng Khoa, Chi cục trưởng Chi cục QLCLNLS&TS tỉnh, SP từ các chuỗi được đưa vào chương trình lấy mẫu giám sát an toàn thực phẩm nên kiểm soát chặt chẽ chất lượng sau khi công bố chuỗi. Một trong những ưu thế của các SP từ chuỗi chính là SP được công nhận an toàn trong suốt quá trình từ sản xuất đến bàn ăn. Nhờ đó, SP chuỗi dễ tạo được niềm tin của người tiêu dùng, giá bán cao hơn so với SP khác, dễ cạnh tranh so với các SP không công nhận

Tiếp sức

Các SP nằm trong chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn bước đầu đã được người tiêu dùng lựa chọn và dần khẳng định vị thế trên thị trường. Tuy nhiên, việc xây dựng và phát triển các chuỗi trên địa bàn tỉnh hiện đang đối mặt với không ít khó khăn, nguyên nhân là chưa tạo được liên kết giữa các đầu mối cung ứng, thu mua, xử lý, chế biến.

Theo ông Lê Ngọc Bảo, Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Quảng Điền, những năm qua, từ nhiều nguồn như: khuyến công, khoa học công nghệ, huyện hỗ trợ một số khâu trong xây dựng chuỗi, cũng có nhiều SP đáp ứng tiêu chí chuỗi như:  rau má Quảng Thọ, rau Quảng Thành, bún Ô Sa hay chế biến mắm, nước nắm Bà Giang, Bà Gái… Do đa số người dân phát triển mô hình theo quy mô nông hộ, chủ yếu cung cấp cho tư thương và qua nhiều khâu trung gian nên rất khó để thực hiện chứng nhận chuỗi.

Trong khi giá cả các mặt hàng nông sản, nhất là rau, củ có giá trị chưa cao thì kinh phí phân tích mẫu để được xác nhận chuỗi lại khá cao, trung bình khoảng 5 triệu đồng/mẫu. Người sản xuất, nhất là nông dân không đủ khả năng tài chính để xác nhận SP an toàn.

Mô hình chăn nuôi VietGAP do Chi cục Chăn nuôi thú y Hương Thủy triển khai tại Phú Bài, Phú Sơn cũng là thực tế đáng buồn. Các hộ chăn nuôi mặc dù được công nhận chăn nuôi theo hướng VietGAP nhưng SP chăn nuôi khi ra thị trường lại được “nhập chung” với các SP không được chứng nhận khác. Đầu ra đạt chuẩn nhưng các khâu còn lại chưa được đồng nhất thì khó lòng xây dựng được chuỗi. Chưa nói, người nông dân vẫn còn khá mù mờ về khái niệm xây dựng chuỗi, cũng như ý thức xây dựng chuỗi trong quá trình sản xuất chưa cao.

Với mục tiêu, tăng cường phát triển chuỗi, xác nhận chuỗi bảo đảm an toàn thực phẩm, năm 2018, Chi cục QLCLNLS&TS tỉnh định hướng sẽ hướng dẫn, hỗ trợ xây dựng thêm 3 chuỗi. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức các hoạt động tham quan nơi sản xuất chế biến, quảng bá các SP an toàn, hướng người tiêu dùng thay đổi thói quen sử dụng những mặt hàng an toàn có nguồn gốc thay vì dùng hàng trôi nổi trên thị trường.

Ông Hồ Đăng Khoa khẳng định, đã vận động được nguồn hỗ trợ một phần kinh phí ban đầu để phân tích mẫu trong quá trình xác nhận chuỗi cho người dân, giảm áp lực kinh phí khi xác nhận chuỗi. Sắp tới, đơn vị cũng tiến hành triển khai hỗ trợ ứng dụng phần mềm hệ thống thông tin điện tử sử dụng mã truy xuất nguồn gốc bảo đảm an toàn thực phẩm cho một số cơ sở sản xuất.

Bài, ảnh: Hoàng Loan