Không nằm trong top đầu, nhưng có lẽ đây cũng không phải là một vị trí quá khiêm nhường so với nhiều địa phương khác. Điểm trung bình cao nhất trong kỳ thi này của Thừa Thiên Huế thuộc về môn vật lý (6,19) điểm và điểm trung bình thấp nhất là môn ngoại ngữ (3,14).
Quốc Học đứng 5/100 trường THPT có kết quả tốt nhất trên toàn quốc tại kỳ thi đại học – cao đẳng 2015 (Ảnh minh họa: Võ Nhân)
Trong kỳ thi năm nay, Nam Định, Hải Dương, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hà Nam là 5 tỉnh đứng đầu trong bảng tổng sắp. Nếu tính top 10 thì có thêm Hà Nam, TP Hồ Chí Minh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Bắc Kạn và Hưng Yên. Với vị thứ đã được xác định, Thừa Thiên Huế được xếp vào danh sách những tỉnh đứng đầu trong top 20.
Trong một so sánh khác khi gõ Google, tôi cũng tìm thấy một số vị thứ khác trong lĩnh vực giáo dục của Thừa Thiên Huế, chẳng hạn trong top 200 trường THPT có điểm thi đại học cao nhất năm 2012, Trường THPT Quốc Học đứng ở vị thứ 23; 82 là vị thứ của khối chuyên thuộc Đại học Huế, 103 là vị thứ của Trường THPT Nguyễn Huệ và trường THPT Hai Bà Trưng đứng ở vị thứ 160. Cũng dựa trên chất lượng điểm thi, quy mô học sinh dự thi đại học – cao đẳng để đánh giá top 100 trường THPT có kết quả tốt nhất trên toàn quốc năm 2015, Trường THPT Quốc Học Huế đứng ở vị trí thứ 5 và xếp thứ 46 trong danh sách này là Trường THPT Nguyễn Huệ.
Ở một phương diện khác, trong hai kỳ thi học sinh giỏi quốc gia 2015 và 2016 gần đây, Thừa Thiên Huế lần lượt có 44 và 43 giải các loại. Cụ thể ở kết quả Kỳ thi Học sinh giỏi quốc gia năm 2015, Thừa Thiên Huế có 1 giải nhất (môn tiếng Anh), 11 giải nhì, 10 giải ba và 22 giải khuyến khích; tại kỳ thi năm năm 2016, Thừa Thiên Huế cũng mang về 43 giải, trong đó có 1 giải nhất (môn tin học), 12 giải nhì, 14 giải ba và 16 giải khuyến khích (nguồn học vtc.vn; tiin.vn, vietnamnet.vn). Nhìn tổng quan có thể nhận thấy, dù ít hơn về số lượng 1 giải nhưng chất lượng mà các học sinh THPT đạt được năm sau đã cao hơn năm trước. Tuy nhiên, trong bảng tổng sắp các tỉnh lọt vào top 10 có nhiều học sinh đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia đều không có tên Thừa Thiên Huế. Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Nghệ An là các địa phương luôn nằm trong top đầu ở các kỳ thi quốc gia.
Thật ra về cá nhân, người viết vẫn có một cảm giác gì đó hơi hẫng hụt về vị thứ của Thừa Thiên Huế qua những thông tin trên. Có lẽ vì ít cập nhật các thông tin này, luôn kỳ vọng và cả hoài vọng về vị thứ của Thừa Thiên Huế trong giáo dục, nhất là giáo dục đỉnh cao. Nếu có một cái nhìn sâu hơn, đúng là trong thời gian gần đây, chúng ta chưa có nhiều giải cao ở kỳ thi quốc gia và cao hơn, ở cả kỳ thi quốc tế. Nếu tôi nhớ không nhầm thì sau Đinh Anh Minh – Huy chương vàng môn Vật lý kỳ thi Olympic quốc tế năm 2010, đến năm 2016 vừa qua, Thừa Thiên Huế mới có thêm một Huy chương đồng quốc tế môn Tin học tại kỳ thi HSG Châu Á - Thái Bình Dương của Nguyễn Kỳ Hoài Lâm – cũng là học sinh Trường THPT Chuyên Quốc Học Huế.
Tôi cũng nghĩ, vị thứ trong các bảng xếp hạng là điều quan trọng, nhưng chưa phải là điều quan trọng nhất vì mọi so sánh đều mang tính tương đối, điều cơ bản còn được thể hiện ở sự tự tin, năng động, khả năng giao tiếp, các kỹ năng mềm và sau đó, là những cống hiến thực chất trên các lĩnh vực... Tuy nhiên, những vị thứ có vẻ đang dần xa và khó tới hơn cũng cần được nhìn nhận để tự nhìn vào mình, vào công tác phát hiện, bồi dưỡng và cả cơ chế khuyến khích nhân tài để Thừa Thiên Huế có thể trở lại top đầu như chúng ta đã từng có. Nói một cách khác, cũng có thể xem đây là những chỉ số xếp hạng trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo của 63 tỉnh thành trên cả nước.
Mừng là UBND tỉnh đã có mức khen thưởng tốt hơn đối với các học sinh đạt giải trong các kỳ thi quốc gia, quốc tế bắt đầu từ năm học 2015- 2016 với giá trị cao nhất lên đến 60 triệu đồng; mức cao nhất ở kỳ thi quốc gia là 20 triệu đồng, cấp tỉnh là 2 triệu đồng và các mức khen thưởng cho học sinh giỏi ở các cuộc thi khác. Bên cạnh đó là chế độ học bổng cho các học sinh có học lực giỏi, hạnh kiểm tốt; điểm môn chuyên của học kỳ xét, cấp học bổng đạt từ 8,5 trở lên...
MINH HÀ